وسى مەرەيلى داتاعا وراي استانا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (AIU) ۇيىمداستىرۋىمەن حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. ەلىمىزدىڭ قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك زاڭناما سالاسىنداعى نەگىزگى ماسەلەلەر مەن جەتىستىكتەر تالقىلانعان ءىس-شاراعا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, عىلىمي جانە قۇقىق قورعاۋ قوعامداستىقتارىنىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق رەسەي فەدەراتسياسىنان كەلگەن قوناقتار قاتىستى.
جيىندى اشىپ, جۇرگىزگەن ۋنيۆەرسيتەت پرەزيدەنتى, پروفەسسور سەرىك يرساليەۆ كونفەرەنتسيانى وتكىزۋگە سەبەپ بولىپ وتىرعان ءتورت كودەكس ەلىمىزدىڭ قازىرگى قۇقىقتىق جۇيەسى مەن قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ ساياساتىن قالىپتاستىرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارعانىن تىلگە تيەك ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىپ جاتقان «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىنىڭ باستى تىرەگى – ەڭ الدىمەن زاڭ ۇستەمدىگىنىڭ قامتاماسىز ەتىلۋى. وسى ورايدا قۇقىق سالاسىن رەتتەيتىن كودەكستەردىڭ الار ورنى ەرەكشە.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ توراعاسى ەلۆيرا ءازىموۆا, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى نۇرلان ءابدىروۆ, سەناتتاعى كونستيتۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەۆگەني بولگەرت, پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيانىڭ توراعاسى يگور روگوۆ, ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى لاۋرا مەرساليموۆا, باس پروكۋراتۋرانىڭ زاڭدى كۇشىنە ەنگەن ۇكىمدەردىڭ زاڭدىلىعىن جانە ولاردىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋ قىزمەتىنىڭ باسشىسى مۇرات احمەتوۆ, ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى نۇرلان دۋلاتبەكوۆ جانە باسقا دا مەملەكەت, عىلىم جانە ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرى ءسوز سويلەدى.
اتاپ ايتقاندا, كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار كەيىنگى 10 جىلداعى قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك-قۇقىقتىق نورمالاردى قولدانۋ تاجىريبەسىن تالداپ, اسپەكتىلەردى انىقتاۋ مەن ولاردى رەفورمالاۋ بويىنشا ۇسىنىستاردى تالقىلادى. قۇقىق قورعاۋ قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگى, قىلمىستىق اتقارۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ, وتاندىق زاڭناما مەن حالىقارالىق ستاندارتتار اراسىنداعى بايلانىس, جاڭا جاعدايلارداعى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك, زاڭنامانى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا زاڭ عىلىمى مەن تاجىريبەنىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋى سىندى وزەكتى ماسەلەلەر اڭگىمە ارقاۋىنا اينالدى.
كىرىسپە بولىمنەن كەيىن ەلىمىزدىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور يسيدور ءبورچاشۆيليدىڭ ەكى جاڭا مونوگرافياسىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. ء«ىس-ارەكەتتىڭ قىلمىستىلىعىن جوياتىن ءمان-جايلار» جانە «وتباسىنا جانە كامەلەتكە تولماعاندارعا قارسى قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار: قۇقىق, تەوريا جانە پراكتيكا» دەپ اتالاتىن بۇل جاڭا ەڭبەكتەردى ماماندار ەلىمىزدىڭ قۇقىق قولدانۋ سالاسىنا قوسىلعان تىڭ دۇنيە دەپ باعاسىن بەردى. جيىن بارىسىندا پىكىر بىلدىرگەن ارىپتەستەرىنىڭ ءبىرى, استانا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتى قۇقىق جوعارى مەكتەبى دەكانىنىڭ ورىنباسارى جانات سەيىلحانوۆ بۇل مونوگرافيالار قۇقىق قولدانۋ جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن جولسىلتەۋشى عىلىمي تۋىندى ەكەنىن ايتتى.
– ء«ىس-ارەكەتتىڭ قىلمىستىلىعىن جوياتىن ءمان-جايلار» دەپ اتالاتىن ءبىرىنشى مونوگرافيا قىلمىستىق كودەكستىڭ جالپى ءبولىمى بويىنشا جازىلعان. بۇل تاقىرىپ – قىلمىستىق كودەكستەگى جەكە ءبىر اۋقىمدى ينستيتۋتتىڭ ءبىرى. ال ەكىنشى مونوگرافياسى قىلمىستىق كودەكستىڭ ەرەكشە ءبولىمىنىڭ ەكىنشى تاراۋى بويىنشا دايىندالعان. بۇل جەردە وتباسىنا جانە كامەلەتكە تولماعاندارعا قارسى قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى تەوريالىق جانە تاجىريبەلىك ەرەكشەلىكتەرى بەرىلگەن, – دەدى ول.
كونفەرەنتسياعا قاتىسقان رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ زاڭگەر عالىمدارى ءوز ەلىندەگى قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك زاڭنامانى رەفورمالاۋ تاجىريبەسىمەن ءبولىسىپ, ەكى ەلدىڭ قۇقىقتىق جۇيەسىنىڭ دامۋىنداعى ۇقساس جانە ءارتۇرلى ۆەكتورلاردى اتاپ ءوتتى.
ءىس-شارا قورىتىندىسى بويىنشا قاتىسۋشىلاردىڭ سوزدەرى مەن باياندامالارى نەگىزىندە ۇسىنىستار قابىلداندى. ونىڭ تۇپكىلىكتى نۇسقاسى زاڭ شىعارۋ مەن قۇقىق قولدانۋ سالاسىندا پايدالانۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندارعا, عىلىمي ورتالىقتارعا جانە باسقا دا مۇددەلى ۇيىمدارعا جىبەرىلمەك.