ەلىمىزدە بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى ارتىپ كەلەدى

ەڭبەكاقىنىڭ تۇراقتى ءوسىمى – ەكونوميكانىڭ جاندانۋىنىڭ بەلگىسى 

قر ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنشە, 2025 جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىندا ورتاشا ايلىق اتاۋلى جالاقى 448,6 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى. ونىڭ ىشىندە قالالىق جەرلەردە – 471 مىڭ تەڭگە, اۋىلدىق جەرلەردە – 381,7 مىڭ تەڭگە بولدى.

جالاقىنىڭ اتاۋلى ءوسىمى وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 11,3%-عا, ال ناقتى ساتىپ الۋ قابىلەتى بويىنشا 2,4%-عا ارتقان. سوڭعى بەس جىلدا ورتاشا ايلىق ەڭبەكاقى ەكى ەسەدەن استام ءوستى.
بۇل كورسەتكىش ەكونوميكانىڭ قۇرىلىمدىق جاڭارۋىنىڭ, شيكىزاتتىق ەمەس سالالاردىڭ دامۋىنىڭ, ينۆەستيتسيالار مەن بيزنەس تسيفرلانۋىنىڭ ناتيجەسى بولىپ وتىر.

بىلىكتى مامانداردىڭ ەڭبەگى جوعارى باعالانىپ كەلەدى

قازىرگى ەڭبەك نارىعى كاسىبيلىك پەن قۇزىرەتكە بارعان سايىن كوبىرەك ءمان بەرىپ وتىر.
زاماناۋي تەحنولوگيانى مەڭگەرگەن, تسيفرلىق ساۋاتى بار, شەت تىلدەرىن بىلەتىن, اناليتيكا مەن جوبالىق باسقارۋ سالاسىن يگەرگەن ماماندار ەڭ جوعارى سۇرانىسقا يە.

ءتىپتى ءداستۇرلى سالالاردا – قۇرىلىس, كولىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعىندا – بىلىكتى ماماندار ورتاشا دەڭگەيدەن الدەقايدا جوعارى تابىس تاۋىپ وتىر. 

مىسالى, اۋىل شارۋاشىلىعىندا:

• جوبالاۋ ينجەنەرى – 2,7 ملن تگ,
• اناليتيك – 850 مىڭ تگ,
• ەلەكتر ماشينالارىنىڭ كونسترۋكتور-ينجەنەرى – 800 مىڭ تگ,
• تەحنيك-تەحنولوگ – 757 مىڭ تگ,
• باس ۆەتەرينار دارىگەر – 730 مىڭ تگ جالاقى الادى.

وسىلايشا, تابىس دەڭگەيى تەك سالاعا ەمەس, ادامنىڭ وزىنە – كاسىبي دامۋ مەن ۇيرەنۋگە ۇمتىلىسىنا بايلانىستى.
قازاقستاندىق ەڭبەك نارىعى «لاۋازىمعا قاراي ەمەس, قۇزىرەتكە قاراي اقى تولەۋ» مودەلىنە اۋىسىپ كەلەدى. 

قازاقستان – ورتالىق ازياداعى ەڭ جوعارى جالاقىسى بار ەل

بۇگىندە قازاقستان ەڭبەكاقى دەڭگەيى بويىنشا وڭىردە كوش باستاپ تۇر:

• وزبەكستانمەن سالىستىرعاندا – 70%-عا,
• قىرعىزستانمەن سالىستىرعاندا – 73%-عا,
• تاجىكستانمەن سالىستىرعاندا – 2,5 ەسەگە جۋىق جوعارى.

جۇمىسسىزدىق تاريحي مينيمۋمدا

2025 جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىندا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,6%-دى قۇرادى – بۇل تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ەڭ تومەن كورسەتكىش.
وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 110,1 مىڭ ادامعا ارتقان, ال جۇمىسسىزدار سانى 2,2 مىڭ ادامعا ازايعان.
جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق تا ازايىپ, 3,1%-دى قۇرادى.

بەلسەندى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارى

قر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە, 2025 جىلعى 1 قازان جاعدايىندا:

• 607,3 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان;
• ونىڭ 153,6 مىڭى – سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا;
• 142 مىڭى – ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسى ارقىلى;
• 283 مىڭى – پرەزيدەنت باستاماسى ء«ار 10 000 تۇرعىنعا – 100 جۇمىس ورنى» اياسىندا;
• 28,7 مىڭى – مەملەكەتتىك جوبالار بويىنشا ەڭبەككە تارتىلعان.

سونىمەن قاتار, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ سۇرانىسىنا ساي 8 075 ادام كاسىبي تۇرعىدا وقىتۋعا جىبەرىلىپ, ولاردىڭ 1 065-ءى وقۋدان كەيىن تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقان.

كاسىپكەرلىكتى قولداۋ – جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جاڭا باعىتى

2025 جىلى الەۋمەتتىك وسال توپتارعا 400 اەك-كە دەيىنگى (1,57 ملن تگ) 9 000 گرانت ءبولۋ جوسپارلانعان.
1 قازانعا دەيىن 8 964 گرانت بەرىلدى.
بۇل شارالار تەك جۇمىس ورىندارىن كوبەيتىپ قانا قويماي, ءوز ءىسىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ناقتى قولداۋ تەتىگىنە اينالدى.

ۆاكانسيالار كوبەيىپ, جۇمىسشى ماماندارعا سۇرانىس ارتىپ وتىر

2025 جىلعى 20 قازانداعى جاعداي بويىنشا ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىندا 65 مىڭنان استام بوس جۇمىس ورنى بار.
جىل باسىنان بەرى 500 مىڭنان استام جۇمىسشى ماماندىعىنا ارنالعان ۆاكانسيا جاريالانعان.

جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ تەك 22,8%-ى عانا تاجىريبەسىز قىزمەتكەرلەردى قابىلداۋعا دايىن, قالعاندارى بىلىكتى مامانداردى ىزدەيدى.

جالاقى مولشەرى: ەڭ تومەنگى دەڭگەيدەن باستاپ 1 ملن تەڭگەگە دەيىن وزگەرەدى.

قالالار مەن اۋىلدارداعى سۇرانىس

قالاداعى ەڭ سۇرانىستاعى ماماندىقتار:
رازنورابوچي – 350-600 مىڭ تگ,
اۆتوبۋس جۇرگىزۋشىسى – 400-600 مىڭ تگ,
وراۋشى – 400-650 مىڭ تگ,
ارنايى تەحنيكا ءماشينيسى – 400-700 مىڭ تگ,
تراكتورشى – 350-450 مىڭ تگ,
دانەكەرلەۋشى – 350 مىڭ تەڭگەدەن باستاپ.

اۋىلدىق جەرلەردە:
كەن جۇمىسشىسى – 350-450 مىڭ تگ,
ەلەكتروسلەسار – 400-500 مىڭ تگ,
جۇكتەۋ تەحنيكاسىنىڭ ءماشينيسى – 400-500 مىڭ تگ,
ەلەكتر-گاز دانەكەرلەۋشى – 350-400 مىڭ تگ,
قۇرىلىس مونتاجداۋشى – 400-500 مىڭ تگ,
پروحودچيك – 750-800 مىڭ تگ.

بولاشاققا بولجام

«ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ ورتالىعى» اق بولجامىنشا, 2025-2035 جىلدارى جالدامالى قىزمەتكەرلەرگە دەگەن سۇرانىس 2,98 ملن ادامدى قۇراماق.
سونىڭ ىشىندە 813 مىڭ ادام – جۇمىسشى كادرلار.
ەڭ كوپ سۇرانىس:

• ونەركاسىپ (27%),
• دەنساۋلىق ساقتاۋ (12%),
• قۇرىلىس (11%) سالالارىندا بولادى.

ميگرانتتار مەن قازاقستاندىقتار: ەڭبەك نارىعىنداعى پارادوكس

جۇمىس ورىندارى كوپ بولعانىمەن, كەيبىر قازاقستاندىقتار «ىڭعايلىراق» قىزمەت كۇتىپ, فيزيكالىق ەڭبەككە بارعىسى كەلمەيدى. ال بۇل بوس ورىنداردى ميگرانتتار يەلەنۋىنە اكەلىپ وتىر.

2025 جىلعى 13 قازان جاعدايى بويىنشا قازاقستاندا 185,6 مىڭ ەڭبەك ميگرانتى تىركەلگەن, ولاردىڭ كوبى:

• قۇرىلىس جانە جوندەۋدە – 161,3 مىڭ ادام (87%),
• اۋىل شارۋاشىلىعىندا – 14,7 مىڭ ادام (8%),
• تۇرمىستىق قىزمەتتە – 9,5 مىڭ ادام (5%).

ميگرانتتاردىڭ باسىم بولىگى – وزبەكستاننان (173,7 مىڭ), تاجىكستاننان (10,1 مىڭ) جانە ازەربايجاننان (1,7 مىڭ) كەلگەن.
ەڭ كوپ شوعىرلانعان وڭىرلەر – الماتى وبلىسى, الماتى قالاسى جانە اتىراۋ وبلىسى.

ميگرانتتاردىڭ تابىسى جانە اقشا اۋدارىمى

حالىقارالىق كوشى-قون ۇيىمىنىڭ دەرەگى بويىنشا, ميگرانتتاردىڭ ورتاشا ايلىق تابىسى 526 اقش دوللارىن (شامامەن 278 مىڭ تەڭگە) قۇرايدى.

ۇلتتىق بانك دەرەگىنشە, 2025 جىلدىڭ قاڭتار-تامىز ايلارى ارالىعىندا شەتەلگە جاسالعان اقشا اۋدارىمدارىنىڭ كولەمى:

• وزبەكستانعا – 100,5 ملرد تگ (75%),
• قىرعىزستانعا – 3,5 ملرد تگ (3%),
• ازەربايجانعا – 1,9 ملرد تگ (1,4%),
• تاجىكستانعا – 1,5 ملرد تگ (1,1%).

بۇل – قازاقستاندىقتاردىڭ وزدەرى قىزىقپاعان, بىراق ناقتى تابىس اكەلىپ وتىرعان جۇمىس ورىندارىندا وندىرىلگەن قاراجات.

قورىتىندى: جۇمىس بار, بىراق بارىنە ۇناي بەرمەيدى

قازاقستاندا جۇمىس ورىندارى جەتكىلىكتى – اسىرەسە قىزمەت كورسەتۋ, قۇرىلىس جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىندا.
الايدا نەگىزگى ماسەلە جۇمىستىڭ جوقتىعىندا ەمەس, جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ كۇتۋ دەڭگەيىندە ەكەن.

كوپتەگەن ازاماتتار «كوپ ەڭبەكسىز جوعارى جالاقى» ىزدەگەندە, ميگرانتتار سول بوس ورىنداردى يەلەنىپ, ادال ەڭبەگىمەن ەل ەكونوميكاسىنا ۇلەس قوسىپ جاتىر.

بۇل تۋرالى ورىس تىلىندە ranking.kz سايتىندا بەرىلگەن.