فوتو: اشىق دەرەككوز
كۇن جەلى ساعاتىنا 700 مىڭ شاقىرىممەن جەرگە جاقىنداپ كەلەدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, كۇندەلىكتى 400 كم/س جىلدامدىقپەن سوعاتىن كۇن بولشەكتەرى الداعى كۇندەرى 600–700 كم/س-قا دەيىن ۇدەۋى مۇمكىن. بۇل – ايتارلىقتاي جوعارى كورسەتكىش. مۇنىڭ سەبەبى – كۇندەگى كورونالدى تەسىكتەردىڭ بەلسەندىلىگىندە. ياعني, كۇننىڭ بەلگىلى ءبىر بولىكتەرىنەن زاريادتالعان بولشەكتەر جاپپاي ۇشىپ شىعىپ, عارىشقا تارالدى. ءدال سول اعىنداردىڭ ءبىر بولىگى جەرگە جەتىپ, عالامشارىمىزدىڭ ماگنيت ورىسىنە اسەر ەتۋى مۇمكىن.
سول سەبەپتى سارسەنبى, بەيسەنبى جانە جۇما كۇندەرى ماگنيتتىك داۋىل بولۋى ىقتيمال. قازىرگى دەرەكتەرگە سايكەس, داۋىلدىڭ دەڭگەيى 5 بالدىق شكالا بويىنشا 1–2 بالل ارالىعىندا بولادى. بۇل – ورتاشا دەڭگەيدەگى قۇبىلىس. الايدا مەتەوسەزىمتال ادامدار مەن جۇرەك-قان تامىرلارى جۇيەسى ءالسىز جاندار ءۇشىن مۇنداي كۇندەر وڭايعا سوقپاۋى مۇمكىن. دارىگەرلەر بۇل كەزدە فيزيكالىق بەلسەندىلىكتى شەكتەۋگە, تىنىعۋ رەجيمىن ساقتاۋعا جانە تازا اۋادا كوبىرەك سەرۋەندەۋگە كەڭەس بەرەدى.
عالىمدار كۇننىڭ جوعارى بەلسەندىلىگىن راستاۋدا. مامىردىڭ 24–25 كۇندەرى كۇن بەتىندە 23 جارىلىس تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە بىرەۋى – اسا قۋاتتى ح كلاستى جارىلىس. بۇل – جارىلىس قۋاتىنىڭ ەڭ جوعارعى دەڭگەيى. دەگەنمەن, ازىرگە بۇل جارىلىستار جەرگە تىكەلەي اسەر ەتە قويعان جوق. الايدا مۇنداي بەلسەندىلىك جالعاسا بەرسە, گەوماگنيتتىك ءورىستىڭ تۇراقسىزدىعى دا كۇشەيۋى مۇمكىن.
كۇن بەلسەندىلىگىنە بايلانىستى تاعى ءبىر قىزىقتى جايت – پوليارلىق شۇعىلا. زاريادتالعان بولشەكتەر اتموسفەرامەن ارەكەتتەسكەندە, ادەتتە تەك سولتۇستىك پوليۋستەردە بايقالاتىن بۇل تابيعي قۇبىلىس ەندى ورتا ەندىكتەردە دە كورىنۋى مۇمكىن. قازاقستاننىڭ سولتۇستىك وڭىرلەرى ءۇشىن بۇل – سيرەك كەزدەسەتىن, بىراق كوز تارتارلىق كورىنىس بولارى انىق.
جالپى العاندا, كۇن تسيكلىنىڭ بەلسەندىلىگى بىرتىندەپ تومەندەپ كەلەدى. عالىمدار 2025 جىلى ەكىنشى شارىقتاۋ شەگى بولادى دەپ كۇتكەن ەدى, الايدا ازىرگە ونداي نىشان بايقالا قويعان جوق. بۇل كۇننىڭ قۇبىلمالى تابيعاتىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەپ وتىر.
كۇن بەلسەندىلىگى – جاي استرونوميالىق دەرەك ەمەس. ول ءبىزدىڭ كوڭىل-كۇيىمىزگە, دەنساۋلىعىمىزعا, ءتىپتى ەڭبەك ونىمدىلىگىمىزگە دە ىقپال ەتۋى مۇمكىن. مۇنداي كۇندەرى اعزاعا كوبىرەك كوڭىل ءبولىپ, كۇيزەلىسكە ەرىك بەرمەۋ ماڭىزدى.
جانەل تولەۋبەكوۆا, ەۇۋ ستۋدەنتى