سۋرەت: bilimdiler.kz
قازاق زيالىلارى, جازۋشىلار, عالىمدار مەن قوعام قايراتكەرلەرى ۇلتتىق مۇددە مەن مەملەكەتتىلىك تۋرالى ويلارىن اشىق ايتا باستادى. بىرقاتار قوعامدىق-دەموكراتيالىق قوزعالىس پايدا بولدى. قوعامىمىزدا ەگەمەندىك, ءتىل, ءدىل, ءدىن سىندى ماسەلەلەر العاش رەت اشىق تالقىلاندى.
مەملەكەتتىك ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيادا كوتەرىلگەن قازاق كسر زاڭدارىنىڭ بۇكىل اۋماقتا ۇستەم بولۋى, ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتى دەربەس جۇرگىزۋ قۇقىعى, ەكونوميكالىق دەربەستىك, جەر مەن تابيعي رەسۋرستاردىڭ رەسپۋبليكا مەنشىگى ەكەنىن مويىنداۋ, ادام قۇقىعى مەن ەركىندىگىنىڭ باسىمدىعى, مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن بەكىتۋ, ءوزىنىڭ قارۋلى كۇشتەرىن, ىشكى ىستەر جانە قاۋىپسىزدىك ورگاندارىن قۇرۋ قۇقىعى, ۇلتتىق ۆاليۋتانى ەنگىزۋ مۇمكىندىگى – بارلىعى بۇرىن-سوڭدى ايتىلماعان باتىل مالىمدەمەلەر ەدى. وسى قۇجات ارقىلى قازاق حالقى وزىنە جاۋاپكەرشىلىك الۋعا, وزىنە سەنۋگە بەكەم بەل بۋدى. ەڭ باستىسى – ەل اۋماعىنداعى حالىقتىڭ ەركى ەڭ جوعارى كۇش رەتىندە تانىلدى. بۇل قاعيدالار تەك زاڭدىق نورمالار ەمەس, ەلدىڭ الداعى دامۋ باعىتىن, ستراتەگيالىق باسىمدىقتارىن كورسەتكەن ساياسي باعدار بولدى.
دەكلاراتسيا قابىلدانعان سوڭ, تاۋەلسىزدىكتىڭ ىرگەسىن قالاعان بىرقاتار ماڭىزدى وقيعا ورىن الدى. 1991 جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىندا قازاقستان تاريحىندا تۇڭعىش رەت جالپىحالىقتىق پرەزيدەنت سايلاۋى ءوتتى. 1991 جىلدىڭ 16 جەلتوقسانىندا ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن جاريالادى. 1992 جىلى قازاقستان بۇۇ-عا مۇشە بولدى. 1993 جىلى العاشقى كونستيتۋتسيا قابىلدانىپ, ال 1995 جىلعى جاڭا كونستيتۋتسيا – دەكلاراتسياداعى يدەيالاردىڭ تولىق جۇزەگە اسقان, جۇيەلەنگەن نۇسقاسى رەتىندە تاريحتا قالدى.
بارلىق وسى تاريحي ۇدەرىستەردىڭ باستاۋى – 1990 جىلعى 25 قازاندا قابىلدانعان دەكلاراتسيادا جاتىر. بۇل بولاشاق تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن, دامۋ باعدارىن بەلگىلەپ بەردى. ماڭىزدى قۇجات قابىلدانعان كۇن مەن بۇگىنگى كۇن ارالىعىندا ەلىمىز وراسان زور جەتىستىكتەرگە جەتتى. حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ تولىققاندى مۇشەسىنە اينالدى. بەيبىتشىلىك پەن تاتۋلىقتى باستى قۇندىلىق ەتىپ ۇستانعان مەملەكەت رەتىندە الەمگە تانىلدى.
ەكونوميكا, ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مادەنيەت پەن عىلىم سالالارىندا كوپتەگەن رەفورما ىسكە اسىرىلدى. ەلدەگى قازاق حالقى مەن باسقا دا ەتنوس وكىلدەرىنىڭ بەيبىت ءومىر ءسۇرۋى – باستى جەتىستىكتىڭ ءبىرى. بۇل – ەگەمەن ەلدىڭ كەمەل بولاشاعىنىڭ كەپىلى.
وسىعان وراي, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن 2022 جىلدان باستاپ مەملەكەتتىك ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيا قابىلدانعان 25 قازان رەسپۋبليكا كۇنى رەتىندە قايتا جاڭعىرىپ, ۇلتتىق مەرەكە مارتەبەسىنە يە بولدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل كۇندى قايتا جاڭعىرتۋى – ۇلتتىق تاريحىمىزدى ۇلىقتاۋعا, ەگەمەندىك يدەياسىن قوعام ساناسىنا تەرەڭ سىڭىرۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى قادام.
كەلەشەكتىڭ كىلتى – جاستاردىڭ قولىندا. ولار تاۋەلسىزدىكپەن بىرگە دۇنيەگە كەلىپ, جاڭا مەملەكەتتى قالىپتاستىرىپ جاتقان بۋىن. ولاردى پاتريوتتىق رۋحتا تاربيەلەۋ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا باۋلۋ – باستى مىندەتىمىزدىڭ ءبىرى. بۇل – بارشامىزدىڭ قاسيەتتى بورىشىمىز.
وسى ورايدا جاستارعا ءوزىنىڭ تاريحىن, مادەنيەتىن جانە مەملەكەتتىلىك نەگىزدەرىن, تاۋەلسىزدىكتىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعىمىز ەكەنىن كەڭىنەن ءتۇسىندىرۋ, «وتان», «ەل», «جەر», «ۇلت», «حالىق» دەگەن قاستەرلى ۇعىمداردى ساناسىنا قۇيۋ, جۇرەگىنە ۇيالاتۋ ماڭىزدى. پرەزيدەنت ورتالىعىنىڭ باستى ميسسياسىنىڭ ءبىرى دە – وسى. ورتالىقتا جاستاردىڭ ازاماتتىق ۇستانىمىن قالىپتاستىرۋعا, ولاردىڭ تۇلعالىق جانە كاسىبي دامۋىنا ىقپال ەتەتىن كوشباسشىلىق قاسيەتتەرىن دامىتۋعا باعىتتالعان مادەني جانە ءبىلىم بەرۋ جوبالارى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. بۇدان بىلاي دا, ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ەڭسەسى بيىك, قاسيەتتى جەرىمىزدىڭ شەكاراسى بەكەم, باۋىرمال حالقىمىزدىڭ مەرەيى ۇستەم, ۇرپاعىمىزدىڭ بولاشاعى ايقىن بولۋىنا مەملەكەت باسشىسىنىڭ كورسەتكەن باعىتىنان تانباي, قىزمەتىمىزدى جالعاستىرا بەرەتىنىمىزگە سەنىمدىمىز.
باقىتجان تەمىربولات,
پرەزيدەنت ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, ساياسي عىلىمدار كانديداتى