وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ كاسىپكەرلەرگە قايتارىمسىز گرانتتاردان باستاپ, جەڭىلدەتىلگەن نەسيە مەن مەملەكەتتىك سۋبسيديالار بەرۋ ارقىلى ينۆەستيتسيالىق, قارجىلىق, ينفراقۇرىلىمدىق قولداۋ كورسەتىلىپ جاتقانىن ايتتى. وبلىستا الداعى 5 جىلدا قۇنى 2 ترلن تەڭگە بولاتىن 89 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە قوسىپ, 11 مىڭنان اسا تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن اشۋ جوسپارلانعان. بيىل 302 ملرد 500 ملن تەڭگەلىك 27 جوبا جۇزەگە اسادى دەگەن جوسپار بار. تۇركيالىق ينۆەستور «اكسا ەنەردجي» كومپانياسى سالىپ جاتقان جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى, زاماناۋي كىرپىش زاۋىتى, جىلىنا 1,1 ملن توننا قيىرشىق تاس شىعاراتىن وندىرىستەر ىسكە قوسىلماق.
كونديتەرلىك جانە ماكارون ونىمدەرىن وندىرەتىن كەشەن مەن تۇيە سۇتىنەن جىلىنا 392 توننا قۇرعاق ۇنتاق شىعاراتىن زاۋىت بوي كوتەرەدى. كالتسيلەنگەن سودا زاۋىتى, «شالقيا» كەن-بايىتۋ فابريكاسى, كوكونىس پەن جەمىس ساقتاۋ, الما شىرىنىن شىعارۋ كەشەنى, بەس جۇلدىزدى «Rixos» قوناقۇيى, كورەيالىق «ۋيزيۋ» كومپانياسىنىڭ تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتار وڭدەيتىن زاۋىتى, «سەۆەن ريۆەرس» كومپانياسىنىڭ بوتەلكە شىعاراتىن زاۋىتى ءوڭىر وندىرىسىنە جاڭا لەپ قوسادى دەگەن ءۇمىت بار. وڭىردە بيىل جەكە كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا قارجىلاندىرۋدىڭ بارلىق كوزىنەن 30 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى قاراستىرىلادى.
شيەلى اۋدانىندا بىلتىردان بەرى قۇرىلىسقا ارنالعان قۇرعاق قوسپالار شىعارىپ كەلە جاتقان «Orda Best Stroy» جشس ونىمدەرى سۇرانىسقا يە. كاسىپورىن يەسى ابزال ەرنازاروۆتىڭ ايتۋىنشا, «دامۋ» قورىنان العان 10 ملن تەڭگە نەسيە وندىرىستىك تسەح سالۋعا جۇمسالىپتى.
«قۇرعاق قوسپالار اق جانە سۇر بولىپ ەكىگە بولىنەدى. اقتىڭ نەگىزگى شيكىزاتى گيپس بولسا, سۇردىكى – تسەمەنت. ءبىز كاسىپ اشاردا وسىعان نازار اۋداردىق. قازىر شيكىزاتقا شيەلىدەگى «گەجۋبا تسەمەنت» زاۋىتىنىڭ ءونىمىن پايدالانامىز. قۇم دا وزىمىزدەن شىعادى. تەك حيميالىق قوسپالاردى وزگە وبلىستاردان جەتكىزىپ وتىرمىز. تسەحتا 10 ادام جۇمىس ىستەيدى. ءونىمىمىز وبلىس اۋداندارىنان بولەك كورشىلەس وڭىرلەرگە كەتىپ جاتىر. ءونىم دايىنداۋدا الماتىداعى تەحنولوگ ماماندار ازىرلەگەن قوسپالار قۇرامىن قاتاڭ ساقتايمىز», دەيدى ول.
مەملەكەت قولداۋىمەن اياسىن كەڭەيتكەن كاسىپورىننىڭ ءبىرى – «سىر جيھازى» جشس. وسىدان 30 جىل بۇرىن ءىسىن اعاش بۇيىمدارىن شىعارۋدان باستاعان مەكەمە 2009 جىلدان بەرى قازىرگى اتاۋىمەن تانىمال. تۇتىنۋشىلار بۇگىندە 30-دان اسا ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعان سەرىكتەستىكتى ساپاعا جۇمىس ىستەيتىن كاسىپورىن دەپ تانيدى. اعاش, بوياۋ, پلاستيكالىق جانە جيھاز تسەحتارىنان شىققان ونىمدەر سىرتتان كەلەتىن تاۋارلاردان ءبىر مىسقال دا كەم ەمەس. «سىر جيھازى» ءۇي مەن كەڭسە, مەكتەپ جانە مەديتسينا مەكەمەلەرى, سۇلۋلىق سالوندارىنا قاجەتتى ادەمى ءارى ءساندى جيھازداردىڭ سان الۋان ءتۇرىن دايىندايدى. ءبىراز جىل بۇرىن «دامۋ» باعدارلاماسى ارقىلى اياسىن كەڭەيتكەن كاسىپورىن وندىرىسكە قاجەتتى جابدىقتار ساتىپ الىپ, جۇمىس ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا دەن قويدى. كورمەدە سەرىكتەستىك شىعارعان ەسىكتەر مەن باسپالداقتار قويىلدى.
«ەسىكپەن قاتار 20 جىلدان بەرى ءبىزدىڭ كاسىپورىن جاساعان بەسىك تە شەتەلدەرگە شىعارىلىپ كەلەدى. قايىڭ اعاشىنان جاسالاتىن بۇل بۇيىمنىڭ جينالمالى ءتۇرى دە بار», دەيدى سەرىكتەستىك وكىلى ءاسيا قوجاحمەتوۆا. كورمەدە ءدال وسى سەرىكتەستىك «حالىققا ارنالعان ۇزدىك تاۋارلار» اتالىمى بويىنشا 3 جۇلدەنىڭ ءبىرىن يەلەندى.
ۇزدىك ونىمدەر بايقاۋعا تۇسكەن كورمەدە «وندىرىستىك ماقساتتاعى ۇزدىك تاۋارلار», «ۇزدىك ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى» جانە «حالىققا ارنالعان ۇزدىك تاۋارلار» اتالىمدارى بويىنشا كومپانيالار ماراپاتتالدى.
قىزىلوردا
