ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ جۇيەلى شارالارى مەن ناتيجەلەرى

ۇكىمەتتىڭ باستى نازارى جولداۋدىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن ءىس جۇزىنە اسىرۋعا باعىتتالعان. الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ شەڭبەرىندە مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ پرواكتيۆتى جانە اتاۋلى مودەلىنە كوشۋ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر, بارلىق ازاماتتار ءۇشىن تەڭ مۇمكىندىكتەرى بار ينكليۋزيۆتى ورتا قالىپتاستىرىلۋدا. ەكونوميكالىق وسۋگە جاردەمدەسۋ ماقساتىندا ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى ىنتالاندىرۋ, كاسىپكەرلىك باستامالاردى قولداۋ جانە ساپالى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جونىندەگى شارالار كەشەنى جۇزەگە اسىرىلۋدا. «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىن قامتاماسىز ەتۋ ازاماتتاردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋدى كۇشەيتۋدە, قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايلارىن قامتاماسىز ەتۋدە جانە سىندارلى الەۋمەتتىك ارىپتەستىكتى دامىتۋدا كورىنىس تابادى.

الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ ترانسفورماتسياسى: اتاۋلى باعىت, پرواكتيۆتىلىك جانە تسيفرلاندىرۋ.

مەملەكەت جىل سايىن شامامەن 4,5 ملن ادامدى تولەمدەرمەن قامتي وتىرىپ, ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن ۋاقتىلى جانە تولىق كولەمدە ورىنداپ وتىر. بيىلعى 7 ايدا جوسپارلانعان 6 ترلن تەڭگەنىڭ 3,4 ترلن تەڭگەسى تولەندى. ونىڭ ىشىندە:

• 2,5 ملن زەينەتكەردىڭ 2,5 ترلن تەڭگە سوماسىندا زەينەتاقىسى;

• جالپى سوماسى 382 ملرد تەڭگە بولاتىن 542 مىڭ ازاماتقا ارنالعان مۇگەدەكتىگى جونىندەگى جانە 195 مىڭ وتباسىعا ارنالعان اسىراۋشىسىن جوعالتقانىنا بايلانىستى جاردەماقى;

• 613 مىڭنان استام كوپبالالى وتباسىعا جانە 243 مىڭ ماراپاتتالعان انالارعا ارنالعان 354,5 ملرد تەڭگە تولەمدەر;

• 200 مىڭنان استام وتباسىعا ارنالعان بالا تۋىنا جانە بالا كۇتىمىنە قاتىستى بەرىلەتىن 61,8 ملرد تەڭگە جاردەماقى;

• 102 ملرد تەڭگە كولەمىندە وزگەدەي دە تولەمدەر.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ اتاۋلى باعىتى كۇشەيتىلدى. نەگىزگى وزگەرىس ساناتتارعا ءبولۋ قاعيداتىنان ناقتى قاجەتتىلىك كريتەريلەرىنە كوشۋ تۋرالى بولدى. ول ءۇشىن ءار وتباسىنىڭ ءال-اۋقاتىن وبەكتيۆتى باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن سكورينگتىك مودەل جاسالدى. جاڭا تاسىلدەر ەندىگىسى شىمكەنت پەن قاراعاندى وبلىسىندا سىناقتان وتكىزىلۋدە.

ء«بىز مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن قىسقارتپايمىز. اتالعان وزگەرىستەر زەينەتاقىعا, مۇگەدەكتىك بويىنشا, اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ بويىنشا جاردەماقىعا جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن تولەنەتىن باسقا دا تولەمدەر سياقتى مەملەكەتتىك كەپىلدىكتەرگە ەش اسەر ەتپەيدى. ءبىز جەرگىلىكتى دەڭگەيدە كورسەتىلەتىن الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ اتاۋلىلىعى مەن اشىقتىعىن كۇشەيتەمىز», — دەپ ءتۇسىندىردى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا.

اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى (ااك) تاعايىنداۋ كەزىندە ەندى مەديانالىق تابىس كورسەتكىشى قولدانىلادى, سونداي-اق وتباسىنىڭ كىرىستەرى عانا ەمەس, شىعىستارى دا ەسكەرىلەدى. ااك-كە وسى جەتى ايدا 18,6 ملرد تەڭگە تولەنگەن, ونى 48 مىڭ مۇقتاج وتباسى الدى. ەڭبەككە قابىلەتتى ازاماتتار ءۇشىن كومەك الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت تالاپتارىندا كورسەتىلەدى: بيىل ونى الۋشى 8,3 مىڭ ادام وتباسىلىق تابىسىن ارتتىرۋ ءۇشىن جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى.

اتاۋلى جانە بەلسەندى كومەكتىڭ تەحنولوگيالىق نەگىزى – «بىرىڭعاي تسيفرلىق پلاتفورما جانە وتباسى كارتاسى». ونىڭ ماقساتى – بيۋروكراتيا مەن ادامي فاكتوردى بولدىرماۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك كومەكتىڭ بارلىق تۇرلەرىنە ارنالعان بىرىڭعاي «ساندىق تەرەزە» قۇرۋ. پلاتفورما ءارتۇرلى مەملەكەتتىك جۇيەلەردەگى دەرەكتەردى تالدايدى جانە قاي وتباسىنىڭ قولداۋعا مۇقتاج ەكەنىن ءوز بەتىنشە انىقتايدى.

جۇيەگە بۇگىندە 128 وتباسىن قولداۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتى كىرىكتىرىلگەن, ال جۇمىسقا ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, الەۋمەتتىك قورعاۋ, پوليتسيا جانە پروباتسيا قىزمەتى سالالارىنان 32 مىڭنان استام ءموبيلدى توپ ماماندارى جۇمىلدىرىلعان. وسى تسيفرلىق ەكوجۇيەنىڭ ارقاسىندا ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان 4 مىڭ وتباسى قازىردىڭ وزىندە تولىق كەشەندى قولداۋعا يە بولىپ وتىر.

ينكليۋزيۆتى ورتا قالىپتاستىرۋ: قولجەتىمدىلىك, ساپا جانە تەڭ مۇمكىندىكتەر

ينكليۋزيۆتى ورتانى قالىپتاستىرۋ جونىندەگى جۇمىس – مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋدا بەلگىلەگەن ءادىل قازاقستان قاعيداتىن ءىس جۇزىندە اسىرۋعا باعىتتالعان الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى. وسى ماقساتتا مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى قوعام ومىرىنە تولىققاندى ينتەگراتسيالاۋعا باعىتتالعان 2030 جىلعا دەيىنگى ينكليۋزيۆتى ساياسات تۇجىرىمداماسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر

مۇنداعى نەگىزگى قۇرال – «الەۋمەتتىك قىزمەتتەر پورتالى», ول ماركەتپلەيس رەتىندە جۇمىس ىستەپ, مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا وڭالتۋ قۇرالدارى مەن قىزمەتتەرىن ءوز بەتىنشە تاڭداۋ قۇقىعىن بەرەدى. بۇگىندە پورتال ارقىلى 345 مىڭعا جۋىق تەحنيكالىق وڭالتۋ قۇرالدارى (وتق) ۇسىنىلدى, بۇل جالپى قاجەتتىلىكتىڭ 72,5%-ىن جابادى. پورتال تولىعىمەن جاڭعىرتىلدى: ناشار كورەتىندەرگە ارنالعان نۇسقا جاسالدى, ساناتوريلەردىڭ قولجەتىمدىلىگى تۋرالى دەرەكتەردى قاراۋعا بولادى, مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك ساراپتاما ء(ماس) بولىمدەرىنە ونلاين-تىركەلۋگە مۇمكىندىك بار, ال جاقىن ارادا ينۆاتاكسي قىزمەتتەرىن جەتكىزۋشىنى تاڭداۋ فۋنكتسياسى پايدا بولماق, ونى بيىل 18,6 مىڭ ازامات پايدالانىپ ۇلگەردى. وتق-مەن قامتاماسىز ەتۋ تەتىگى دە وزگەرۋدە: ولار ۋاقىتشا جانە تەگىن پايدالانۋعا بەرىلەتىن بولادى, ال ولاردىڭ جاعدايىن الەۋمەتتىك-تەحنيكالىق ساراپتاما قىزمەتى تەكسەرىپ وتىرماق. مۇنداي قۇرالداردىڭ قۇنىن وتەۋگە كەپىلدىك بەرىلگەن سومانى ەسەپتەۋ كەزىندە وبەكتيۆتى بولۋ ءۇشىن ەندى ەلەكتروندىق ماركەتپلەيستەر مەن پورتالدان الىنعان مالىمەتتەر ەسكەرىلەتىن بولادى. سونداي-اق, جەكە كومەكشىلەردىڭ ساناتتارى كەڭەيتىلدى: ەندى ولاردىڭ قاتارىنا ەگدە جاستاعى ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ءبىرى كىرەدى, بۇل رەتتە كومەكتىڭ جەدەلدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ولاردىڭ قامقورىنداعى اداممەن ءبىر ەلدى مەكەندە تۇرۋ شارتى ەنگىزىلدى.

سونىمەن قاتار كەدەرگىسىز ورتا قۇرۋعا قوعامدىق باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن «ينتەراكتيۆتى قولجەتىمدىلىك كارتاسى» جوباسى جۇمىس ىستەيدى. 2025 جىلعى 1 شىلدەدەگى جاعداي بويىنشا كارتادا 23 مىڭنان استام بەيىمدەلگەن نىسان بەلگىلەندى, بۇل جالپى ساننىڭ 55%-ىن قۇرايدى. باقىلاۋدىڭ تيىمدىلىگى الەۋمەتتىك ينسپەكتورلار جۇمىسىنىڭ ناتيجەلەرىمەن راستالادى: بيىل 279 تەكسەرۋ جۇرگىزىلىپ, ناتيجەسىندە 586 بۇزۋشىلىق انىقتالدى, 265 ۇيعارىم شىعارىلىپ, 45 ملن تەڭگەگە ايىپپۇل سالىندى.

مەديتسينالىق-سانيتاريالىق ساراپتاما سالاسىندا دا پرواكتيۆتى جۇمىس فورماتى ەنگىزىلدى. وعان 60 تاۋەلسىز ساراپشى دارىگەر تارتىلىپ, 36,5 مىڭ ءىس قارالدى. اۋرۋدىڭ 30-دان استام نوزولوگيالىق نىساندارى بويىنشا مۇگەدەكتىكتى بەلگىلەۋدىڭ سىرتتاي فورماتى ەنگىزىلدى, ال امپۋتاتسيا نەمەسە داۋن سيندرومى سياقتى قايتىمسىز وزگەرىستەرى بار جەكەلەگەن نوزولوگيالار بويىنشا اۆتوماتتى رەجيمدە 31 ساراپتاما جۇرگىزىلدى.

«جىل سوڭىنا دەيىن ءبىز جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانا وتىرىپ, ءومىر ءسۇرۋ جاعدايىنىڭ شەكتەلۋىن باعالايتىن بالدىق جۇيەگە نەگىزدەلگەن پيلوتتىق جوبانى ىسكە قوسامىز. بۇكىل ەل بويىنشا مۇگەدەكتىك پەن كاسىبي ەڭبەك ەتۋ قابىلەتىنەن ايىرىلۋدى باعالاۋ بىردەي كورسەتكىشتەر بولعان كەزدە ادامي فاكتوردىڭ جانە ساراپشىلاردىڭ سۋبەكتيۆتى پىكىرىنسىز اۆتوماتتى تۇردە بەلگىلەنەتىن بىرىڭعاي ستاندارت ەنگىزىلەدى», — دەپ حابارلادى سۆەتلانا جاقىپوۆا.

پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا سەمەي, تاراز, كەنتاۋ جانە ورال قالالارىندا زاماناۋي جابدىقتارمەن جابدىقتالعان ءتورت جاڭا الەۋمەتتىك وڭالتۋ ورتالىعى اشىلدى. ولاردىڭ قىزمەتتەرىمەن 2 مىڭنان استام ادام قامتىلعان.

الەۋمەتتىك يننوۆاتسيالارعا قولداۋ كورسەتىلۋدە: استانادا ITMLab جوباسىنىڭ قورىتىندى كەزەڭى ءوتتى, ونىڭ اياسىندا 18 كوماندا مۇگەدەكتىگى بار جانداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا ازىرلەمەلەرىن ۇسىندى, ولاردىڭ التاۋى 1 ملن تەڭگەدەن گرانتتار الدى. بۇل باستاما ينۆەستورلار مەن بيزنەستىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ, ولار بولاشاعى زور ستارتاپتارعا ارىپتەستىك جاساۋدى ۇسىندى.

قىزمەتتەر ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن جۇيەلى دەڭگەيدە ليتسەنزيالاۋ ەنگىزىلدى, بۇگىنگى تاڭدا 572 ورتالىق ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋگە ليتسەنزيا الدى. بۇل جوسىقسىز جەتكىزۋشىلەردى شەتتەتىپ, نەگىزسىز قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەردى, ال الاياقتىقتىڭ انىقتالعان فاكتىلەرى بويىنشا بارلىق ماتەريالدار ءتيىستى ورگاندارعا جىبەرىلدى. الەۋمەتتىك قورعاۋ جۇيەسىندە بارلىعى 12 مىڭنان استام الەۋمەتتىك قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ 11 مىڭى وقۋدان وتكەن.

جۇمىسپەن قامتۋدى ىنتالاندىرۋ جانە ەڭبەك نارىعىن دامىتۋ: جاڭا جۇمىس ورىندارى جانە تسيفرلىق شەشىمدەر

مەملەكەت باسشىسى 2029 جىلعا دەيىن 3,3 ملن ازاماتتى جۇمىسپەن قامتۋدى تاپسىردى, بۇگىندە بۇل جوسپار 73%-عا ورىندالدى. جىل باسىنان بەرى 480 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىس تاپسا, ونىڭ 134 مىڭى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىمەن قامتىلدى. بۇل رەتتە بيىلدان باستاپ ەڭبەك شارتىن جاساسۋ جانە الەۋمەتتىك تولەمدەردى اۋدارۋ مىندەتتى شارت بولماق. ساپالى جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى دا ارتىپ كەلەدى: بۇگىندە ەكونوميكادا ولاردىڭ سانى 2,6 ملن-دى قۇرايدى, ال جوسپار بويىنشا 2029 جىلعا قاراي 3,8 ملن-عا جەتكىزۋ كوزدەلگەن.

پلاتفورمالار ارقىلى جۇمىسپەن قامتۋدى رەسىمدەۋگە ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە, ولار – تاپسىرىس جەتكىزۋشىلەر (كۋرەرلەر), تاكسي جۇرگىزۋشىلەرى جانە باسقا دا قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى. قازىردىڭ وزىندە 2024-2025 جىلدارى الەۋمەتتىك تاۋەكەلدەر تۋىنداعان كەزدە وزدەرىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, 2,5 ملرد تەڭگەدەن استام الەۋمەتتىك تولەمدەر اۋدارعان 87 ادامنىڭ قىزمەتى راسىمدەلدى. 

حالىقتىڭ وسال توپتارىنا قولداۋ كورسەتۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. ەلىمىزدە مۇگەدەكتىگى بار 119 مىڭ ادام ەڭبەك ەتەدى, ولاردىڭ ورتاشا جالاقىسى 266 991 تەڭگەنى قۇرادى. جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلامالارىنا 273,2 مىڭ جاس تارتىلدى, ناتيجەسىندە 80 مىڭعا جۋىعى جۇمىسقا ورنالاستىرىلىپ, 38 مىڭى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلدى.

كاسىپكەرلىك باستامانى دامىتۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك وسال ساناتتاعى ازاماتتارعا 4 مىڭنان استام گرانت بەرىلدى. قاراجاتتىڭ كوپ بولىگى تەحنولوگيالىق قۇرال-جابدىقتار الۋعا جانە قوسالقى شارۋاشىلىقتى دامىتۋعا جۇمسالادى. سونىمەن قاتار وتكەن جىلى تالداۋ ناتيجەسى 20% جاعدايدا قاراجاتتىڭ ءتيىمسىز پايدالانىلعانىن كورسەتتى: 1,3 مىڭنان استام گرانت الۋشى زەينەتاقى جارنالارىن اۋدارماعان, ال ونىڭ 500-دەن استامى تيەسىلى سومادان از بولعان. وسىعان بايلانىستى باقىلاۋ كۇشەيتىلىپ, بيۋدجەتكە قاراجاتتى قايتارۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. قابىلدانعان شارالار ناتيجەسىندە 1100-دەن استام الۋشى مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن اۋدارا باستادى.

سونداي-اق جۇمىس ورىندارىن سۋبسيديالاۋ قاعيدالارى قايتا قارالدى: «العاشقى جۇمىس ورنى» جانە «ۇرپاقتار كەلىسىمشارتى» باعدارلامالارى «جاستار پراكتيكاسىنا» بىرىكتىرىلدى, جۇمىس بەرۋشىلەرگە قاتىسۋشىلاردى كەيىننەن تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ بويىنشا تالاپتار كۇشەيتىلدى.

جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىن باقىلاۋ ءۇشىن «يننوۆاتسيالىق جوبالار ناۆيگاتورى» قولدانىلادى. جۇيە 224 مىڭنان استام جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپارىمەن ينۆەستيتسيالىق 1 424 جوبانى باقىلايدى. بۇگىنگى تاڭدا 918 جوبا بەلسەندى كەزەڭدە, وندا 33,6 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلعان.

جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ جونىندەگى بارلىق جۇمىستى جەتىلگەن تسيفرلىق ەكوجۇيەمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. Enbek.kz پلاتفورماسىندا جي كومەكشى 50 مىڭنان استام بوس جۇمىس ورنىن وڭدەدى, ال 678 مىڭنان استام ادام كۋرستاردى تاڭداۋعا جاساندى ينتەللەكت كومەكتەسەتىن Skills Enbek پلاتفورماسىندا وقۋدان ءوتتى.

وندىرىستەگى ەڭبەك قۇقىقتارى مەن قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ: پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ جانە الەۋمەتتىك ديالوگ

ازاماتتاردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ تۇراقتى مەملەكەتتىك باقىلاۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى. ەسەپتى كەزەڭدە مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتسياسى 3 514 تەكسەرۋ جۇرگىزىپ, ونىڭ بارىسىندا 4 132 قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالدى جانە ولاردى جويۋ تۋرالى 2 287 نۇسقاما بەرىلدى. ناتيجەسىندە 277 ملن تەڭگەدەن استام ايىپپۇل سالىنىپ, 3,4 مىڭ قىزمەتكەرگە 1,1 ملرد تەڭگە جالاقى بەرەشەگى تولەندى. وسى كەزەڭدە بارلىعى 28,4 مىڭ قىزمەتكەردىڭ قۇقىقتارى قورعالدى.

وندىرىستىك جاراقاتتار بويىنشا ستاتيستيكا تۇراقتى وڭ ءۇردىستى كورسەتىپ وتىر. 2025 جىلدىڭ 7 ايىندا وندىرىستە جاراقات العاندار سانى 2024 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 11%-عا (719 ادام), ال قازا تاپقاندار سانى 14,7%-عا(93 ادام) تومەندەدى.

پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ قۇرالدارىنىڭ ءبىرى – «ەڭبەك تاۋەكەلدەرىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى», ول 94,8 مىڭ كاسىپورىنعا مونيتورينگ جۇرگىزەدى. ءاربىر پروبلەمالىق كاسىپورىن بويىنشا ماقساتتى ءىس-شارالارى بار كەستە قۇراستىرىلادى, سونىڭ ناتيجەسىندە «قىزىل ايماقتاعى» كاسىپورىندار سانى جىل باسىنان بەرى 8,9%-عا (1 715-تەن 1 562-گە دەيىن) ازايدى.

سونىمەن قاتار كاسىبي تاۋەكەلدەردى باعالاۋ بويىنشا قىزمەت كورسەتەتىن ۇيىمدار سانىن وڭتايلاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارى مەن بىلىكتى ماماندارى جوق كومپانيالار تىزىلىمنەن شىعارىلدى, ناتيجەسىندە ولاردىڭ سانى 162-دەن 66-عا دەيىن قىسقاردى.

الەۋمەتتىك ارىپتەستىكتىڭ كوپدەڭگەيلى جۇيەسى دە دامۋىن جالعاستىرۋدا. ەلىمىزدە باس كەلىسىم, 17 سالالىق جانە 200 وڭىرلىك كەلىسىمدەر, سونداي-اق 169 مىڭنان استام ۇجىمدىق شارت قولدانىلادى.

ەڭبەك زاڭناماسى دا جەتىلدىرىلۋدە. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىنا ەڭ تومەنگى جالاقى تۋرالى حەۇ كونۆەنتسياسىن راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوباسى ەنگىزىلدى. سونداي-اق نەگىزگى سالالاردا ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى مىندەتتى وندىرىستىك كەڭەستەر قۇرۋ, تەحنيكالىق ينسپەكتورلاردىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن بەكىتۋ, جوسپاردان تىس تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋ نەگىزدەرىن كەڭەيتۋ جانە ەڭبەك قاتىناستارىن دەكلاراتسيالاۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر بەلگىلەۋ سياقتى جاڭا نورمالار ۇسىنىلىپ وتىر.

ەڭبەكاقى تولەۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ەڭبەك رەسۋرستارىن نورمالاۋ جۇيەسى ازىرلەندى. ونى قولدانۋ اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى دامىتۋعا, اۋىلعا جاستاردى تارتىپ, حالىقتىڭ كوشىپ كەتۋىن ازايتۋعا ىقپال ەتەدى. سونداي-اق مەملەكەتتىك سەكتور ۇيىمدارى ءۇشىن ەڭبەكتى نورمالاۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسى قۇرىلدى.

كوشى-قون ۇدەرىستەرىن رەتتەۋ جانە وڭىرلىك دامۋ

ەلىمىزدىڭ ەڭبەك كۇشى باسىم ايماقتارىنان جۇمىس كۇشى تاپشىلىعى بار وڭىرلەرگە ەرىكتى تۇردە قونىس اۋدارۋدى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ جاڭا شارالارى ەنگىزىلدى. اتالعان ساياساتتىڭ نەگىزگى قۇرالى – «ەكونوميكالىق ۇتقىرلىق سەرتيفيكاتى», ونىڭ اياسىندا تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا شامامەن 4,5 ملن تەڭگە كولەمىندەگى قارجىلاي كومەك بەرىلدى. بۇل قولداۋ شاراسىن سوڭعى ءۇش جىلدا جۇمىس كۇشى تاپشىلىعى بار وڭىرلەرگە قونىس اۋدارعان 6 مىڭ وتباسىنىڭ جارتىسىنان استامى پايدالاندى.

قابىلداۋشى وڭىرلەردە دە جەكە ءموبيلدى قولداۋ جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ قىزمەتتەرىن بيىل 6 مىڭنان استام ادام پايدالاندى. قونىس اۋدارۋشىلار ءۇشىن باسقا دا ماڭىزدى جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان: كونكۋرستان تىس تارتىپتە 5 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەر ۋچاسكەلەرىن الۋ قۇقىعى جانە ماتەريالدىق كومەكتى ەسەپكە الۋ ءۇشىن اشىق شوتتاردان قاراجات ءوندىرىپ الۋعا تىيىم سالۋ. ازاماتتارعا ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن وعان ەندى ەلەكتروندى فورماتتا ءوتىنىش بەرۋگە بولادى.

ءبىر مەزگىلدە وتانداستاردى قولداۋ بويىنشا جۇمىس جالعاسۋدا: جاڭا تەتىك جۇزەگە اسىرىلعان ساتتەن باستاپ 13 مىڭ ەتنيكالىق قازاق «قانداس» مارتەبەسىنە يە بولدى.

ىشكى كوشى-قوندى ىنتالاندىرۋ جونىندەگى بۇل شارالار ىشكى ەڭبەك نارىعىن قورعاۋ جونىندەگى دايەكتى ساياساتپەن تولىقتىرىلادى. سوڭعى بەس جىلدا شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋ كۆوتاسى 25 مىڭنان 17 مىڭ ادامعا دەيىن قىسقاردى.