فوتو: ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى
ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, ەكى حالىقارالىق شارت تاراپتار اراسىنداعى باجسىز ساۋدانى قامتاماسىز ەتەتىن ەركىن ساۋدا كەلىسىمدەرى بولدى.
«ەاەو-نىڭ بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىمەن كەلىسىمى شەڭبەرىندە ءوزارا ساۋداداعى تاۋارلاردىڭ 85%-نە قاتىستى كەدەندىك مەرزىمسىز نەگىزدە اكەلۋ باجدارىن الىپ تاستاۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى. تاراپتار اراسىنداعى ساۋدانى رەتتەۋ سالاسىنداعى ستاندارتتى ەرەجەلەردەن باسقا, ەاەو-ءباا كەلىسىمى ەلەكتروندىق ساۋدا, سالالىق ىنتىماقتاستىق, شاعىن جانە ورتا كاسىپورىندار جانە ت.ب. سالالارداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى دامىتۋدىڭ وزىق نورمالارىن قامتيتىنى اتاپ وتىلەدى. بۇل رەتتە كەدەندىك اكەلۋ باجدارىنىڭ كۇشىن جويۋ ءوزارا ساۋدانى دايەكتى تۇردە ىرىقتاندىرۋ ماقساتىندا ءارتۇرلى وتپەلى كەزەڭدەردىڭ شەڭبەرىندە كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى», دەلىنگەن حابارلامادا.
ءوز كەزەگىندە, ەاەو مەن موڭعوليا اراسىنداعى كەلىسىم تاۋارلاردىڭ قامتىلۋى شەكتەۋلى ۋاقىتشا كەلىسىمدى بولىپ, ءاربىر تاراپتىڭ نەگىزگى ەكسپورتتىق مۇددەسىنىڭ 367 تاۋار پوزيتسياسىنا قاتىستى ساۋدانىڭ پرەفەرەنتسيالىق رەجيمىن بەكىتەدى. ەاەو-موڭعوليا كەلىسىمى ءۇش جىلعا جاسالىپ, تاراپتاردىڭ كەلىسىمى بويىنشا ودان ءارى ءۇش جىلدىق مەرزىمگە ۇزارتىلۋى مۇمكىن ەكەنى اتاپ وتىلەدى.
ء«باا-مەن ورناتىلاتىن پرەفەرەنتسيالىق ساۋدا رەجيمى شەڭبەرىندە قازاقستاندىق ەكسپورتتاۋشىلار ىقم جانە ۇقم ەتى, قۇس ەتى, ءسۇت ونىمدەرى ء(سۇت, يوگۋرت, ىرىمشىكتەر), جۇمىرتقا, بال, كوكونىستەر, بۇرشاق داقىلدارى (اسبۇرشاق, ۇرمەبۇرشاق), الما, ءداندى داقىلدار (بيداي, ارپا, س ۇلى, كۇرىش), ۇن, جارما, وسىمدىك مايلارى (كۇنباعىس, راپس), كونديتەرلىك ونىمدەر جانە شوكولاد, شىرىندار, سۋلار جانە ت.ب., سونداي-اق حيميا ونەركاسىبى ونىمدەرى (پوليمەرلەر, پلاستماسسادان جاسالعان بۇيىمدار), تىڭايتقىشتار, بوياۋلار, تۇرمىستىق حيميا (سابىن, جۋعىش زاتتار), اعاش وڭدەۋ جانە جەڭىل ونەركاسىپ ونىمدەرى (ماتالار, تريكوتاج, كيىم), مەتاللۋرگيا ونىمدەرى (فەرروقورىتپالار, تەمىر پروكاتى, شىبىقتار, بۇرىشتار, قۇبىرلار, قارا جانە ءتۇستى مەتالداردان جاسالعان مەتالل كونسترۋكتسيالارى مەن بۇيىمدار), ماشينالار مەن جابدىقتار, ترانسفورماتورلار, سىمدار جانە ت.ب. ونىمدەردى باجسىز نەگىزدە جەتكىزۋگە مۇمكىندىك الادى», دەپ حابارلادى مينيسترلىكتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
سونىمەن قاتار موڭعوليامەن كەلىسىم اياسىندا بيزنەس كەدەندىك اكەلۋ باجدارىنىڭ تومەندەتىلگەن مولشەرلەمەلەرى بويىنشا نەمەسە باجسىز (ونىڭ ىشىندە تاريفتىك كۆوتالار شەڭبەرىندە) ءداندى داقىلدار (بيداي, ارپا, جۇگەرى), قۇس ەتى, ءسۇت ونىمدەرى (يوگۋرتتار, ىرىمشىك, ماي), بال, وسىمدىك مايلارى (كۇنباعىس مايى), قانت, شوكولادتى-كونديتەرلىك ونىمدەر, نان-توقاش ءوندىرىسى ونىمدەرى, سۋلار, شىرىندار, دجەمدەر, الكوگولدىك سۋسىندار مەن تەمەكى ونىمدەرى جانە ت.ب., سونداي-اق مەتاللۋرگيا ونىمدەرى (فەرروقورىتپالار, پروكات, شىبىقتار, قۇبىرلار), ترانسفورماتورلار, كولىك قۇرالدارى (لوكوموتيۆتەر, اۆتوموبيلدەر), حيميا ونەركاسىبى ونىمدەرى (پوليمەرلەر, پلاستماسسادان جاسالعان بۇيىمدار) جانە ت.ب. ونىمدەردى جەتكىزۋگە مۇمكىندىك الادى.
وسىلايشا, بۇل سەرىكتەستەرمەن ەركىن ساۋدا تۋرالى كەلىسىمدەر جاساسۋ قازاقستاننىڭ پرەفەرەنتسيالىق ساۋدا كەلىسىمدەرىنىڭ جەلىسىن كەڭەيتىپ, ەكسپورتتىق باعىتتاردى ءارتاراپتاندىرادى. باجسىز ساۋدا رەجيمىن ورناتۋ قازاقستاندىق ونىمدەردىڭ ارىپتەستەردىڭ نارىعىنا ەكسپورتىن ارتتىرۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي قۇرىپ, ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستاردى بەكىتۋ ءۇشىن ماڭىزدى قادامعا اينالادى.
ايتا كەتەيىك, قازاقستان مەن ءباا اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 2025 جىلدىڭ ءى توقسانىندا 55,6 ملن. اقش دوللارىن قۇراعان, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 48,8%-عا جوعارى (37,4 ملن. اقش دوللارى). سونداي-اق, قازاقستان مەن موڭعوليا اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 2025 جىلدىڭ ءى توقسانىندا 30,1 ملن. اقش دوللارىن قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 2,6%-عا جوعارى (29,3 ملن. اقش دوللارى).
بىرىككەن اراب امىرلەكتەرىمەن جانە موڭعوليامەن كەلىسىمدەر بارلىق تاراپتاردا راتيفيكاتسيالانعاننان كەيىن كۇشىنە ەنەدى.
