ساياسات • 29 مامىر, 2025

ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق نىعايادى

70 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلگەن گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسى بۋندەسراتىنىڭ پرەزيدەنتى انكە رەلينگەرمەن كەزدەسۋ وتكىزدى.

ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق نىعايادى

وندا ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتى­ماق­تاستىقتى دامىتۋ جانە ەنەرگەتيكا, مەتاللۋرگيا, گەولوگيالىق بارلاۋ, ونەركاسىپ كووپەراتسياسى, كولىك جانە لوگيستيكا, تسيفرلىق تەحنولوگيالار جانە باسقا دا سالالارداعى ءوزارا ءىس-قيمىل­دى نىعايتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. مەملەكەت باسشىلارى دەڭگەيىندە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردى جۇزەگە اسىرۋعا نازار اۋدارىلدى.

قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى مەن گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسى بۋندەسراتىنىڭ پرەزيدەنتى ءوزارا ساۋدا كولەمىن ارتتىرۋ جوسپارلارىن تالقىلادى. قازاقستان – گەرما­نيانىڭ ورتالىق ازياداعى جەتەك­شى ەكونوميكالىق سەرىكتەسى. ەلىمىزدىڭ ۇلەسىنە گفر-دىڭ ورتالىق ازيا وڭى­رىمەن جالپى ساۋداسىنىڭ 81%-ى تيە­سىلى. بىلتىر قازاقستان مەن گەرمانيا اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 5,9%-عا ءوسىپ, شامامەن 4 ملرد دوللارعا جەتتى. بۇل رەتتە قازاقستاندىق ءونىم ەكسپورتى 56,8%-عا ءوسىپ, 1,2 ملرد دوللاردى قۇرادى.

كەزدەسۋدە ينۆەستيتسيالىق ارىپ­تەستىككە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. 2005 جىلدان بەرى قازاقستان ەكونوميكاسىنا شامامەن 7,2 ملرد دوللار كولەمىندە تىكەلەي نەمىس ينۆەستيتسيالارى سالىنعان. ونىڭ ىشىندە 90%-دان استامى شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورعا تيەسىلى. ولار – وڭدەۋ ونەركاسىبى, حيميالىق ونىم­دەر, قۇرىلىس ماتەريالدارى ءوندىرىسى, كولىك جانە اوك. بىرلەسكەن ينۆەس­تي­تسيا­لىق پورتفەلدە بۇگىندە جالپى سوماسى 54,4 ملرد دوللاردان اساتىن 65 جوبا بار. ەلىمىزدە نەمىس كاپيتالى­نىڭ قاتىسۋىمەن 1 100-گە جۋىق كاسىپورىن جۇمىس ىستەپ تۇر. جالپى سوماسى 1,1 ملرد دوللاردان اساتىن 32 جوبا ءساتتى اياقتالعان.

قازاقستان مەن گەرمانيا اراسىن­داعى ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس­تا ەنەرگەتيكا سالاسى ماڭىزدى ءرول اتقارادى. قازاقستان گفر-عا مۇناي جەتكىزۋ بو­يىنشا ءۇشىنشى ورىندا تۇر. بىلتىر گەرمانيا 10,6 ملن توننا قازاقستان مۇنايىن يمپورتتاعان. كەلىسسوزدەر بارىسىندا قازاقستاندىق مۇنايدى گفر-عا جەتكىزۋ كولەمىن ارتتىرۋ پەرسپەكتيۆالارى تالقىلاندى.

نەگىزگى نازار سۋتەگى جانە «جاسىل» ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا, مينەرالدى رەسۋرستاردى بىرلەسىپ يگەرۋدەگى ارىپتەستىككە, اەا اۋماقتارىندا وزىق ونەركاسىپتىك كلاستەرلەر قۇرۋعا جانە تەرەڭ تەحنولوگيالىق كووپەراتسيالار جاساقتاۋعا اۋدارىلدى.

ء«بىزدىڭ مىندەتىمىز – ەلىمىزدىڭ بەرىك ونەركاسىپتىك ىرگەسىن قالىپتاستىرۋ جانە ەكونوميكالىق جاعىنان ءوز-ءوزىمىزدى قامتاماسىز ەتۋگە قول جەتكىزۋ. ءبىز وڭدەۋشى سەكتوردى تەرەڭ وڭدەلگەن كلاس­تەرلەر قۇرۋ ارقىلى جەدەل دامى­تۋعا باسا نازار اۋدارىپ وتىرمىز. باسىم باعىتتارعا مەتالداردى قايتا وڭدەۋ, مۇناي, گاز جانە كومىر حيمياسى, اۋىر ماشينا جاساۋ, ۋراندى كونۆەرسيالاۋ جانە بايىتۋ, سونداي-اق اۆتو­مو­بيلدەردىڭ قۇرامداس بولىكتەرى مەن تى­ڭايتقىشتار جاتادى. قازاقستان گەرما­نيالىق بيزنەس ءۇشىن تارتىمدى بولار­لىق بارلىق فاكتورلارعا يە. بۇل دە­گەنىمىز – ارتاراپتاندىرىلعان ەنەر­گيا كوزدەرى, ترانزيتتىك جانە كولىك­تىك الەۋەت, ماڭىزدى تابيعي رەسۋرس­تار. ينۆەستورلار ءۇشىن بىزدە ءارتۇرلى سا­لىقتاي جانە كەدەندىك جەڭىل­دىكتەر قاراس­تىرىلعان», دەپ اتاپ ءوتتى و.بەكتەنوۆ.

ءوز كەزەگىندە گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسى بۋندەسراتىنىڭ پرەزي­دەنتى انكە رەلينگەر قازاقستانمەن ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستى نىعايتۋعا مۇددەلى ەكەنىن ءبىلدىردى.

ء«بىز ءسىزدىڭ ەلىڭىزگە ورتالىق ازيا­داعى ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى مەملەكەت رەتىن­دە ۇلكەن قىزىعۋشىلىقپەن قاراي­مىز. ساياسي ديالوگ پەن مادەني-گۋمانيتار­لىق ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ وڭ دي­نامي­كا­سىن ساقتاعىمىز كەلەدى. ەكونوميكا سالاسىنداعى ىنتىماق­تاستىقتى كەڭەيتۋ – ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى. قازاقستاندى ءبىز, ەڭ الدىمەن, جاقسى سەرىكتەس رەتىندە تانيمىز», دەدى انكە رەلينگەر.

سونداي-اق ساۋدا-ەكونوميكالىق ارىپتەستىكتى ارتتىرۋدىڭ نەگىزگى فاكتورى رەتىندە كولىك-لوگيستيكالىق ءوزارا بايلانىستى دامىتۋدىڭ ماڭىزى اتاپ ءوتىلدى. ورتا ءدالىز ارقىلى ەو ەلدەرىنە, سونىڭ ىشىندە گەرمانياعا جۇك كولەمى بىلتىر 4,5 ملن توننادان اسقان. قازاقستاننىڭ لوگيستيكالىق الەۋەتىن كەڭەيتۋ بۇگىندە بۇكىل ەۋروپالىق وداقتىڭ مۇددەلەرىنە سايكەس كەلەدى.

كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا تاراپتار بارلىق پەرسپەكتيۆالىق باعىت بويىنشا ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماق­تاستىقتى نىعايتۋ نيەتىن جەتكىزدى.

سوڭعى جاڭالىقتار