قۇقىق • 29 مامىر, 2025

قۇقىق سالاسىنداعى ولجالى ون جىل

60 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەتتىڭ ىشكى تۇراقتىلىعى مەن تىنىشتىعىنىڭ باس­تى كەپىلى – زاڭ مەن ءتارتىپ قاعيداتىنىڭ ساقتالۋى. وسى ورايدا قۇقىق سالاسىندا قىلمىستىق, قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ, قىلمىستىق اتقارۋ جانە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق ­تۋرالى كودەكستەردىڭ ەل يگىلىگىنە قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقانىنا ­10 جىل تولىپ وتىر.

قۇقىق سالاسىنداعى ولجالى ون جىل

وسى مەرەيلى داتاعا وراي استانا حالىقارالىق ۋني­ۆەر­سيتە­تىنىڭ (AIU) ۇيىم­داستىرۋىمەن حالىق­ارا­لىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. ەلىمىزدىڭ قىل­مىستىق جانە اكىمشىلىك زاڭنا­ما سالاسىنداعى نەگىزگى ماسەلەلەر مەن جەتىستىكتەر تالقىلانعان ءىس-شاراعا مەملەكەتتىك ورگاندار­دىڭ, عىلىمي جانە قۇقىق قور­­عاۋ قوعام­داستىقتارىنىڭ وكىلدە­رى, سونداي-اق رەسەي فەدەراتسياسىنان كەلگەن قوناقتار قاتىستى.

جيىندى اشىپ, جۇرگىزگەن ۋنيۆەرسيتەت پرەزيدەنتى, پروفەسسور سەرىك يرساليەۆ كونفەرەنتسيانى وتكىزۋگە سەبەپ بولىپ وتىرعان ءتورت كودەكس ەلىمىزدىڭ قازىرگى قۇقىقتىق جۇيەسى مەن قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ ساياساتىن قالىپتاستىرۋدا ماڭىز­دى ءرول اتقارعانىن تىلگە تيەك ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىپ جاتقان «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىنىڭ باستى تىرەگى – ەڭ الدىمەن زاڭ ۇستەمدىگى­نىڭ قامتاماسىز ەتىلۋى. وسى ورايدا قۇقىق سالاسىن رەتتەيتىن كودەكستەردىڭ الار ورنى ەرەكشە.

كونفەرەنتسيا بارىسىندا كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ توراعاسى ەلۆيرا ءازىموۆا, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى نۇر­لان ءابدىروۆ, سەناتتاعى كونس­تي­تۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيە­سى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندا­رى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەۆگەني بولگەرت, پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كو­ميس­سيانىڭ توراعاسى يگور روگوۆ, ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى لاۋرا مەر­ساليموۆا, باس پروكۋرا­تۋرا­نىڭ زاڭدى كۇشىنە ەنگەن ۇكىمدەر­دىڭ زاڭدىلىعىن جانە ولاردىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋ قىزمەتىنىڭ باس­شى­سى مۇرات احمەتوۆ, ە.بو­كە­توۆ اتىنداعى قاراعاندى ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ رەكتورى نۇرلان دۋلات­بەكوۆ جانە باسقا دا مەملەكەت, عىلىم جانە ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرى ءسوز سويلەدى.

اتاپ ايتقاندا, كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار كەيىنگى 10 جىلداعى قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك-قۇقىق­تىق نورمالاردى قولدانۋ تاجىري­بەسىن تالداپ, اسپەكتىلەردى انىقتاۋ مەن ولاردى رەفورمالاۋ بويىنشا ۇسىنىستاردى تالقى­لادى. قۇقىق قورعاۋ قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگى, قىلمىستىق اتقارۋ جۇيە­سىن جاڭعىرتۋ, وتاندىق زاڭنا­ما مەن حالىقارالىق ستاندارت­تار اراسىنداعى بايلانىس, جاڭا جاعدايلارداعى اكىمشىلىك جاۋاپ­كەرشىلىك, زاڭنامانى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا زاڭ عىلىمى مەن تاجى­ري­بەنىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋى سىندى وزەكتى ماسەلەلەر اڭگىمە ارقاۋىنا اينالدى.

كىرىسپە بولىمنەن كەيىن ەلىمىز­دىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پرو­فەس­سور يسيدور ءبورچاشۆيلي­دىڭ ەكى جاڭا مونوگرافياسىنىڭ تۇ­ساۋى كەسىلدى. ء«ىس-ارەكەتتىڭ قىل­مىس­تى­لى­عىن جوياتىن ءمان-جايلار» جانە «وتباسىنا جانە كامەلەتكە تولماعاندارعا قارسى قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار: قۇقىق, تەوريا جانە پراكتيكا» دەپ اتالاتىن بۇل جاڭا ەڭبەكتەردى ماماندار ەلىمىزدىڭ قۇقىق قولدانۋ سالاسىنا قوسىلعان تىڭ دۇنيە دەپ باعاسىن بەردى. جيىن بارىسىندا پىكىر بىلدىرگەن ارىپتەستەرىنىڭ ءبىرى, استانا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتى قۇقىق جوعارى مەكتەبى دەكانى­نىڭ ورىنباسارى جانات سەيىلحانوۆ بۇل مونوگرافيالار قۇقىق قولدانۋ جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن جولسىلتەۋشى عىلىمي تۋىندى ەكەنىن ايتتى.

– ء«ىس-ارەكەتتىڭ قىلمىستىلى­­­­عىن جوياتىن ءمان-جايلار» دەپ اتا­لا­تىن ءبىرىنشى مونوگرافيا قىل­مىس­تىق كودەكستىڭ جالپى ءبولىمى بو­يىنشا جازىلعان. بۇل تاقى­رىپ – قىلمىستىق كودەكستەگى جەكە ءبىر اۋقىمدى ينستيتۋتتىڭ ءبىرى. ال ەكىن­شى مونوگرافياسى قىلمىس­تىق كودەكستىڭ ەرەكشە ءبولىمىنىڭ ەكىنشى تاراۋى بويىنشا دايىندالعان. بۇل جەردە وتباسىنا جانە كامەلەت­كە تولماعاندارعا قارسى قىلمىس­تىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى تەوريالىق جانە تاجىريبەلىك ەرەك­شەلىكتەرى بەرىلگەن, – دەدى ول.

كونفەرەنتسياعا قاتىسقان رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ زاڭگەر عالىمدارى ءوز ەلىندەگى قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك زاڭنامانى رەفورمالاۋ تاجىريبەسىمەن ءبولى­سىپ, ەكى ەلدىڭ قۇقىقتىق جۇيەسى­نىڭ دامۋىنداعى ۇقساس جانە ءارتۇرلى ۆەكتورلاردى اتاپ ءوتتى.

ءىس-شارا قورىتىندىسى بويىن­شا قاتىسۋشىلاردىڭ سوزدەرى مەن باياندامالارى نەگىزىندە ۇسى­نىس­تار قابىلداندى. ونىڭ تۇپ­كى­لىك­تى نۇسقاسى زاڭ شىعارۋ مەن قۇقىق قولدانۋ سالاسىندا پايدالا­نۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندارعا, عى­لىمي ورتالىقتارعا جانە باسقا دا مۇددەلى ۇيىمدارعا جىبەرىلمەك.

سوڭعى جاڭالىقتار