مادەنيەت – بىرىكتىرۋشى كۇش

كەشە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن «شابىت» شىعارماشىلىق سارايىندا وتكەن مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا بىلتىرعى جىلعى اتقارىلعان جۇمىستار قورىتىندىلانىپ,  2015 جىلعا ارنالعان مىندەتتەر مەن سالانىڭ الداعى كەزەڭدەگى دامۋ مۇمكىندىكتەرى تياناقتالدى. مادەنيەت پەن سپورت سالاسىنىڭ بەلگىلى وكىلدەرى, سالالىق كوميتەتتەر مەن ۆەدومستۆولىق ۇيىم­داردىڭ باسشىلارى قاتىسقان القا وتىرىسىندا مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك  مۇ­حامەدي ۇلى 2014 جىلعى جۇ­مىس­تىڭ ناتيجەلەرى تۋرا­لى قىسقاشا بايانداي كەلىپ, الداعى ۋاقىتتا اتقارىلاتىن  ءىس-شا­رالاردىڭ ماڭىزدىلىعىنا توق­تالدى. مادەنيەت سالاسىنىڭ  2014 جىلداعى اسا ماڭىزدى جوبالارىنىڭ ءبىرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن مادەني ساياساتتىڭ ۇزاق مەرزىمدى تۇجىرىمداماسىنىڭ بەكىتىلۋى بولدى, دەدى سالا باسشىسى. تۇ­­جىرىمداما شىعارماشىل ادامداردىڭ يگىلىگىنە باعىتتالعان. مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە وڭىرلەرمەن تىعىز بايلانىس­تى كوزدەيتىن تۇجىرىمدامانى ىسكە اسىرۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى ءۇشىن ءىس-شارالار جوسپارى (2015-2019 ج.ج.) ۇكىمەت قاۋلىسىمەن بەكىتىلدى. ءبىرىنشى كەزەڭ قازاقستان رەس­پۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنان ادەبيەت جانە ونەر جونىندەگى ۇلتتىق كەڭەس, سونداي-اق,  ءما­دەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى جانىنان سالالار بويىنشا كور­كەمدىك كەڭەستەر قۇرۋ سياقتى ما­ڭىزدى قادامداردى جۇزەگە اسى­رۋعا ارنالاتىنىن اتاپ وتكەن  مينيستر, كەلەشەكتە بۇل ينستيتۋتتار سا­لالىق ماسەلەلەر مەن رەسۋرستاردى بىرىكتىرۋدى, رەپەرتۋارلىق, گاسترولدىك, كادرلىق ساياساتتى – وڭىرارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى قوسا وتىرىپ,  ەلدىڭ مادەني ساياساتىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى باستى ۇيلەستىرۋشى ورتالىقتارعا اينالاتىنىن جەتكىزدى. «رەسپۋبليكادا 8 مىڭ جەر­گىلىكتى جانە 39 رەسپۋبليكالىق مادەنيەت ۇيىمدارى بار. بۇل اۋقىمدى ينفراقۇرىلىم ساپانى ارتتىرۋدى جانە  ەلىمىز بويىنشا  حالىقتى قامتۋدى كەڭەيتۋدى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, ۇيلەسىمدى دامۋدا. 2014 جىلداعى اۋقىمدى ين­فراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ ءبىرى – استانا قالاسىندا قازاق­ستاننىڭ ۇلتتىق مۋزەيىنىڭ اشىلۋى بولدى. جىبەك جولىنىڭ جەتىسۋ ءبولى­گىندەگى 8 قازاقستاندىق نىساننىڭ يۋنەسكو-نىڭ تىزىمىنە ەنۋى ەلدىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىنىڭ دامۋىنا جاڭا سەرپىن بەرەدى. قازىرگى تاڭدا جىبەك جولىنىڭ سىرداريا بولىگىنىڭ ەسكەرتكىشتەرىنە قۇ­جاتتاما ازىرلەنۋدە» دەگەن سالا باسشىسى يۋنەسكو ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرا رەپرەزەنتاتيۆتى تىزىمىنە قازاقستاننىڭ «ءداستۇرلى دومبىرا كۇيىن ورىنداۋ ونەرى» اتالىمى جانە قىرعىزستانمەن بىرلەسكەن «قازاق جانە قىرعىز كيىز ۇيلەرىن جاساۋدىڭ ءداستۇرلى بىلىمدەرى مەن داعدىلارى» اتالىمى ەنسە, بولاشاقتا «ايتىس», ناۋرىز», «بۇركىتپەن اڭ اۋلاۋ» جانە تاعى دا باسقا قۇندىلىقتاردى ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن تىلگە تيەك ەتتى. ەندىگى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – بىرقاتار بەيىندى وقۋ ورىندارىنىڭ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى قاراۋىنا بەرىلۋى وتە ورىندى. ويتكەنى, وقۋ بارىسىندا جاس دارىندار شىعارماشىلىق ورتاعا ەنۋگە, وزدەرىنىڭ الەۋەتىن اشۋ ءۇشىن جوعارى ىنتالاندىرۋعا قول جەتكىزۋگە, ونەر سالاسىنىڭ جەتەكشى ماماندارىنىڭ قول­داۋىنا جانە تاجىريبەسىنە يە بولۋعا مۇمكىندىك الماق. جالپى, مادەنيەت سالاسىنىڭ جالپى ديناميكاسى تۇراقتى دامۋدى كورسەتەدى. بىزگە وسى قارقىندى ساقتاپ قالۋ ماڭىزدى, دەگەن سالا باسشىسى بۇدان باسقا سپورت, ءدىن ىستەرى, تىلدەردى دامىتۋ, مۇراعات ءىسى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن جۇمىس تۋرالى ءىس ناتيجەلەرىن مالىمدەدى. كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپ­حانانىڭ باس ديرەكتورى ءۇمىتحان مۇڭالباەۆا, شىعىس قازاقستان وبلىستىق مۇراجاي-قورىعىنىڭ ديرەكتورى نيكولاي زايتسەۆ,    بوكستان وليمپيادا چەمپيونى ەرماحان ىبىرايىموۆ, مادەنيەت جانە ونەر ىستەرى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اقتوتى رايىمقۇلوۆا, سپورت جانە دەنەشىنىقتىرۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مالىك ساپاشەۆ, ءدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى عالىم شويكين, تىلدەردى دامىتۋ جانە قوعامدىق ساياسي جۇمىس كوميتەتى توراعاسىنىڭ قىزمەتىن اتقارۋشى قۋانىش اسىلوۆ, ءبىلىم, عىلىمي جۇمىس جانە حالىقارالىق ىن­تىماقتاستىق دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ءدىنيسلام بولاتحان ۇلى وسى سالالار بويىنشا بىلتىرعى اتقارىلعان جۇمىستارعا توق­تالدى. القا قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىنداعى ناقتى تاپسىرمالاردى شەگەلەي كەلىپ,  2015 جىلعا ارنالعان باسىم مىندەتتەرگە  نازار اۋدارتتى. ءار مەملەكەت ءۇشىن مادەنيەت قاشاندا ماڭىزدى سالا بولىپ قالا بەرەتىنىن مالىمدەگەن بەردىبەك ماشبەك ۇلى ەكونوميكالىق قيىن­دىقتارعا قاراماستان, مەم­لەكەت باس­شى­سىنىڭ وعان ءاردايىم ۇلكەن كوڭىل ءبولىپ وتىراتىنىن ايتتى. مىسالى, مۇنىڭ دالەلى – ەلوردادا قانشاما مىناداي ەڭسەلى ءزاۋلىم عيماراتتار بار, دەدى.  مادەنيەتتىڭ وشاعى – اۋىل بولىپ سانالاتىنىن ەسكە سالعان  ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى جەر-جەردەگى كلۋبتار مەن كىتاپحانالارعا كوڭىل ءبولۋ كەرەكتىگىن باسا ايتتى. بىزدە كىتاپ قورلارىن ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ ۇزدىك داستۇرلەرى قالىپتاسىپ كەلەدى. مىسالى, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءوزى باس بولىپ كىتاپتارى مەن بەلگىلى ساياساتكەرلەردىڭ سىيلىقتارىن ەلباسى كىتاپحاناسىنا تاپسىرعان ەدى. سول سياقتى ۇلتتىق اكادە­ميالىق كىتاپحاناعا مەملە­كەت جانە قوعام قايراتكەرى مىر­زاتاي جولداسبەكوۆ جەكە كىتاپ قورىن تارتۋ ەتتى. ال اۋىلدىق جەرلەر­دە مۇنداي قورلار وتە كوپ. ولاردى كوپشىلىك يگىلىگىنە, جاستارىمىزدىڭ رۋحاني مۇراتىنا اينالدىرۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى ات­قارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ قىرۋار ءىس تىندىرۋ كەزەڭى تۋىپ وتىر. بۇدان بولەك ب.ساپارباەۆ ەلىمىزدەگى تەاترلار رەپەر­تۋا­رىنىڭ جۇتاڭدىعىن, «ءتاۋ­ەل­سىزدىك تولعاۋى» بايگەسى جە­ڭ­­ىمپازدارى شىعارمالارىنان اسىرەسە, جەرگىلىكتى جەرلەردەگى كورەرمەندەردىڭ تىس قالىپ قويىپ جاتاتىنىن, جىلىنا قىرۋار قارجى بولىنەتىن كي­نو سالاسىنىڭ ءالى دە بولسا الەمدىك باسەكەگە ىلەسە الماي كەلە جاتقانىن, با­لالارعا ار­نالعان انيماتسيالىق فيلم­دەردىڭ تاپشىلىعىن ءتىل­گە تيەك ەتە كەلىپ, ءسوزىنىڭ سو­ڭىندا مي­نيسترلىك بارلىق جۇمىس­تار­دىڭ بىرىكتىرۋشىسى بولا ءبىلۋى كەرەك. سوندا عانا جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە بولادى, دەدى. قاراشاش توقسانباي, «ەگەمەن قازاقستان».