ينتەرنەتتەگى الاياقتىقتىڭ باسقا قىلمىستارعا قاراعاندا باستى ەرەكشەلىگى – جالپاق جۇرتتىڭ بارىنە قاتىستى جاسالاتىنى. دەمەك قولىندا كومپيۋتەر, سمارتفون, پلانشەتى بار ادام كەز كەلگەن ۋاقىتتا الاياقتىڭ ارباۋىنا ءتۇسۋى مۇمكىن. الەۋمەتتىك جەلى ءۇشىن شەكارا جوق. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, شەتەلدەن شىرعا تاستايتىندار كوبەيىپ وتىر. ال قوياننىڭ جىمىنداي جەلىدەن قىلمىسكەردى تابۋ – قيىننىڭ قيىنى. سوعان قاراماستان پوليتسەيلەر ارام جولمەن تابىس تاپقانداردى انىقتاپ, جاۋاپكەرشىلىككە تارتادى.
وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى كيبەرپول باسقارماسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى تيمۋر ءحاميتوۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭىردە جىل باسىنان بەرى 298 دەرەك تىركەلىپ, ول جالپى قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ 37,3 پايىزىن قۇراعان. جىل باستالعالى بەرى وڭىردە ينتەرنەتتەگى الاياقتىق دەرەگىمەن تىركەلگەن قىلمىستىق ىستەر سانى 118-گە جەتىپ, سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ ناتيجەسىندە 41 قىلمىستىق ءىس وندىرىستەن اياقتالىپ, تۇپكىلىكتى شەشىم قابىلدانىپتى.
«ينتەرنەتتەگى الاياقتىقتىڭ ءجيى كەزدەسەتىن ءتۇرى ۇيالى بايلانىس وپەراتورى نەمەسە بانك قىزمەتكەرى رەتىندە تەلەفون شالىپ, جەكە دەرەكتى سۇراتۋ بولىپ وتىر. ەلىمىزدىڭ بايلانىس وپەراتورلارى الاياقتىق ماقساتپەن شەتەلدەن قوڭىراۋ شالعان 50 ملن-نان اسا قوڭىراۋدى بۇعاتتاپتى. وبلىسىمىزدا ينتەرنەتتەگى الاياقتىق قىلمىستارمەن اينالىساتىن «كيبەرقىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل باسقارماسى» قۇرىلىپ, ارنايى اقپاراتتىق تەحنيكالارمەن جابدىقتالىپ جاتىر», دەيدى تيمۋر زۋفار ۇلى.
ءتۇرلى الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن مەسسەندجەرلەر ارقىلى اكتسياعا ينۆەستيتسيا سالۋدان جىلدام تۇسەتىن كىرىستى جارنامالايتىنداردىڭ دا قارماعىنا تۇسەتىندەر كوپ. «Whatsapp» الەۋمەتتىك جەلىسىمەن جاقىن تانىسى بولىپ قارىزعا اقشا سۇراعانداردىڭ دا ايلاسىنا سەنىپ قالاتىندار از ەمەس. پايىزدىق مولشەرمەن ۇستەماقىنى كوبەيتۋ سەكىلدى حابارلامالارعا الدانىپ, كورسەتىلگەن ەسەپشوتتارعا اقشا اۋدارعاندار دا بار.
پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, الاياقتار ارباۋىنا ادەتتە 35–60 جاس ارالىعىنداعى ادامدار ءتۇسىپ قالىپ جاتادى. بۇرىنعىداي «جۇمىسقا تۇرعىزامىن, كەزەكسىز پاتەر الۋعا كومەكتەسەمىن, جەر تەلىمىن الىپ بەرەمىن, بالاڭدى وقۋعا تۇسىرەمىن, جيھاز جاساپ بەرەمىن» دەگەن الاياقتىقتىڭ ء«داستۇرلى» تۇرلەرىنەن الەۋمەتتىك جەلىدە تۇرمىستىق زاتتاردى ساتۋ-جەتكىزۋ پاراقشالارىن اشىپ, الدىن الا اقشاسىن ءتيىستى ەسەپشوتقا اۋدارتىپ الاتىندار, جالعان جارناما قويىپ, كۇرەپ اقشا تاباتىندار وزىپ بارادى.
الاياقتار ينتەرنەتتەگى «تابىسى جوعارى جۇمىس» جايلى جارناماعا سەنگەن جاستاردى كوبىنە دروپپەر رەتىندە پايدالانادى. وزدەرىنىڭ بانك كارتالارى مەن جەكە ءموبيلدى بانكتىك شوتتارىن الاياقتارعا بەرگەن جاستار قاسكۇنەمدەردىڭ قىلمىستىق جولمەن العان اقشاسىن قولما-قول اقشاعا اينالدىرۋعا كومەكتەسىپ وتىرادى. ءار اۋدارىمنان پايىز الاتىن ولاردىڭ كوپشىلىگى بۇل ءىسىنىڭ زاڭسىز ەكەنىن بىلمەيدى.
بىلتىر وبلىستا ءبىر زەينەتكەر سىرتتان تۇسكەن قوڭىراۋعا سەنىپ, 50 ملن تەڭگەسىنەن قاعىلىپتى. قازىر قالتالى قارتتى الداعاندار شەتەلدەن ۇستالىپ, قارجىنى قايتارۋ جولى قاراستىرىلىپ جاتىر. بيىل ولاردىڭ قاقپانىنا ءتۇسىپ قالعان تاعى ءبىر قىزىلوردالىق 40 ملن تەڭگەسىن اۋدارىپ جىبەرىپتى. بىلتىرعى دەرەكتەگى الاياقتار بەلارۋس مەملەكەتىنەن بولسا, بيىل جەرلەسىمىزدىڭ جيعان-تەرگەنىن سىپىرىپ العاندار ارمەنيادان انىقتالىپ وتىر.
پوليتسەيلەر بيىل ينستاگرام جەلىسىندە @Cyberpol_kzo اتتى پاراقشا اشىپ, وندا وبلىس تۇرعىندارىنا الاياقتىق قىلمىستاردىڭ جاڭا تاسىلدەرى مەن ولاردىڭ ارباۋىنا ءتۇسىپ قالماۋدىڭ جولىن تۇسىندىرەتىن بەينەروليكتەر جاريالاپ كەلەدى. «ولاردىڭ تۇزاعىنا ەڭ الدىمەن «مەن الدانبايمىن» دەگەندەر ءتۇسىپ جاتادى. سوندىقتان وسىنداي ەسكەرتۋلەردەن حاباردار بولىپ وتىرعان ءجون. وسى ارقىلى الاياقتىڭ ادىمىن قىسقارتۋعا بولادى», دەيدى ولار.
قىزىلوردا
