بەرەكەسى كەتكەن «باۋمانسكوە»

217 وتباسى تۇراتىن اۋىل­داعى نەگىزگى جۇمىس كوزى «باۋ­مانسكوە 2030» سەرىكتەستىگى جۇ­مى­سىنىڭ قوجىراۋىنا بايلا­نىستى كۇردەلى ماسەلەلەر ورىن الىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, ەڭ­بەكاقى, الەۋمەت­تىك تولەمدەر, سالىق تولەنبە­گەن. سەرىكتەستىك ديرەكتورى باعدات ماراتوۆ, قۇرىلتايشى ينۆەستور «ايزەت فارمس» سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىسى تالعات زەينۋللين.

ەرتەرەكتە اقىق ءدان ءوسىرىپ, اقتىلى مال ورگىزگەن «باۋمان­سكوە» اۋىلىنىڭ اتاق-داڭقى وبلىس كولەمىندە دۇرىلدەپ تۇراتىن. تو­پىراعى قۇنارلى, جايىلى­مى ءبىرشاما كەڭ. مال ازىعىن دا­­يىن­داۋعا مول مۇمكىندىك بار. ­اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ايتۋلارى­نا قا­راعاندا, جۇمىس دۇرىس ۇيىم­داس­تىرىلماي, ەگىنشىلىك ما­دە­نيە­تى, ىلكىدەگى ەڭبەك ءداستۇرى كۇرت ۇزىل­گەننەن كەيىن تابىس تا ازايا باستاعان. ءسوزىمىز دالەلدى بولسىن, ناقتى دە­رەكتەرگە جۇگىنەلىك. سەرىكتەستىك ەسە­بىندە جالپى كولەمى 58 184 گا اۋىلشارۋاشىلىق جەرى بار. ونىڭ 30 971 گەكتارى ەگىستىك القابى, 27 048 گەكتارى جايىلىمدىق جەر. ەگەر وسى جەر كولەمى تىڭعىلىقتى پايدالانىلسا, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ اۋزىنان اق ماي اعىپ وتىرار ەدى.

بيىل كوكتەمدە سەرىكتەستىكتىڭ 16 مىڭ گا ەگىستىك القابىنا «كدك اگرو» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى ءدان ءسىڭىردى. كۇزدە گەكتار بەرەكەسى نەبارى 8 تسەنتنەردەن اينالدى. وسى ارادا جازدىڭ جاۋىن-شاشىندى, ەگىن شارۋاشىلىعىنا مەيلىنشە قولايلى بولعاندىعىن ايتا كەتە­لىك. وڭىردە گەكتار بەرە­كە­سى 16,3 تسەنتنەردەن اينالىپ, قۇت قام­باعا 7,6 ملن توننا التىن استىق قۇيىلدى. بۇل دەرەكتەردى سالىس­تىرۋ ءۇشىن ايتىپ وتىرمىز.

قاۋقارسىز باسشىلار قاۋساعان تەحنيكامەن جۇمىس ىستەگەننەن كەيىن سەرىكتەستىك ەگىن وراعىن ەڭ سوڭعىلاردىڭ ءبىرى بولىپ اياقتادى. كوكتەمگى ەگىستە دە كىدىرىس كوپ بولدى. ەڭ باستى سەبەبى – ادام كۇشى ­مەن تەحنيكانىڭ جەتىسپەۋشىلىگى.

– سەرىكتەستىكتىڭ ەگىستىك القا­بىندا بىرنەشە رەت بولىپ, قالىپ­تاسىپ وتىرعان جاعدايدى ءوز كو­زىممەن كوردىم, – دەيدى ەگىن­دى­كول اۋدانىنىڭ اكىمى يۋري كۋرۋ­شين. – ءونىمنىڭ تومەن بولۋىنا ۇيىمداستىرۋ جۇمىسىنىڭ شالا­عايلىعى سەبەپ بولىپ وتىر.

مىنە, وسى ارادا جەرگىلىكتى بيلىك دۇرىس شەشىم قابىلداۋى كەرەك ەدى. قازىر از جەردەن مول ءونىم الۋ كەرەكتىگى ءجيى ايتىلادى. ال بار جەردى ۇقساتا الماۋ مۇلدەم تۇسى­نىكسىز جاي. بيىل ەگىندىكول اۋدان­دىق اۋىل شارۋاشىلىعى, جەر قاتىناستارى جانە كاسىپكەرلىك ءبولىمى اقمولا وبلىستىق اۋىل شا­رۋا­شىلىعى جانە جەر قاتىناس­تارى باسقارماسىنا «باۋمانسكوە 2030» سەرىكتەستىگىندە 27 048 گا جايىلىمدىق جەردىڭ, 4 440 گا ەگىس­تىك جەردىڭ يگەرىلمەي جاتقاندىعى ­تۋرالى ماتەريال تۇسىرگەن.

– تۋسىراپ بوس جاتقان جەر توزىپ كەتتى, – دەيدى اۋىل تۇرعىنى الەكساندر كۋكارتسەۆ. – مۇنشا­ما جەردەن مال باعىپ, ەگىن ەگىپ, قانشاما ءونىم الۋعا بولار ەدى. اۋىل تۇرعىندارى پايلارىن دا الا الماي وتىر. ۇيات تا بولسا ايتا­يىق, قازىر قاراجاتى جوق قاراپا­يىم حالىق ازىق-ت ۇلىك دۇكەنى­نىڭ الدىندا ءبىر-بىرىنەن قارىز سۇراپ ءجۇر.

بيىل شىلدە ايىندا قۇرىل­تاي­شى ينۆەستور «ايزەت فارماس» سەرىك­تەستىگىنىڭ ەسەبىندە 120 باس مال بولعان. سەرىكتەستىك «باۋمان­سكوە 2030» سەرىكتەستىگىنە تيەسىلى جايىلىم­دا مالىن باققان. ارادا ءبىراز ۋا­قىت وتكەننەن كەيىن ول مال دا بەل­گىسىز جاققا كەتتى. ەگەر سەرىك­تەس­تىك جۇمىسىن وڭ جولعا قو­يىپ, ەگىن شارۋاشىلىعىمەن بىر­گە مال شارۋاشىلىعىن دا دامىتاتىن بولسا, اۋىل تۇرعىندا­رىن تۇراقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتەر ەدى. مەحانيزاتورلار جاز بويى مال ازىعىن دايىنداسا, وز­گەلەرى مال باعىپ, تابىس تابۋعا مۇمكىندىك الار ەدى. دايىن فەر­ما, بوس جاتقان جەر بولسا دا, مۇن­داي جۇمىس ۇيىمداستىرىلماي وتىر.

– ناتيجەسىندە, اۋىلداعى الەۋ­­مەتتىك-تۇرمىستىق عيمارات­تار­ قاڭىراپ بوس قالدى, – دەي­دى­ اۋىل تۇرعىنى دميتري يۆانيۋك.­­ – اۋىلدىق كلۋب, بالالار باق­­شاسى, ەسكى فەلدشەرلىك-اكۋ­شەر­لىك پۋنكت جىلۋ بەرىل­مە­­­گەندىكتەن جۇمىس ىستەمەي تۇر. قا­راۋسىز عي­ماراتتار توزىپ بارادى. سەبەبى مۇ­نىڭ بارلىعى بانك­كە كەپىلدىككە قويىلعان.

«باۋمانسكوە 2030» سەرىكتەس­تىگى سالىق پەن بيۋدجەتكە تولەيتىن ­وز­گە تولەمدەر ءۇشىن 233,5 ملن تەڭگە قارىز. ونىڭ 105,7 ملن تەڭ­گەسى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە, ­­71,6 ملن تەڭگەسى وبلىستىق بيۋد­جەت­­كە, 56,2 ملن تەڭگەسى اۋدان­دىق بيۋد­جەت­كە تيەسىلى. الەۋمەت­تىك تو­لەمدەرگە باعىتتالاتىن قار­جى دا تولەن­بە­گەن. قارىز 20,2 ملن تەڭگەگە جەت­كەن. مىندەتتى زەي­نەتاقى تولەمدە­رىنە 17,4 ملن تەڭگە بەرەشەك بولىپ وتىر. كەي­بىر دەرەكتەرگە قارا­عان­دا, ەڭبەكاقىعا بەرەشەك كولەمى 117 ملن-عا جەتكەن. 2024 جىلدان بەرى قوردالانىپ قالعان قارىز دا بار. سەرىكتەستىك جۇمىسشى­لارى كوك­­تەمگى ەگىس, كۇزگى وراق كەزىن­دەگى ەڭ­بەكاقىلارىن الا الماي ءجۇر.

اۋىل تۇرعىندارى قوردالان­عان ەڭبەك­اقى, زەينەتاقى تولەم­دەرى تۋرالى دابىل قاعىپ, اۋدان اكى­مى­نە بىرنەشە مارتە بارعان. 2025 جىل­­عى 20 مامىر كۇنى اۋدان اكىمى ­يۋ.كۋرۋ­شيننىڭ تۇرعىندارمەن كەزدەسۋى كەزىندە «باۋمانسكوە» اۋى­لىنىڭ تۇرعىندارى ن.يۋرچەن­­كو مەن ا.دۋمينا وسى ماسەلە­لەر­دى تاعى دا كوتەرگەن. 17 قازاندا اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە وتكەن جيىندا دا وسى ماسەلە ايتىلعان. ايتسە دە, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ارىز-شاعى­مى ەسكەرىلمەي وتىر.

اقمولا وبلىسى,

ەگىندىكول اۋدانى