سونداي قىلمىستىق ۇيىمنىڭ ءبىرى شىمكەنتتە دە پايدا بولدى. ول اتىشۋلى «نازيرا گولد» قارجى پيراميداسى. قانشاما ادامدى سان سوقتىرعان الاياق قازىر بەس سىبايلاسىمەن بىرگە قاماۋدا. بۇل تۋرالى شىمكەنت قالاسى بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى الماس مانات ۇلى ايتىپ بەردى.
ۋاكىلەتتى ورگان وكىلىنىڭ مالىمدەۋىنشە ءنازيرا نۇرجان ءوزىنىڭ سىبايلاستارىمەن بىرگە وتكەن جىلدان بەرى ينتەرنەتكە التىن ساتامىن دەپ جاريالاپ 4 مىڭ ادامدى سالعان اقشالارىڭنىڭ ۇستىنەن بەس اي بويى 41 پايىزدان پايدا تاۋىپ وتىراسىڭدار دەپ وتىرىك ۋادەسىنە سەندىرگەن. 10 ملن تەڭگە سالساڭىز, 41 پايىزدان اي سايىن 4.1 ملن تەڭگە پايدا تاباسىز. بەس ايدا تابىسىڭىز 20.5 ملن تەڭگەگە شىعادى. التىنشى ايدا باستاپقى سالعان 10 ملن تەڭگەڭىزدى قايتىپ الاسىز دەپ ۋادەنى ءۇيىپ توككەن.
قۇزىرلى ورگان وكىلىنىڭ ايتۋىنشا مۇنداي تابىستى ەشقانداي جۇمىس بەرۋشى بەرە المايدى. ونداي ۋادەگە سەنەتىن ادامداردىڭ قىسقا قايىرعاندا قارجىلىق ساۋاتى جوق دەگەن ءسوز نەمەسە وڭاي اقشا تابۋ نيەتىمەن كوزسىز تاۋەكەلگە باراتىندار.
«بيزنەستە رەنتابەلدىك دەگەن ۇعىم بار. ول كاسىپكەرلىكتەن تۇسەتىن پايدانىڭ كولەمى. قارجىگەر مەن ەكونوميستەردىڭ ەسەبىنشە جىلىنا 1-5% كولەمىندە پايدا تابۋ تومەنگى رەنتابەلدى, 5-20% ورتاشا رەنتابەلدى, 20-30% جوعارى رەنتابەلدى بيزنەس بوپ سانالادى. ال «نازيرا گولد» قارجى پيراميداسى 200-300% ارالىعىندا پايدا تاباسىڭدار دەگەن. اقىلعا قونىمسىز نارسە عوي. مۇنداي پايدا بولسا جۇرتتىڭ ءبارى التىن ساتۋمەن اينالىسىپ كەتپەي مە. الەۋمەتتىك جەلىدە ءوزىن كۇدىكتى نازيرا نۇرجاننىڭ قورعاۋشىسىمىن دەپ تانىستىرىپ جۇرگەن تىلەۋجان كىشكەنەباەۆ دەگەن ازامات بار. ول ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتىنە نازيرانىڭ قورعاۋشىسى رەتىندە بىردە-ءبىر رەت باس سۇقپاعان. تەرگەۋ ىسىنە دە ارالاسپاعان. سەبەبى ول ەشقانداي دا ادۆوكات ەمەس. رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ جاۋاپ حاتىنا سايكەس ت.كىشكەنەباەۆتىڭ ادۆوكاتتىق قىزمەت اتقارۋعا ليتسەنزياسى جوق بولىپ شىقتى. ول حالىق اراسىندا شىندىققا جاناسپايتىن ءارتۇرلى اقپاراتتار تاراتىپ, سالىمشىلاردى نازيرانىڭ ۇستىنەن ارىز جازباۋعا ۇگىتتەپ جاتىر. ونىڭ نازيرا نۇرجان سەرىكتەستەرىمەن بىرگە مەملەكەتكە 1.2 ملرد تەڭگە سالىق تولەدى دەگەن اقپاراتى كىرىستەر دەپارتامەنتىمەن ەشقانداي راستالمادى. ودان بولەك نازيرانىڭ جانىندا جۇرگەن ادامدارى التىن بۇيىمدار ساتاتىن كاسىپكەر رەتىندە تىركەلمەگەنى انىقتالدى. نازيرانىڭ ءوزى التىن ساتتى. بىراق ونىڭ ءبارىن تەك كوزبوياۋشىلىق ءۇشىن جاسادى» دەدى الماس مانات ۇلى.
دەپارتامەنت وكىلىنىڭ ايتۋىنشا نارىقتا ساۋداگەرلەر التىننىڭ 1 گرامىن 26 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ الادى. 10 ملن تەڭگەگە 384 گرامم التىن كەلەدى. ونىڭ ءار گرامىن بولشەك ساۋدادا 30 مىڭ تەڭگەدەن ساتادى. سوندا باستاپقى 10 ملن تەڭگە 11 ملن 538 مىڭ تەڭگە تابىسقا اينالادى. ياعني ۇستىنەن 1 ملن 538 مىڭ تەڭگە تازا پايدا كورەتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. سوندىقتان 200-300 پايىزداپ پايدا تابۋ دەگەن ول ءجاي انشەيىن بوس قيال.
قازاقستان باس پروكۋراتۋراسىنىڭ, قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنشە بۇعان دەيىن نازيرا نۇرجان ءتورت رەت قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان ەكەن. ونىڭ ۇشەۋى ۇرلىق, بىرەۋى الاياقتىق دەرەگى بويىنشا ءىستى بولعان.
نازيرا باسقارعان الاياقتىق توپتىڭ سالىمشىلاردان جيناعان اقشاسى, ساتىپ العان جىلدىمايتىن م ۇلىكتەرى, كولىك باسقا دا زاتتارى تاركىلەندى. ولاردىڭ جالپى سوماسى 1.5 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. «نازيرا گولد» قارجى پيراميداسىنان جاپپا شەككەن 104 ازامات ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتىنە ارىزدانىپتى. جابىرلەنۋشىلەرگە كەلتىرىلگەن زالال كولەمى 810 ملن تەڭگەنى قۇراپ وتىر. كەيبىر ازاماتتار قارىزعا نەسيە الىپ, ءۇيىن ساتىپ 130 ملن تەڭگەگە دەيىنگى اقشانى قارجى پيراميداسىنا سالىپ جىبەرگەن.
ءوز كەزەگىندە دەپارتامەنت وكىلى الەۋمەتتىك جەلىگە «نازيرا گولدتى» جاقتاپ پىكىر قالدىرعاندار دا جازاسىز قالمايتىنىن ايتتى. ولار قىلمىستىق كودەكستىڭ جالا جابۋ, سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ ارەكەتتەرىنە كەدەرگى كەلتىرۋ باپتارى بويىنشا جازالاۋى مۇمكىن. سول سەبەپتى الماس مانات ۇلى حالىقتى, ونىڭ ىشىندە سالىمشىلاردى تەك رەسمي اقپاراتتارعا سەنۋگە شاقىرادى. قۇزىرلى ورگان وكىلىنىڭ مالىمدەۋىنشە سوت شەشىمىمەن قارجى پيراميداسىنان تاركىلەنگەن م ۇلىكتەر ساتىلىپ ودان تۇسكەن پايدا جابىرلەنۋشىلەرگە تولىق قايتارىلادى. ول ءۇشىن جاپا شەككەن سالىمشىلار ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتىنە كەلىپ ارىز جازۋى قاجەت.
ايتا كەتۋ كەرەك وتكەن جىلى شىمكەنت قالاسىندا قىلمىستىق كودەكستىڭ الاياقتىق باپتارى بويىنشا 4 قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, 14 ادامنىڭ 13-ءى باس بوستاندىعىنان ايرىلعان بولسا, بيىل وسى جاعدايعا ۇقساس 8 ءىس تەرگەلىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە «نازيرا گولد» قارجى پيراميداسىنا قاتىستى ءىس تە بار. تەرگەۋ اياقتالعان سوڭ ىستەر تولىق سوتقا جولداناتىن بولادى.
شىمكەنت
