ارينە, بۇل الەۋمەتتىك جەلىدەن وي سالارلىق, سانا جاڭعىرتارلىق پايدالى اقپاراتتار, الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق, مادەني-رۋحاني, تاريحي تۇرعىدان قاجەتتى دەرەكتەر كەزدەسىپ قالادى. ونى جوققا شىعارۋعا بولماس. الايدا مۇنداعى ءجونسىز, ەل بۇزارلىق جاريالانىمداردىڭ جانالقىمنان الىپ تۇرعانى قىنجىلتادى.
ءبىر جيىندا جاستارى شامالاس ءۇش-ءتورت جىگىتپەن قاتار وتىردىق. اڭگىمەلەرىنەن تاڭدى تاڭعا ۇرىپ «TikTok»-تىڭ «قىزىعىنا» باتاتىن, مۇنىسىن سانانى سانسىراتۋ ەكەنىن ۇعۋدان كەتكەن, جەڭىل-جەلپى, تۇككە العىسىز جاريالانىمدارعا كوز تالدىرىپ, قۇلاق سارسىتاتىن جىگىتتەر ەكەنىن تۇسىندىك. «TikTok»-تان كورگەندەرىن, ەستىگەندەرىن جارىسا ايتىپ تاۋىسار ەمەس. ءبىر كەزدە ولار ءدىن تاقىرىبىنا ويىستى. اسىرەسە بىرەۋىنىڭ سوزىنەن كەيبىر اتەيست, ءدىنسىز نەمەسە ءدىني تانىمى باسقا «بلوگەر-تيكتوكەرسىماقتاردىڭ» يسلام ءدىنىن كۇستانالاپ, كىنالاۋلارىن قۇپتايتىنى انىق اڭعارىلىپ تۇر. جات پيعىلدى, بوگدە نانىمداعى «تيكتوكەرلەردىڭ» وي-كوزقاراستارىن ريزاشىلىقپەن تىڭداپ, سولاردىڭ ايتقاندارىنا ابدەن مويىنسۇنعان, «TikTok»-تاعى «قول بەرگەن ءپىرىنىڭ» پىكىرىنە بەرىلگەن, پىكىر-تۇسىنىگى تەرىسكە وزگەرگەن الگىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, مىنا قوعامداعى بارلىق جاماندىق, كەيبىر كەرى كەتۋشىلىك يسلامنىڭ كەسىرىنەن بولىپ جاتقان سەكىلدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەگەر اسىل ءدىنىمىز قوعامىمىزدان شەتتەتىلسە, باعىمىز جانىپ, جەتىستىكتىڭ جەتى اتاسىنا ءاپ-ساتتە قول جەتكىزەدى ەكەنبىز, ىلگەرىلەۋدەن ماقۇرىم قالۋىمىزعا ءدىن كىنالى كورىنەدى. بارىنە ءدىن كەدەرگى-ءمىس. ءدىن دەگەن جولىمىزدى كەس-كەستەپ ىلگەرى باستىرماي تۇرعان قىزىلكوز ەكەن. ءدىني قۇلشىلىق جاساۋ تەك ۋاقىتتى «ولتىرەتىن» زيان, زاردابى مول امال ەكەن, بۇدان قۇتىلماساق, قۇردىمعا قۇلايتىن كورىنەمىز.
مۇنى ەرىكسىز تىڭداپ وتىرعان باسقالاردىڭ توزىمدەرىمىز تاۋسىلا باستادى. سول ساتتە مەنىڭ وڭ جاعىمدا, جاڭاعى جەلوكپەلەرگە قاراما-قارسى وتىرعان, الپىسقا جاقىنداڭقىراپ قالعان كىسى الگى بەلسەنە سويلەپ وتىرعانعا داۋىسىن كوتەرە:
– ءاي, سەن قاي كۇنى اۋدان ورتالىعىندا جول ەرەجەسىن بۇزىپ, ءبىر كىسىنى كولىگىڭمەن قاعىپ كەتكەن بالا ەمەسسىڭ بە؟ – دەدى.
وزىنە توسىننان قويىلعان ساۋالعا توسىرقاپ قالعان اناۋ ساسقالاقتاپ بارىپ:
– ءيا, ءيا, – دەدى دە, ءوزىنىڭ جول ەرەجەسىن بۇزىپ, ادام قاققانى بۇل جەردە نە قاتىسى بار ەكەنىن تۇسىنبەي, سۇراق قويۋشىعا تاڭدانا قارادى.
ەگدە كىسى ءسوزىن جالعادى.
– جول ەرەجەسىن بۇزدىڭ, ادام قاقتىڭ, بۇعان سەن كىنالىسىڭ بە الدە ۇكىمەت بەكىتكەن جول ەرەجەسى كىنالى مە؟ – دەدى.
اناۋ:
– ارينە, ءوزىم كىنالىمىن, جول ەرەجەسى – جالپىعا ورتاق دۇنيە. ونىڭ تالابىن ورىنداۋ كەرەك. بۇل جەردە جول ەرەجەسىن كىنالاۋ اقىماقتىق, – دەدى.
– مىنە, قالقام, دۇرىس ايتاسىڭ, جول ەرەجەسىن بۇزعان ادام كىنالى بولادى. جول ەرەجەسى – تالاپ, شارت, ءتارتىپ ماسەلەلەرى جۇيەلەنگەن قۇجات قانا. ونىڭ ەشقانداي كىناسى جوق. ەندەشە, تىڭدا, سەن كۇستانالاپ وتىرعان يسلام ءدىنى – ادام بولۋدىڭ, ادامي قاتىناستىڭ, ءومىر ءسۇرۋدىڭ, ەل-جۇرت بولىپ تىرشىلىك ەتۋدىڭ, ءبارى-ءبارىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى جۇيەلەنگەن, تالاپ-شارتى اسا بيىك, بۇكىل ادامزاتقا ۇسىنىلعان ۇلى ەرەجەسى. سوندىقتان جاڭا سەن جول ەرەجەسىن كىنالاماعانداي, ۇلى ەرەجە – ءدىنىمىزدى دە جازعىرماۋىمىز كەرەك. جول ەرەجەسى سەكىلدى ءدىن ەرەجەسى دە ءوز ءتارتىپ-تالابىن ۇسىنادى, ونى ورىنداۋ نە ورىنداماۋ اركىمنىڭ وزىنە بايلانىستى, – دەدى.
الگى ادام ءسوزىن ءارى قاراي بىلاي ساباقتادى: «يسلام ءدىنىنىڭ, ياعني ادامزاتتى تەك يگىلىككە باستايتىن, جاماندىقتان قايتاراتىن نۇسقاۋلاردىڭ ەڭ تاڭداۋلىلارى, ادامي قۇندىلىقتاردىڭ بيىك دەڭگەيى, نەگىزگى شارتتارى كورسەتىلگەن ۇلى ەرەجەنىڭ ءتارتىپ-شارتتارىن ورىنداماق تۇگىلى كەرىسىنشە ورەسكەل بۇزىپ, سويتە تۇرا سول ەرەجەنىڭ ءوزىن كۇستانالاۋ ءجونسىز. بۇل دەگەن, تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن ايتايىق, بەلگىلەنگەن تارتىپكە پىسقىرىپ تا قاراماي, كولىگىمەن ادام قاعىپ كەتىپ, مۇنىسىنا ءوزىن ەمەس, جول ەرەجەسىن كىنالاعانمەن بىردەي. ناعىز اقىماقتىق. ءبىر وكىنىشتىسى, ارامىزدا وسىنداي اقىماق-ناداندار كوبەيىپ بارادى. بۇل ۇلى ەرەجەنى بۇزعاندارعا سالىناتىن «ايىپپۇلدار» مەن وندايلارعا جازا تارتقىزۋ جاعدايلارى باسقا, مۇلدە باسقا ولشەمدەرگە نەگىزدەلگەن».
جۇرت ۋاجگە رازى بولىستى. الگى جىگىتتەر دە تۇسىنگەن بولار, تومسىرايىپ ءۇنسىز قالعان. قازاقتىڭ سوقتالداي جىگىتتەرى عوي, بەتى بەرى قارار, ويلانار. ۇمىتتەنەيىك.
ءيا, شىنىندا ماسەلە دىندە ەمەس, وزىمىزدە عوي.
