سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ءمادي عۇبايدۋللين
جىل باسىندا عۇمار قاراشتىڭ تۋعان جەرى – جانىبەك اۋدانى اكىمدىگى ورال قالاسىندا زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن جيىن وتكىزىپ, قازاقتىڭ كورنەكتى اقىنى, ويشىل, فيلوسوف, ۇلتتىق ءباسپاسوز قايراتكەرى عۇمار قاراشتىڭ 150 جىلدىعىن قالاي وتكىزۋ جونىندە اقىلداسقان بولاتىن. سول باسقوسۋدا مەرەيتويلى ءىس-شارالاردى مۇمكىندىگىنشە ەل دەڭگەيىنە شىعارۋ, بارىنشا ناسيحاتتاۋ قاجەتتىگى ايتىلدى. شىن مانىندە عۇمار قاراشتىڭ تۇلعاسى, ونىڭ شىعارماشىلىعى مەن ءومىر جولى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە اتالىپ وتۋگە ابدەن لايىق ەكەنى داۋسىز عوي.
– قايتا قۇرۋ, دەموكراتيانىڭ العاشقى سامالى ەسە باستاعان كەزەڭدە رۋحاني قازىنامىزدىڭ قاقپاعى ءالى اشىلا قويماعان ەدى. ۇلى مارتەبەلى تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا عانا تاريحي اقتاڭداقتاردىڭ ورنى تولا باستادى. ۇلى تۇلعالارعا باسا نازار اۋدارۋعا مۇمكىندىك الدىق. عۇمار قاراشتىڭ باستى مۇرات-ماقساتى – اعارتۋشىلىق ارقىلى, ۇلتتىق ءباسپاسوزدى قالىپتاستىرۋ ارقىلى دامىعان ەلدەرمەن تەرەزەسىن تەڭەستىرگىسى كەلدى. وسى باعىتتا سانالى عۇمىرىن سارپ ەتتى. ءبىز عۇمار تۇلعاسىن اسىرەسە جاستار جاعىنا كوبىرەك ناسيحاتتاۋدى ۇسىندىق. سونىڭ ىشىندە جاستار اراسىندا وبلىستىق جازبا اقىندار ءمۇشايراسىن ۇيىمداستىرساق دەگەن ۇسىنىسىمىزدى اۋدان اكىمدىگى بىردەن قولدادى. سول ءۇشىن اۋدان باسشىلىعىنا راحمەتىمىزدى ايتامىز, – دەدى ءمۇشايرانىڭ قازىلار القاسىنا توراعالىق ەتكەن بەلگىلى قالامگەر, جازۋشىلار وداعىنىڭ بقو-داعى وكىلى, وبلىستىق «ورال ءوڭىرى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى باۋىرجان عۇبايدۋللين.
جىر بايقاۋىنا بارلىعى 10 جاس اقىن قاتىسىپ, ولەڭدەرىن ۇسىنعان ەكەن. ولاردىڭ ءبارى دە جۇلدەدەن قۇر قالمادى. مۇشايراعا جانىبەك اۋدانىندا تۋىپ-وسكەن, بۇگىندە اقمولا وبلىسىندا تۇراتىن كاسىپكەر, بۇلاندى اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى الىشەر كەنجەعاليەۆ دەمەۋشىلىك ەتتى. باس جۇلدە – 200 مىڭ تەڭگەنىڭ سەرتيفيكاتى جاس اقىن جانەركە عيناياتقا بۇيىرسا, ەكىنشى ورىن جۇلدەسى – 150 مىڭ تەڭگەنى تاسقالا اۋدانىنان كەلگەن مەڭدىبەك لۇقپانوۆ يەمدەندى. ارقايسىسى 100 مىڭ تەڭگەلىك ءۇشىنشى جۇلدە ەكى اقىنعا – نۇرىم عۇمار مەن ازامات باقيەۆكە تاپسىرىلدى. بايقاۋعا قاتىسقان قالعان 6 اقىن 30 مىڭ تەڭگەدەن ىنتالاندىرۋ سىيلىعىن الدى.
– عۇلاما عۇماردى ۇلىقتاۋ – ۇلى ءىس قوي. ونىڭ عۇمىرلى شىعارمالارىن ناسيحاتتاۋ – ءار قازاقتىڭ بورىشى دەر ەدىم. ءوزىمنىڭ تۋعان جەرىمدە وسىنداي ۇلى تۇلعانىڭ مەرەيتويى بولعالى جاتقاندا قاراپ قالا المادىم, – دەيدى ءمۇشايرانىڭ باس دەمەۋشىسى الىشەر كەنجەعاليەۆ.
ايتپاقشى, بيىلعى عۇمار تويىنىڭ ءبىراز بولىگىن الىشەر سياقتى ەل اراسىنان شىققان كاسىپكەر ازاماتتار كوتەرىپ العان. ماسەلەن, جانىبەك اۋدانى, تالوۆ اۋىلىنىڭ تۋماسى, ورال قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى, قازىر قۇرىلىس كومپانياسىنا جەتەكشىلىك ەتىپ جۇرگەن جاسۇلان ەشمۇحامبەتوۆ تە عۇمار قاراشتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان پەساعا دەمەۋشىلىك ەتىپتى. ناتيجەسىندە, بەلگىلى قالامگەر نۇرلان ءسادىردىڭ قالامىنان تۋعان «عۇمار-عۇمىر» اتتى درامالىق شىعارما بۇگىندە وبلىستىق قازاق دراما تەاترى رەجيسسەرىنىڭ قولىنا ءتيىپ, جاڭا ماۋسىمدا كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلعالى جاتىر ەكەن. جانىبەك اۋىلىندا قىركۇيەك اۋىلىندا وتەتىن رەسپۋبليكالىق ايتىس پەن دالا قىزىقتارى, ۇلتتىق ويىندارىن ۇيىمداستىرۋعا دا جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر بارىنشا قولداۋ كورسەتكەلى جاتقانىن ەستىدىك.
– كوكتەمدە VI وبلىستىق عۇمار قاراش وقۋلارى اياسىندا «ازاتتىقتى اڭساعان عۇمار قاراش» اتتى شىعارماشىلىق بايقاۋىن وتكىزگەن ەدىك. بۇگىن, مىنە, جاس اقىندار ءمۇشايراسىن قورىتىندىلاپ وتىرمىز. دەگەنمەن عۇلاما اتامىزدىڭ مەرەيتويىنا ارنالعان نەگىزگى ءىس-شارالار قىركۇيەك ايىندا وتەدى. ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا دا بار. عۇمارتانۋشى, ولكەتانۋشى جانتاس ءسافۋلليننىڭ جەتەكشىلىگىمەن جارىق كورگەن «عۇمار قاراش» ۇشتومدىعىنىڭ تانىستىرىلىمىن استانا قالاسىندا وتكىزۋدى جوسپارلاپ قويدىق. سونداي-اق «حابار» تەلەارناسىنىڭ قولداۋىمەن عۇمار قاراشقا ارنالعان دەرەكتى فيلم ءتۇسىرىلىپ جاتىر. جاقىندا ءتۇسىرۋ توبى جانىبەك اۋدانىندا, عۇمار قاراشقا تۇرعىزىلعان كەسەنە باسىندا بولىپ, حالىقپەن, جەرگىلىكتى اقساقالدارمەن كەزدەستى. ءبىز وسىنداي كەشەندى ءىس-شارالار ارقىلى عۇمار قاراشتىڭ تۇلعاسىن, ءومىر جولى مەن شىعارماشىلىعىن بارىنشا ناسيحاتتاپ, حالىققا جاقىنداتا ءتۇسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەيدى جانىبەك اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاننۇر احمەتوۆ. جاننۇر بەكباۋ ۇلىنىڭ بۇل ىسكە جان-تانىمەن كىرىسكەنى سونشالىق, جاقىندا دۇنيەگە كەلگەن ۇلىنىڭ ەسىمىن عۇمار قويىپتى.
ءمۇشايرانىڭ قازىلار القاسى قۇرامىندا بولعان مادەنيەتتانۋشى, قادىر مىرزا ءالى اتىنداعى مادەنيەت جانە ونەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى داۋلەتكەرەي قۇسايىنوۆ جاس اقىنداردىڭ عۇمار تۇلعاسىنا, ونىڭ شىعارماشىلىعى مەن ءومىر جولىنا جەتە بويلاي الماعانىن ايتادى. بۇعان ولاردىڭ شىعارماشىلىعىن تالداپ, اقىل-كەڭەس بەرەتىن ادەبيەت سىنشىلارىنىڭ جوقتىعى دا سەبەپ بولۋى مۇمكىن. سوندىقتان وبلىستىق «ورال ءوڭىرى» گازەتىندە جەرگىلىكتى جاس قالامگەرلەرگە ارنالعان ادەبي سىن ايدارى اشىلعالى جاتقانىن گازەت رەداكتورى باۋىرجان فايزوللا ۇلى ايتىپ ءوتتى.
باتىس قازاقستان وبلىسى
