قالامگەردىڭ حاكىم ابايمەن رۋحاني جاقىندىعى قازاق ادەبيەتىنىڭ الەم ساحناسىنا شىعۋىنا زور اسەرىن تيگىزدى. اباي بەينەسى ارقىلى م.اۋەزوۆ تۇتاس قازاق كەلبەتىن جاھانعا تانىستىردى. ال جازۋشىنى اباي مۇرالارىنا قاتىستى زەردەلەسەك, ونىڭ ابايتانۋشى رەتىندەگى قايراتكەرلىگى ەرتە كەزدەن تاريحتا تاڭبالانعانىن انىق اڭعارامىز. 1918 جىلى ول «اباي», 1925 جىلى «تاڭ» جۋرنالدارىنا ۇلى اقىننىڭ شىعارمالارىن «ابايدىڭ ءابدىراحمان دەگەن بالاسى ولگەندە جوقتاپ ايتقان ولەڭدەرى», «ابايدىڭ كەيبىر وسيەت سوزدەرى» دەگەن اتپەن باستىرعان. كەيىن مىڭ شاقتى ادامنان اقىن تۋرالى ەستەلىكتى قاعازعا ءتۇسىرىپ, ءوزىن الەمگە تانىتقان شىعارمانى جازۋعا كىرىسكەن.
جازۋشى بالا كەزىنەن ابايدىڭ ولەڭدەرىن جاتقا بىلگەن. ءتىپتى اقىننىڭ وزىمەن كەزدەسكەن دە. ول تۋرالى م. اۋەزوۆتىڭ شاكىرتى ءابىش كەكىلباەۆ ەستەلىگىندە جازىپ قالدىرادى. بىردە جاس شاكىرت مۇعالىمىنەن «ابايدى ءوز كوزىڭىزبەن كورە الدىڭىز با؟» دەپ سۇرايدى. سوندا مۇحتار اۋەزوۆ:
«كورگەنىم بار... تورتتەمىن عوي دەيمىن. بورىلىدە وتىراتىنبىز. انام مەنى الىپ جيدەبايعا باردى. سىيلاساتىن شاڭىراقتاردىڭ ءبىر-بىرىنە سىباعا اپاراتىنى بار. ءبىز دە سويتتىك. بوتەن اۋىلدى جاتىرقادىم بىلەم, ۇيگە قايتقىم كەلدى. اناما قايتا-قايتا قىڭقىلداي بەردىم. ءتور جاعىمىزداعى قۇندىز ساقالى ومىراۋىنا توگىلگەن, كوزى نۇرلى, تاقيالى كىسى ماعان بۇرىلىپ: «اۋىلىڭا باراسىڭ عوي, بالام, اناڭنىڭ مازاسىن الا بەرمە!» دەگەنى. داۋىسى جۇمساق. شىرايى جىلى. بىراق مەن انامنىڭ باۋىرىنا بۇرىنعىدان بەتەر تىعىلا ءتۇستىم. سويتسەم, الگى كىسى اباي ەكەن», دەپ ايتقان كورىنەدى.
اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» ەپوپەياسىن جازۋعا باس-اياعى 30 جىل ۋاقىتى كەتتى. ون توعىز جاسىنان اباي تۋرالى جازۋدى ويعا الىپ, 17 جىل ۇزدىكسىز ىزدەنىپ, 12 جىل تاپجىلماي وتىرىپ, جازىپ شىعادى. ەپوپەياعا كىرىسپەس بۇرىن جازعان اقىننىڭ عىلىمي ءومىربايانىنىڭ ءوزىنىڭ ءتورت نۇسقاسى بار. العاشقىسى 1927-1933 جىلدار ارالىعىندا جازىلسا, ەكىنشىسى 1940 جىلى, ءۇشىنشىسى 1944 جىلى, سوڭعىسى تۇگەلدەي تولىقتىرىلىپ 1950 جىلى جازىلدى. اراسىندا «اباي» تراگەدياسى دا دۇنيەگە كەلەدى.
ال عالىم م.مىرزاحمەتوۆ «ابايعا كەلۋدىڭ جولى» ماقالاسىندا: «اباي مۇراسىن تانىپ-بىلۋدەگى م.اۋەزوۆتىڭ قول جەتپەس ەكى ۇشار شىڭى بولدى: ونىڭ ءبىرى تولاسسىز ۇزاق عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ارقىلى دۇنيەگە كەلگەن كەلەلى ەڭبەگى – «اباي قۇنانباەۆ» دەپ اتالاتىن مونوگرافياسى, ەكىنشىسى – ابايدى قايراتكەر اقىن رەتىندە بۇكىل الەم حالقىنا تانىتقان «اباي جولى» ەپوپەياسى بولاتىن», دەيدى.
