ەكونوميكا • 16 مامىر, 2025

حالىقارالىق لوگيستيكالىق توراپقا اينالادى

140 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ قوستاناي وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا پرەزيدەنتتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتاي مەن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ IV وتىرىسىندا ايتىلعان اۆتوجول جەلىسىن دامىتۋ, ارقالىقتاعى اۋەجايدى قالپىنا كەلتىرۋ, ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ بو­يىنشا تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىن تەكسەردى.

حالىقارالىق لوگيستيكالىق توراپقا اينالادى

كۇرە جول قۇرلىسى ءبىر اي ىشىندە باستالادى

ارقالىق قالاسىندا پرەمەر-مينيستر وڭىرلەر اراسىنداعى كولىك قاتىناسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان «ورتالىق – باتىس» كۇرە جولىن سالۋ جونىندەگى جوبانىڭ جاعدايىمەن تانىستى. جاڭا اۆتوماگيسترال استانانى ارقالىق, تورعاي جانە ىرعىز ارقىلى ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىمەن بايلانىستىرادى. جوبا حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي زاماناۋي جول سالۋدى كوزدەيدى. كولىك ۆيتسە-ءمينيسترى ءساتجان ابلاليەۆ ءۇش جول ايرىعىن, 20 كوپىردى, تەمىرجول ارقىلى وتەتىن ءبىر جول وتكەلىن, ەلدى مەكەندەرگە كىرمە جولدار سالۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن باياندادى. بۇل جوبالار استانادان باتىس وبلىستارعا قاتىنايتىن باعىت 560 شاقىرىمعا قىسقارتىپ, 5 ساعاتقا جىلدام جەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. پرەمەر-مينيستر اۆتوجول قۇرىلىسىن ءبىر اي ىشىندە باس­تاۋدى تاپسىردى.

«بۇل – تىكەلەي پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جوبا. بۇكىل ەلىمىز ءۇشىن, تورعاي ءوڭىرى ءۇشىن ماڭىزدى جول. سوندىقتان بۇل ىسكە اسا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ ماڭىزدى. ءبىر اي ىشىندە جوبا بويىنشا جۇمىستى باستاپ, ونى جىلدام ءارى ساپالى جۇرگىزۋ كەرەك. جاڭا جول بويىندا بيزنەسكە مۇمكىندىكتەر اشىلادى. بۇل – وڭىرگە جاڭاشا سەرپىن بەرەتىن جوبا. سوندىقتان مينيسترلىكپەن بىرلەسىپ ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزۋ قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى و.بەكتەنوۆ.

سونداي-اق پرەمەر-مينيستر­گە «جەزقازعان – پەتروپاۆل» رەسپۋب­ليكالىق اۆتوجولىنداعى جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسى تۋرالى باياندالدى. جوبادا جولدىڭ 71 شاقىرىمىندا جول جابىنىن جاڭارتۋ, 54 سۋ وتكىزۋ قۇبىرىن ورناتۋ كوزدەلگەن. جۇمىستار ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ شەكاراسىنان ارقالىق قالاسىنا دەيىنگى جالپى ۇزىندىعى 87 شاقىرىمدى قۇرايتىن ۋچاسكەنى قامتيدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ وڭتۇستىك وڭىرلەردەن ەلورداعا دەيىنگى قاشىقتىقتى 600 شاقىرىمعا, قوستاناي مەن پەترو­پاۆلعا دەيىنگى قاشىقتىقتى 450 شاقى­رىمعا قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جولدىڭ وتكىزۋ مۇمكىندىگى تاۋلىگىنە 2,5 مىڭ اۆتوكولىككە دەيىن ارتادى.

سونىمەن قاتار ارقالىق قالا­سىن­داعى اۋەجايدى قالپىنا كەلتىرۋ جۇ­مىس­تارى دا تەكسەرىلدى. قوستاناي وب­­لى­سى اكى­م­ىنىڭ ورىنباسارى بەرىك تاڭ­­جا­­رىقوۆ نىساننىڭ ۇزىندىعى 2,5 مىڭ مەتر جانە ەنى 50 مەتر ۇشۋ-قونۋ جو­لاعى, سونداي-اق ولشەمى 200X300 م پەر­رون بار ەكەنىن بايان­دادى, بۇل «ان-24», «Q400,» «CRJ 200» سياقتى اۋە كەمەلەرى تۇرلەرىن قابىل­داۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جوبا اياسىندا جاڭا تەرمينال سالۋ, سونداي-اق ۇشۋ-قونۋ جولاعىن, تاكسي جولىن جانە پەرروندى قايتا جاڭارتۋ جوسپارلا­نىپ وتىر. جۇمىس اياقتالعاننان كەيىن وتكىزۋ مۇمكىندىگى ساعاتىنا 70 جو­لاۋ­شىنى قۇرايدى. ۇكىمەت باسشى­سى اۋەجايدى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىس­تارىن بيىل اياقتاۋدى تاپسىردى.

«قازاقستاننىڭ كولىك سالاسىنداعى الەۋەتى زور جانە وڭىردەگى نەگىزگى تران­زيتتىك حابقا اينالۋعا ءتيىس. ءبىز ءتيىستى ينفراقۇرىلىمدى تۇبەگەيلى دامىتىپ جاتىرمىز – بۇل ستراتەگيالىق مىندەت. بىزدە بارلىق قاجەتتى رەسۋرس­تار مەن مۇمكىندىكتەر بار. جوبا­لاردى قىسقا مەرزىمدە, ساپاسىن جوعالتپاي جۇزەگە اسىرۋ ماڭىزدى. بۇل وڭىرلەردىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي سەرپىن بەرەدى جانە ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالىنا اينالادى», دەدى و.بەكتەنوۆ.

 

ءۇش جەل ەلەكتر ستانساسى سالىنادى

پرەمەر-مينيستر سونداي-اق جىلۋمەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ جانە ءوڭىردى جاڭا جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىنداۋ جونىندەگى شارالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىن تەكسەردى. اتاپ ايتقاندا, ارقالىق جەو قىزمەتىمەن جانە جىلۋ جەلىلەرىن جاڭعىرتۋ جوسپارلارىمەن تانىستى. ستانسا 375 عيماراتقا قىزمەت كورسەتەدى. جەو كوممۋنيكاتسيالاردىڭ توزۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارىلىعىنا بايلانىستى تاۋەكەلى جوعارى قىزىل ايماقتاعى جىلۋ كوزدەرىنىڭ تىزىمىنە كىرەدى. اكىمدىكتىڭ مالىمەتىنشە, كەيىنگى ەكى جىلدا 17 شاقىرىمنان استام جىلۋ جەلىلەرى اۋىستىرىلدى, بۇل 2024–2025 جىلدارى جىلىتۋ ماۋسىمىن اپاتتى جاعدايدا توقتاپ قالۋىنسىز وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەردى. بيىل تاعى 9,9 شاقىرىم جىلۋ تراسساسىن جوندەۋ جوسپارلانىپ وتىر.

سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيسترگە وڭىردەگى «جاسىل» ەنەرگەتيكانى دامىتۋ جوسپارلارى تانىستىرىلدى. قوستاناي وبلىسىندا ەنەرگيا جيناقتاۋ جۇيەسى بار قۋاتى 1 گۆت جەل ەلەكتر ستانساسىن سالۋ جونىندەگى باستاماعا نازار اۋدارىلدى. 2025–2028 جىلدارى 165 جەل گەنەراتورىن ورناتۋ قاراستىرىلىپ جاتىر. بۇدان بولەك, ارقالىق قالاسى مەن قوستاناي اۋدانىندا قۋاتتىلىعى 150 مۆت بولاتىن ءۇش جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى كوزدەلگەن.

 

اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ 10 ەسە ارتتى

وڭىرگە جۇمىس ساپارى اياسىندا پرەمەر-مينيستر كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنىڭ بارىسىن تەكسەرىپ, ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرى­لىمدارى وكىلدەرىمەن اگروونەر­كاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسە­لەلەرىن تالقىلادى.

پرەمەر-مينيسترگە «سەلو ۆوستوچنوە» جشس جۇمىسىن كورسەتۋ ارقىلى سالانى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنىڭ تيىمدىلىگى تۋرالى باياندادى. اعىمداعى ەگىس ناۋقانىندا فەرمەرلەر تۇقىمدارمەن, ديزەل وتىنى جانە مينەرالدى تىڭايتقىشتارمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن.

ەلىمىزدىڭ ەڭ ءىرى استىقتى ءوڭىر بيىل 5,1 ملن گەكتار القاپتان ءونىم الادى, ونىڭ ىشىندە ءداندى جانە بۇرشاقتى داقىلدار 4,2 ملن گەكتارعا ەگىلەدى دەپ جوسپارلانۋدا. ءارتاراپتاندىرۋ شەڭبەرىندە مايلى داقىلداردىڭ, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جانە جەمشوپ داقىلدارىنىڭ ۇلەسى ارتىپ كەلەدى. بيىل فەرمەرلەر مينەرالدى تىڭايت­قىشتاردى ەنگىزۋدىڭ كولەمىن 1,3 ەسەگە – 337,6 مىڭ تونناعا دەيىن ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ وتىر.

سونداي-اق 2025 جىلى وڭىردە اوك سالاسىندا قۇنى 52,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 36 ينۆەستيتسيالىق جوبانى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانۋدا, بۇل 600-دەن استام جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل رەتتە 2027 جىلعا دەيىن 93 جوبا مەن 4,4 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋ كوزدەلگەن.

ەگىس القابىندا پرەمەر-مينيستر قوستاناي وبلىسىنىڭ ءىرى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرىمەن كەزدەستى. اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى, ونىڭ ىشىندە IV ۇلتتىق قۇرىلتايدا پرەزيدەنتتىڭ جالپى ءونىم شىعارۋ مەن ەڭبەك ونىمدى­لىگىن ارتتىرۋ جانە استىقتى تەرەڭ وڭدەۋ كولەمىن ۇلعايتۋ جونىن­دەگى مىندەتتەرىن ەسكەرە وتىرىپ تالقىلاندى. اينالىم قاراجاتىن تولىقتىرۋ ءۇشىن شارۋالاردى سۋبسيديالاۋ, مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جەڭىلدىكپەن قارجىلاندىرۋ, سالا ءۇشىن بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ, سونداي-اق اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى دامىتۋعا بيزنەستىڭ بەلسەندى قاتىسۋى ماسەلەلەرى كوتەرىلدى.

شارۋالارمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ولجاس بەكتەنوۆ ۇكىمەت اگرو­ونەركاسىپ كەشەنىن قولداۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقانىن ايتتى.

«پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن كەيىنگى جىلدارى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا ۇلكەن كوڭىل ءبولىنىپ جاتقانىن بىلەسىزدەر. بىلتىردان بەرى سالاعا قوماقتى قارجى قۇيىلىپ جاتىر. سالىستىراتىن بولساق, 2022 جىلعا دەيىن قارجىلاندىرۋ كولەمى 70 ملرد تەڭگەدەن اسپايتىن. بيىل 700 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىپ وتىرمىز. مەملەكەتتىك قولداۋ 10 ەسەگە ارتتى. كورسەتكىشتەرگە سايكەس, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ىشكى جالپى ءونىمى شامامەن 4%-دى قۇرايدى. بۇل – اسا ۇلكەن كورسەتكىش ەمەس, الايدا, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى. ءبىز ءوزىمىزدى نەگىزگى ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. كەلەسى جىلى قولداۋ كولەمىن ودان ءارى ارتتىرامىز», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.

 

قوستاناي وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار