نۇربەك ءنادىروۆ 1984 جىلى تۇركىستان وبلىسى (بۇرىنعى وڭتۇستىك قازاقستان) شاردارا اۋدانىنداعى قازىرگى قوسسەيىت اۋىلىندا دۇنيەگە كەلىپ, 2001 جىلى مەكتەپتى اياقتاپ, قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديتسينا اكادەمياسىنا وقۋعا تۇسەدى. ستۋدەنت كەزىندە ءۇشىنشى كۋرستان باستاپ قاراعاندىدا ماقاجانوۆ اتىنداعى وبلىستىق ورتوپەديالىق ورتالىقتا مەيىرگەر بولىپ قىزمەت اتقارىپ, كەيىن جەدەل جاردەمدە فەلدشەر بولعان. مەديتسينالىق اكادەميانى 2007 جىلى تامامداعان سوڭ, سول جىلى اقمولا وبلىسىنىڭ ارشالى اۋدانىندا تراۆماتولوگ-ورتوپەد رەتىندە ەڭبەك جولىن باستايدى.
«2010 جىلدان بەرى ومىرتقا قيسايۋىن تۇزەتۋ باعىتىندا حيرۋرگيالىق ەممەن اينالىسىپ كەلەمىن. سول جىلدان باستاپ ەلورداداعى نۇرلان باتپەنوۆ اتىنداعى تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا قىزمەت ەتتىم. 2012 جىلدان باستاپ سكوليوزعا وتالاردى جەكە ءوزىم جاساي باستادىم» دەيدى حيرۋرگ.
ناۋقاستىڭ جازىلۋىنىڭ نەگىزگى شارتىنىڭ ءبىرى – ساۋىعۋعا دەگەن قۇلشىنىسى دەسەك, سول قۇلشىنىستى اۋەلى سوزبەن ارتتىرىپ, ناۋقاسقا كۇش بەرەتىن جۇمساق جۇرەكتى دارىگەردىڭ ءبىرى نۇربەك ءنادىروۆ ورتا ەسەپپەن جىل سايىن 90-110 سكوليوز وتاسىن جاسايدى ەكەن. سكوليوزدان بولەك, ۆورونكا ءتارىزدى كەۋدە قۋىسى دەفورماتسياسى مەن اياق سۇيەكتەرىنىڭ قيسايعان تۇرلەرىنە دە وتا جاسايدى, بۇل – وتە كۇردەلى ساناتتاعى وتالار. سونىمەن قاتار, باسقا دا تراۆماتولوگيالىق جانە ورتوپەديالىق وتالاردى كۇندەلىكتى جاساپ ءجۇر.
«اپتاسىنا بەس كۇن جۇمىس ىستەپ, ءار كۇنى 2-3 وتا جاسايمىن. سكوليوزعا بايلانىستى وتالار ادەتتە ۇزاق ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى – ەڭ ازى 3 ساعات, كەيدە 8 ساعاتتان اسادى. ءوز تاجىريبەمدە ەڭ ۇزاق جاساعان وتا 11 ساعاتقا سوزىلدى», دەدى ن.ءنادىر ۇلى.
ايتا كەتەلىك, ومىرتقا قيسايۋىنىڭ بىرنەشە ءتۇرى بار. سونىڭ ىشىندە پايدا بولۋ سەبەبى بەلگىسىز سكوليوزدىڭ بارلىق ءتۇرى «يديوپاتيالىق سكوليوز» دەپ اتالادى, بۇل – ونى ەمدەۋدىڭ باستى قيىندىعى, كەيدە جالعىز ءارى راديكالدى ءتيىمدى ەم –حيرۋرگيالىق ارالاسۋ. بۇل ءتۇر (يديوپاتيالىق سكوليوز) – ەڭ ءجيى كەزدەسەدى. كەيبىر جاعدايلاردا ومىرتقا قيسايۋى نەيروگەندىك اۋرۋلاردىڭ سالدارىنان تۋا پايدا بولادى, مۇنداي جاعدايدا بالا ومىرگە سكوليوزبەن كەلەدى.
«سكوليوز اۋرۋى ەلىمىزدە كەڭ تارالعان. 2011 جىلعى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, ەلىمىزدە 36 مىڭعا جۋىق سكوليوز جاعدايى تىركەلگەن بولسا, ونىڭ 31 مىڭى – كامەلەتكە تولماعان بالالار. ەگەر سونىڭ ون پايىزىنا حيرۋرگيالىق ەم قاجەت دەسەك, بۇل – شامامەن 3 مىڭ وتا. الايدا جىل سايىن ەلىمىزدە سكوليوز بويىنشا جاسالاتىن وپەراتسيا سانى 200-گە دە جەتپەيدى, بۇل كورسەتكىشتى ارتتىرۋ قاجەت, ويتكەنى سكوليوزدىڭ اۋىر تۇرلەرى بالا اعزاسىنىڭ دامۋىنا ەلەۋلى اسەر ەتەدى», دەيدى حيرۋرگ.
مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى نۇربەك ءنادىر ۇلى قر پرەزيدەنتى جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ «جاس عالىمدار» كەڭەسىنىڭ پرەزيديۋم مۇشەسى. سول جەردە «مەديتسينا – ءومىر مەن دەنساۋلىق عىلىمى» باعىتىنىڭ جەتەكشىسى رەتىندە عىلىمي جوبالارمەن اينالىسىپ كەلەدى. سونىمەن قوسا, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ جانىنان قۇرىلعان «جاس عالىمدار» كەڭەسىنىڭ 2018 جىلدان بەرى مۇشەسى.
ن.ءنادىروۆتىڭ عىلىمي ىزدەنىسى دە اتالعان باعىتتا ءوربىدى. ومىرتقا قيسايۋىن حيرۋرگيالىق جولمەن ەمدەۋدىڭ جاڭا تەحنولوگياسىن جاساپ, سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىندا PhD دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىن قورعادى. 2013-2018 جىلدارى سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىنا ورتوپەديالىق ينستيتۋتتا جۇمىس ىستەدى. 2018 جىلدان بەرى ەلورداداعى «انا مەن بالا» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىندا جۇمىس ىستەپ كەلەدى.
«قازىر ومىرتقانىڭ قيسايۋى مەن ونىڭ گەنەتيكالىق سەبەپتەرىن زەرتتەۋ ماقساتىندا گەنەتيك ماماندارمەن بىرلەسكەن عىلىمي جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز. جاڭادان جازىلىپ جاتقان ماقالالارىمىز وسى زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسىنە نەگىزدەلىپ وتىر», دەدى ول.
دارىگەردىڭ ايتۋىنشا قازاقستان ماماندارى شەتەلدىك ماماندارمەن حالىقارالىق كونفەرەنتسيالار مەن فورۋمداردا تاجىريبە الماسىپ, كۇردەلى جاعدايلاردى بىرلەسە تالقىلاپ ءجۇر.
«ەلىمىزدە ومىرتقا حيرۋرگياسى جاقسى دامىعان, بۇكىل الەمدە جاسالاتىن وتالاردىڭ بارلىعىن جاساپ وتىرمىز. دەگەنمەن, ەلىمىزدە ءالى دە بولسا سكوليوز وتالارىن جاسايتىن بىلىكتى ماماندار جەتكىلىكسىز. سوندىقتان بۇل باعىتتا جاڭا كادرلاردى دايىنداۋ – ۋاقىت تالابى. قازىر ءبىز وسى باعىتتا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز», دەدى ن.ءنادىروۆ.
دارىگەردىڭ جۇمىسى – دالدىك پەن ءبىلىمدى, جان-تانىمەن بەرىلۋ مەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. ءار كۇن – جاڭا سىناقتار, جاڭا پاتسيەنتتەر جانە ادامداردىڭ ەڭ قىمبات بايلىعى – ءومىرى مەن دەنساۋلىعى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك. وتا زالىندا ءار سەكۋند, ءار قيمىل, ءار شەشىم ماڭىزدى. نۇربەك ءنادىروۆتىڭ وتاسىنان كەيىن بالالاردا وڭ ناتيجەلەر بايقالىپ كەلەدى. دەنە ءبىتىمى تۇزەلىپ, بويلارى 7-8 سانتيمەترگە دەيىن ءوسىپ, تىنىس الۋ جاقسارادى. جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزگەن اتا-انالار قۋانىشتان كوزىنە جاس الىپ جاتاتىنى از ەمەس.
«جۇمىسىمدى وتە جاقسى كورەمىن. ەڭبەك جولىندا قيىندىقتاردىڭ دا كەزدەسۋى زاڭدىلىق, ءاردايىم ىزدەنىستە بولۋ كەرەك. ەڭ باستىسى ماماندىقتى ءسۇيىپ, كەرەك تۇستارىن ءتۇيىپ وتىرۋ قاجەت. ناۋقاس جاندارعا كۇشىڭدى عانا ەمەس, جۇرەگىڭدى دە جۇمساي ءبىلۋ كەرەكسىڭ. دارىگەرلىك ماماندىقتى تاڭداعان جاستار بولاشاقتا دارەجەلى مامان بولىپ, بيىكتەن قورىنە بەرسىن دەيمىن. بالالار دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ جولىندا عۇمىرىمدى ارناعانىما ريزامىن», دەيدى اتا-انالاردىڭ مول العىسىن ارقالاعان نۇربەك ءنادىروۆ.
