جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى • 13 تامىز, 2025

كەرنەۋلى توكتىڭ ءتىلىن تاپقان مامان

120 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت قاۋلىسىمەن بيىلعى جىل «جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى» دەپ جاريالانعانى بەلگىلى. تىرشىلىك ءۇشىن تاپتىرماس مامانداردىڭ ماڭداي تەرىن, ەرەن ەڭبەگىن نانىمدى ناسيحاتتاۋعا ارنالعان جىلدىڭ جەتى ايى دا ارتتا قالدى. ۋاقىت ماشيناسى وزا تۇسكەنمەن, جۇمىسشى مامانداردىڭ جەمىستى ەڭبەگى ەسكەرىلىپ, بەدەلى بيىكتەپ كەلەدى. جىل قۇرعاق سوزبەن سىرعىماۋ ءۇشىن جۇمىسشى مامانداردىڭ الەۋمەتتىك الەۋەتىن الدەندىرۋگە نازار اۋدارىلىپ جاتىر. اۋىز تولتىرىپ ايتاتىن نەگىزگى جاڭالىق تەحنيكالىق مامانداردى باسپانامەن قامتۋعا باعىتتالعان – «ناۋرىز جۇمىسكەر» باعدارلاماسى. باستاما ونەركاسىپ, ەنەرگەتيكا, كولىك, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە سۋ رەسۋرستارى سالالارى قىزمەتكەرلەرىن ءۇيلى ەتۋگە ۇلەس قوسادى. بۇدان بولەك جۇمىسشى مامانداردىڭ مارتەبەسىن بەلگىلەۋ,  سالالارداعى سىندارلى تۇستى ساراپتاۋ, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ رەفورماسىن جۇزەگە اسىرۋ سىندى جۇيەلى جۇمىستار اتاۋلى جىل اياسىندا اتقارىلىپ جاتىر. باستىسى قوعام جۇمىسشى ماماندارعا قاجەتتىلىكتى تەرەڭ ءتۇيسىنىپ, تۇرمىس تۇرالاماۋ ءۇشىن ەتىپ جۇرگەن ەڭبەگىنە قۇرمەتپەن قاراۋعا بەيىل ءبىلدىرىپ كەلەدى. 

كەرنەۋلى توكتىڭ ءتىلىن تاپقان مامان

ءبىلىم مەن بىلىكتى, ەڭبەك پەن تاجىريبەنى, ءتوزىم مەن سابىردى سەرىك ەتكەن جۇمىسشى مامانداردىڭ ەل ىشىندە الاتىن ورنىن ءبولىپ, جارىپ قاراۋعا بولماس. دەسە دە ءومىر ءۇشىن وزەكتى, زاماناۋي شەشىمدەر ەلەكتر ەنەرگياسىمەن بايلانىسىپ جاتقان تۇستا ولاردىڭ قىزمەتىنسىز تىرشىلىكتى دوڭگەلەتۋ مۇمكىن ەمەس. ءيا, اڭگىمە جوعارى, تومەنگى كەرنەۋلى توكتى تاپ باسىپ جۇرگەن – ەلەكتر ماماندارى تۋرالى بولىپ وتىر. ولاردىڭ جۇمىسى كۇن مەن تۇنگە, اۋا رايىنىڭ ىستىق-سۋىعىنا قارامايدى. ويتكەنى بۇگىندە توكقا تەلىنگەن جۇمىس ۇدەرىسى ساعات تىرسىلىنداي تاقىلداپ تۇرۋى اسا ماڭىزدى. وسىنداي ماڭىزدى مىندەتتى دارحان ىباش 11 جىلدان بەرى اتقارىپ ءجۇر.

ەلوردانى ۇزدىكسىز ەلەكتر قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان «استانا-اەك» اق قىزمەتكەرى س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن «ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى» ماماندىعى بويىنشا تامامداعان. دارحان باتىرحان ۇلى بىلىكتى ەلەكتر مامانى بولىپ قالىپتاسۋ ءۇشىن بالا كەزدەن باپ كەرەك دەيدى. سەبەبى, ءوزى بالعىن شاقتان جاڭا دۇنيە قۇراستىرۋعا, ىستەن شىققان تەحنيكاعا جاڭا ءومىر سىيلاۋعا اۋەس بولعان. كەيىننەن بالاسىنىڭ بۇل قىزىعۋشىلىعىن كەيىپكەرىمىزدىڭ اكەسى مەحانيك باتىرحان ىباش ۇلى بايقاپ, جانىنا الا ءجۇرىپ, بىلگەنىن بۇكپەسىز ۇيرەتكەن. كەيىپكەرىمىزدىڭ ايتۋىنشا, ءومىرىنىڭ وسى كەزەڭى بولاشاقتا ەنەرگەتيكا مامانى بولۋعا شەشىم قابىلداتقان ايتۋلى ساتتەر بولىپتى.

«اكە – بالاعا قاشاندا ۇلگى. ولار پەرزەنتىنىڭ تاعدىرىنا بەيسانالى تۇردە ىقپال ەتە الادى دەپ ويلايمىن. مەنىڭ مىسالىمدا, مەن اكە جولىن جالعادىم. ۇيادا كورگەنىمدى ءىلدىم. اكەم تەحنيكا ءتىلىن ءسوزسىز ءتۇسىندى, مەن ەلەكتر سىمدارىنىڭ قىر-سىرىن مەڭگەردىم», دەپ تۇسىندىرگەن دارحان ىباش ەڭبەك جولىن 3-دارەجەلى ەلەكترومونتەر بولىپ باستاعان.

«ەلەكتريك 1-اق رەت قاتەلەسەدى» دەگەن استارلى ءسوز بار. بۇل قاعيدا ءار ەلەكتر مامانىنىڭ جادىنا بولاتتاي بەكىگەن. سوندىقتان جوو قابىرعاسىنان جاڭا شىققان مامان ء«ا» دەگەننەن كەرنەۋلى الاڭعا جىبەرىلمەيدى, ەلەكتر باعاندارىمەن جوعارى كوتەرىلمەيدى. «استانا-اەك» اق كاسىپورنىنداعى اعا شەبەرلەر جاس مامانداردىڭ مەڭگەرگەن تەورياسىن ءىس جۇزىندە يگەرۋگە ۋاقىت بەرەدى. دارحان باتىرحان ۇلى العاشقى ەڭبەك جولىنداعى وسى سىندارلى كەزەڭدە كورگەن-بىلگەنى, كوكەيگە تۇيگەنى بۇگىندە جادناماعا اينالعانىن ايتىپ بەردى.

«جان قالاۋىمەن تاڭدالعان ماماندىقتى مەڭگەرۋگە ىستىق ىقىلاس قاشان دا تابىلادى. سوندىقتان تاجىريبەلى ەلەكتريكتەردىڭ بولىسكەنىن قۇلاعىما قۇيىپ وتىردىم. العاش ەلەكتر باعانىنا كوتەرىلگەندەگى قوبالجۋدى جەڭىپ, تاپسىرمانى تاس-ءتۇيىن ورىنداي الدىم. بۇل «جورىق» بويىمدا سەنىم وتىن جاقتى. سوندىقتان, جۇمىسشى ماماندىقتاردى تاڭدايتىن جاستاردى باتىل قادام جاساۋعا, ءبىلىم العان ماماندىعى بويىنشا جۇمىسىن جالعاستىرۋعا شاقىرامىن», دەيدى ول.

كوپ ەڭبەك ەتكەنگە باقىت باسىن يەتىنى انىق. كەيىپكەرىمىز كاسىبي شەبەرلىگىن ۇزدىكسىز جەتىلدىرىپ, ەڭبەكقورلىعىنىڭ ارقاسىندا 2 جىلدان كەيىن شەبەر لاۋازىمىن يەمدەنگەن. بايقوڭىر اۋدانىنا قاراستى قوسالقى ستانتسيالاردىڭ ۇزدىكسىز قىزمەت ەتۋىن قامتاماسىز ەتەتىن مامان تەحنولوگيا تەز تۇرلەنىپ جاتقان جاڭا عاسىردا بىلىكتىلىگىن شىڭداۋعا ايرىقشا دەن قويادى.

«بۇل تۇرعىدا «استانا-اەك» اق كاسىپورنى دا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبيلىگىن ارتتىرۋعا مۇددەلى. جىل سايىن ماماندار توبىن چەحيا, پولشا سىندى ەۋروپا ەلدەرىنە تاجىريبەسىن تولىستىرۋعا جىبەرىپ وتىرادى. مەنىڭشە, مامان وسىنداي قوسىمشا قولداۋلاردان بولەك جاڭاشىلدىقتارعا ىركىلمەي ىلەسىپ, ءوز بەتىنشە ىزدەنىپ وتىرۋى ءتيىس. شەتەلدە ەلەكتريك ماماندار بىلگەنىن ۆيدەوحوستينگتەردە ءبولىسىپ وتىرادى. سونداي ارنالاردى دا كادەمە جاراتامىن», دەپ پايدالى كەڭەسىمەن بولىسكەن دارحان باتىرحان ۇلى بۇگىندە - اعا شەبەر. سالانىڭ قارا قازانىندا قايناپ, شيراعان اعا شەبەرلەر ەندىگى جاس ماماندارعا جەتەكشى. سونداي-اق, اۋداندىق جەلىلەردىڭ سەنىمدى جانە ساپالى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جوندەۋ جۇمىستارىن الدىن-الا جوسپارلاۋ, اقاۋلى قۇرىلعىلاردى ەرتە انىقتاۋ مىندەتتەرى جۇكتەلەدى. ءبىز بارعان كۇنى اعا-شەبەر دارحان استانا قالاسىنا قاراستى №4 كيلوۆولت اۋە جەلىسىنىڭ ەلەكتر باعاندارىن جاڭارتىپ جاتقان توپقا باستاماشى بولىپ ءجۇر ەكەن.

اا

«بۇل ۋچاسكەدە باعانداردى جاڭارتۋ 1 اپتا الدىن باستالعان, ال ونى اۋىستىرۋ 1-2 جىل بۇرىن جوسپارلانعان بولاتىن. مۇنداعى ماقساتىمىز ەلەكتر جەلىسىنىڭ مۇلتىكسىز جۇمىس ىستەۋى مەن تۇتىنۋشىلاردى تۇراقتى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ. قاۋىپسىزدىك ەرەجەسىنە ساي, ارنايى تەحنيكانى پايدالانىپ ورتاشا ەسەپپەن كۇنىنە 5-7 باعاندى اۋىستىرامىز. ادەتتە, اعاش نە بەتون باعانالاردىڭ قىزمەت ەتۋ مەرزىمى – 25-30 جىل شاماسىندا بولادى. دەسە دە كليماتتىق مەحانيكالىق جاعدايلار مەرزىمدى قىسقارتۋى مۇمكىن. سوندىقتان الدىن الا تەكسەرۋ جۇرگىزەمىز», دەدى رەلەيلىك ەنەرگەتيكالىق جۇيەلەر بريگاداسىنىڭ 1 - توپ اعا شەبەرى.

ء ار ءىستىڭ قيىندىعى مەن قۋانىشى قاتار جۇرەتىنى بەلگىلى. كەيىپكەرىمىزدەن ۋاقىتپەن ساناسپاي ىستەپ جۇرگەن قىزمەتىنىڭ ەڭ جارقىن ءساتى قايسى ەكەنىن سۇرادىق.

«جوعارى دا اتاپ وتكەنىمىزدەي جوندەۋ جۇمىستارىن اپتالاپ اتقارىپ جاتامىز. سونداي كەزدە جارىق تا تۇرعىندارعا قولجەتىمسىز بولادى. تەلەفون قۋاتتاۋدان باستاپ, اس ازىرلەۋ, كومپيۋتەرمەن اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار ءبارى-ءبارى توكقا تاۋەلدى. سونداي كەزدە تۇرعىنداردىڭ دا تاعاتسىزدانىپ كەتەتىن تۇستارى بار. ال جارىق بەرىلگەندەگى قۋانىشى – ءبىر توبە. وسىنداي قۋانىشتان كەيىن تۇرعىندار ءىلتيپاتىن ءبىلدىرىپ جاتادى. مەن مۇنى قازاقستان ازاماتى رەتىندە  حالىققا قىزمەتىم رەتىندە قابىلداپ, مارقايىپ قالامىن», دەپ جاۋاپ دارحان باتىرحان ۇلى.

ەلەكتريك

اتاۋلى جىلدا اتالماي جاتقان ماسەلە دە جەتەرلىك. ءبىز بۇعان كەيىپكەرىمىزبەن تىلدەسۋ بارىسىندا كوز جەتكىزدىك. سونىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى – جالاقى جايى. اعا شەبەر, 4 بالانىڭ اكەسى دارحان ىباش نارىق قوس بۇيىردەن قىسىپ تۇرعاندا ەلەكتر ماماندارىنىڭ جالاقىسى باسەكەگە قابىلەتتى بولماي تۇرعانىن جەتكىزدى.

«مۇحتار اۋەزوۆ «ەڭبەك شىققان جەردەن – ءتوزىم دە شىعاتىنىن ءدوپ ايتقان». كۇن سايىن قاۋىپپەن بەتپە-بەت كەلەتىن ماماندار وسى تامسىلگە بويۇسىنىپ وتىرمىز. دەسە دە وتباسىن ادال ەڭبەكپەن اسىراپ وتىرعان ازاماتتاردىڭ جالاقىسى ارتسا الاڭسىز تەر توگەر ەدى», دەپ ءتۇيدى ول.

ەلەكتر ەنەرگياسى – تىرشىلىك كوزى, سالا ماماندارى – قوزعاۋشى كۇش. ولار مەڭگەرگەن ماماندىعىن جاۋاپكەرشىلىك پەن ىزدەنىس پريزماسىنان قاراعاندا تۇتاس ءوندىرىس وركەندەيدى. قوعام يگىلىگى ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جۇمىسشا مامانداردىڭ ەڭبەگى قولداۋ مەن قۇرمەتكە قاشان دا لايىق!

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار