فوتو: ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى
«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا جولداۋىندا ۇلت دەنساۋلىعىن نىعايتۋ بويىنشا كەشەندى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. اتالعان مىندەتتىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, ۇكىمەت دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ بويىنشا بارلىق شارانى قابىلداۋدا. ءبىز ينۆەستيتسيا كولەمىن ارتتىرۋدى, ءوندىرىستى لوكاليزاتسيالاۋعا, ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋىمەن جوعارى دەڭگەيدە وڭدەلگەن ءونىم شىعاراتىن كلاستەر قۇرۋعا نيەتتىمىز. كەڭەس اياسىنداعى بەلسەندى ءوزارا ءىس-قيمىل مەن پىكىر الماسۋ ەلىمىزدەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ جانە ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى ارتتىرۋ جونىندەگى بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىمىزگە قوسىمشا سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن», دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.
ەلىمىزدە اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى جانە العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك كورسەتۋدى نىعايتۋعا باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىمدى اۋقىمدى جاڭعىرتۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە مەديتسينالىق 467 نىسان سالىنعان. اۋداندارداعى كوپسالالى اۋرۋحانالاردى تۇبەگەيلى جاڭعىرتۋ جالعاسىپ جاتىر.
«بارلىق پروتسەستى, سونىڭ ىشىندە امبۋلاتوريالىق ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدى كەزەڭ-كەزەڭىمەن تسيفرلاندىرۋ ارقىلى تسيفرلىق شەشىمدەر بەلسەندى تۇردە قولدانىلۋدا. اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ, دارىگەرلەر مەن ناۋقاستار ءۇشىن دەربەستەندىرىلگەن جي-كومەكشىلەردى پايدالانۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسى ەنگىزىلۋدە. مەديتسينالىق دەرەكتەردىڭ بىرىڭعاي قويماسى قۇرىلۋدا, ول دارىگەرلىك مالىمەتتەردىڭ تولىقتىعى مەن ساپاسىن باقىلاۋ ارقىلى 100% قامتۋعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەلىنگەن حابارلامادا.
فارماتسەۆتيكالىق ءوندىرىستى لوكاليزاتسيالاۋدى ىنتالاندىرۋ شارالارىنا نازار اۋدارىلدى. 2029 جىلعا قاراي ءدارى-دارمەك پەن مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىمداردىڭ وتاندىق ءوندىرىسى ۇلەسىن 50%-عا دەيىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ۇكىمەت ەلىمىزدىڭ بيزنەس احۋالىن جاقسارتۋ جونىندەگى جۇمىستى كۇشەيتتى. زاڭنامادا سالىق جەڭىلدىكتەرىن, زاتتاي گرانتتاردى, ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمشارتتاردى جانە باسقاسىن قوسا العاندا, ينۆەستيتسيالىق پرەفەرەنتسيالار كوزدەلگەن. دارىلىك زاتتاردىڭ نارىققا شىعۋى تۋرالى زاڭناما 2 جىلدان 100 جۇمىس كۇنىنە دەيىن جەڭىلدەتىلەدى. 34 وندىرۋشىمەن فارماتسەۆتيكالىق ءونىمنىڭ 2,5 مىڭعا جۋىق ءتۇرىن وندىرۋگە 90 ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمشارت جاسالدى. Pfizer, AstraZeneca, Roche جانە باسقالارى سياقتى الەمدىك جەتەكشى فارماتسەۆتيكالىق كومپانيالارمەن تەحنولوگيالار ترانسفەرتىن جانە كدرلاردى وقىتۋدى قوسا العاندا, يننوۆاتسيالىق پرەپاراتتار ءوندىرىسىن لوكاليزاتسيالاۋ ءۇشىن بەلسەندى ءوزارا ءىس-قيمىل جولعا قويىلدى.
كەزدەسۋ بارىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ينۆەستيتسيا تارتۋ پەرسپەكتيۆالارىنان باسقا تۇيتكىلدى ماسەلەلەر مەن ولاردى بيزنەسپەن ديالوگ ارقىلى شەشۋ جولدارى تالقىلاندى.
ەلىمىزدەگى امەريكا ساۋدا پالاتاسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى دجەفف ەرليح قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى جەتىستىكتەردى اتاپ ءوتتى. ول ەلىمىزدە بولعان 20 جىلدان استام ۋاقىت ىشىندە ۇلت دەنساۋلىعىنا وڭ اسەرىن تيگىزەتىن ەلەۋلى جەتىستىكتەرگە كۋا بولعانىن ايتتى. ول دەنساۋلىق ساقتاۋ كورسەتكىشتەرىنىڭ ءوسۋى جاڭا تەحنولوگيالار مەن ساپالى قۇرال-جابدىقتاردى ەنگىزۋمەن قاتار جۇرەتىنىنە توقتالدى. سونداي-اق دجەفف ەرليح ەركىن ساۋدانىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى جانە اقش ساۋدا پالاتاسىنىڭ قازاقستانمەن ساۋدا قاتىناستارىن نىعايتۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
اقش-تىڭ قازاقستانداعى ۋاقىتشا سەنىمدى وكىلى دەبورا روبينسون دارىلىك زاتتارعا زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعىن قورعاۋدى كۇشەيتۋ جانە حالىقارالىق ستاندارتتار مەن وزىق تاجىريبەلەرگە سايكەس كەلەتىن رەتتەۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى.
ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى الەشكا سيمكيچ ءوز سوزىندە ەو مەن قازاقستان اراسىنداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ وڭ ناتيجەلەرىن اتاپ ءوتتى. اتاپ ايتقاندا, قازاقستاندا جانە ورتالىق ازيادا ددۇ قولداۋىمەن ىسكە اسىرىلاتىن ەۋرووداق جوباسىنا, سونداي-اق «ەو – قازاقستان» جوعارى دەڭگەيلى پلاتفورماسى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ ساياساتى سالاسىنداعى نارىققا قول جەتكىزۋ جونىندەگى ەكىجاقتى جۇمىس توبى ارقىلى ءوزارا ءىس-قيمىلعا جوعارى باعا بەرىلدى.
كانادانىڭ قازاقستانداعى جانە قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان, وزبەكستانداعى ەلشىسى قىزمەتىن قوسا اتقارۋشى كريستوفەر داگگان ينۆەستورلار تارتۋ جانە دارىندى مامانداردى قولداۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, كانادانىڭ قازاقستانمەن ءبىلىم بەرۋ, وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن ترانسفورماتسيالاۋداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىككە مۇددەلى ەكەنى ايتىلدى.
Johnson & Johnson كومپانياسىنىڭ قازاقستانداعى باس ديرەكتورى ادىلەت نازارباەۆ مەملەكەتتىك قارجىلاندىرۋ اياسىندا ونكولوگيالىق پرەپاراتتاردىڭ ەمدەلۋشىلەر ءۇشىن قولجەتىمدىلىگى ماسەلەسىن كوتەردى. قاتەرلى ىسىكپەن اۋىراتىن ناۋقاستار تىركەلگەن ساتتەن باستاپ, ءدارى قابىلداعانعا دەيىنگى كەزەڭدى 100 كۇنگە دەيىن قىسقارتۋدىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ءوتىلدى – بۇگىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىر.
Pfizer كومپانياسىنىڭ قازاقستان, ورتالىق ازيا, كاۆكاز جانە موڭعوليا بويىنشا وڭىرلىك ديرەكتورى, امەريكا ساۋدا پالاتاسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى دميتري كوزەنكوۆ فارماتسەۆتيكا ونەركاسىبىن دامىتۋداعى ساپالى قادام رەتىندە قازاقستاندا بىرەگەي پاتەنتتەلگەن ءدارى-دارمەكتەردىڭ كەلىسىمشارتتىق ءوندىرىسىن ىسكە قوسۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
GE HealthCare كومپانياسىنىڭ ورتالىق ازيا ءوڭىرى بويىنشا پرەزيدەنتى دميتري زانچەۆ قازاقستاننىڭ ايماقتاعى تەحنولوگيالى ءوندىرىس حابىنا اينالۋ الەۋەتىن اتاپ ءوتتى. ينۆەستيتسيا تارتۋ قۇرالدارىنىڭ تيىمدىلىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
AstraZeneca Kazakhstan ديرەكتورى ماريا شيپۋلەۆا قر پرەزيدەنتىنىڭ وتاندىق ءدارى-دارمەك ءوندىرىسىنىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ باعىتىنا قولداۋ ءبىلدىردى.
ء«بىز مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2029 جىلعا قاراي ءوندىرىس كولەمىن 50%-عا دەيىن ارتتىرۋ, سونداي-اق يننوۆاتسيالىق فارماتسەۆتيكاعا حالىقارالىق ينۆەستيتسيا تارتۋ باعىتىن قولدايمىز. ءۇش يننوۆاتسيالىق كومپانيا, سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ كومپانيا, قازاقستاندىق ءوندىرىس الاڭدارىندا لوكاليزاتسيالاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. ءبىز قازىردىڭ وزىندە شامامەن $5 ملن ينۆەستيتسيا سالدىق. 2030 جىلعا دەيىن ينۆەستيتسيا كولەمى شامامەن $40 ملن-دى قۇرايدى. ءبىر ايدان كەيىن تاۋارلاردىڭ ءبىرىنشى پارتياسى شىعارىلادى», دەپ اتاپ ءوتتى ول.
كومپانيا ديرەكتورى مۇنداي جوبالار عىلىم مەن يننوۆاتسيالىق دياگنوستيكانىڭ دامۋىنا ىقپال ەتىپ قانا قويماي, جوعارى بىلىكتى كادرلاردى شىعاراتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, حالىقارالىق كومپانيالار مەملەكەت تاراپىنان قولداۋدى جانە وسىنداي جوبالاردى باستاۋعا مۇددەلىلىكتى كورىپ, بەلسەندى ينۆەستيتسيا سالا باستادى.
Kazanada LLP باس ديرەكتورى كەۆين فريك شۇعىل مەديتسينالىق كومەك ءۇشىن ماماندار دايارلاۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە مۇنداي كۋرستاردى تەك جوعارى مەديتسينالىق ءبىلىمى بار ماماندار عانا وقىتا الادى, بۇل مۇمكىندىكتەردى شەكتەيدى. كەۆين فريك حالىقارالىق تاجىريبەدە ادەتتەگىدەي ارنايى دايىندىقتان وتكەن فەلدشەرلەر مەن مەدبيكەلەردى ءبىلىم الۋعا جانە وقىتۋعا رۇقسات بەرۋدى ۇسىندى. سونداي-اق ول تۇلەكتەردىڭ العاشقى كۇننەن باستاپ جەدەل جاردەمدە ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن قازاقستان كوللەدجدەرىن ءتۇرلى شۇعىل كومەك تۇرلەرى بويىنشا حالىقارالىق باعدارلامالارمەن جاراقتاندىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
اتالعان ماسەلەلەر مەن ۇسىنىستارعا قر دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا تۇسىندىرمە بەردى.
«2018 جىلدان بەرى 3 ەسەدەن استام ءوسىپ, 250 ملرد تەڭگەگە جەتكەن امبۋلاتوريالىق قامتاماسىز ەتۋ كولەمىنىڭ ەداۋىر ۇلعايۋى بايقالدى. بۇگىنگى تاڭدا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى پرەپاراتتاردىڭ ءولىم-جىتىمگە, ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىنا جانە مۇگەدەكتىككە اسەرىن ەسكەرە وتىرىپ, امبۋلاتوريالىق ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ تىزبەسىن وزەكتەندىرۋدە. بيزنەس-پروتسەستەردى تسيفرلاندىرۋ جانە «بىرىڭعاي تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا فارماتسەۆتيكالىق ونىمدەردى تىركەۋ ماسەلەلەرى وسى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە دەيىن اياقتالادى. سونداي-اق ءدارى-دارمەكتەرگە باعا بەلگىلەۋ تەتىكتەرى قايتا قارالدى, اقپاراتتىق جۇيەلەردى قارجى مينيسترلىگى مەن كەدەن قىزمەتتەرىنىڭ دەرەكقورلارىمەن ينتەگراتسيالاۋ ەنگىزىلدى, بۇل باعانىڭ اشىقتىعىن, تۇراقتىلىعىن جانە باسەكەلەستىكتى ىنتالاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەلىنگەن حابارلامادا.
پرەمەر-مينيستر ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جونىندەگى كەڭەس وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە شەتەلدىك ارىپتەستەر تاراپىنان ايتىلعان ۇسىنىستار مەن ۇسىنىمداردى پىسىقتاۋدى تاپسىردى.
