ءىس-شاراعا تانىمال جۋرناليست, سەناتور بيبىگۇل جەكسەنباي جەتەكشىلىك ەتەتىن «باس رەداكتورلار كلۋبى» مۇشەلەرى, سپورت پەن مادەنيەت, ءبىلىم-عىلىم جانە اقپارات سالالارىنىڭ قايراتكەرلەرى مەن وكىلدەرى قاتىستى. جيىندا قازاقتىڭ ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى مەن مادەنيەتى تۋرالى قۇندى اقپاراتتار بەرىلدى. سونىمەن قاتار بەلگىلى كۇش مادەنيەتىن زەرتتەۋشى, سپورت مادەنيەتىنە ارنالعان بىرنەشە كىتاپتىڭ اۆتورى ابىلايحان قالنازاروۆتىڭ قازاق كۇرەسى مەن بالۋاندار, اسىق اتۋ, كوكپارعا قاتىستى بىرقاتار كىتابىنىڭ «دەمو» ۆەرسيالارى جانە «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسى» اتتى ارنايى جوباسى تانىستىرىلدى.
«Baluan tas» قۇرىلتايشىسى ا.قالنازاروۆ جاڭا قۇرىلىمنىڭ ميسسياسى مەن باعىت-باعدارى, الداعى ۋاقىتتا قولعا الىنباق جوسپارلار تۋرالى ايتا كەلە, وسى كۇنى ۇيىمنىڭ تۇڭعىش جوباسىنىڭ باستالاتىنىن ايتتى. «سۇيىنشىلەيتىن جاقسى جاڭالىعىمىز بار. بۇل جوبانى الدارىڭىزدا تانىستىرۋ مەن ءۇشىن زور مارتەبە. وسى ساتتەن باستاپ «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسى» جوباسى رەسمي تۇردە باستاۋ الادى. تۇساۋىن سىزدەر كەسىپ وتىرسىزدار! ونى تۇرلىشە اتاۋعا بولادى. «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسى», ياكي «قازاق كۇش-قايراتىنىڭ كارتاسى» نەمەسە « ۇلى دالانىڭ كۇش كارتاسى» دەسەك تە, ءبارىنىڭ ماعىناسى ءبىر. تۇركى الەمىنىڭ الەۋەتىن پاش ەتەدى. باستى ماقسات – حالقىمىزدىڭ جاۋىنگەرلىك-سپورتتىق تاريحى مەن مادەنيەتىنىڭ اجىراماس بولىگى – الىپ كۇش-قايرات يەلەرىنىڭ كۇش مۇراسىن تىزىمدەۋ مەن زەرتتەۋ. مۇندا جۇرت «ناقتى نە ىستەيسىڭدەر؟!» دەپ جاتىر. جاۋاپ ايقىن: ەل اۋزىندا «بالۋان تاس» دەپ اتالاتىن اۋىر تاستاردى ىزدەپ تاۋىپ, ولاردىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋ نۇكتەلەرىن كارتاعا ءتۇسىرۋ مەن ۇلتتىق قۇندىلىق رەتىندە مارتەبەلەۋ مەن ناسيحاتتاۋ», دەدى ول.
ءوز كەزەگىندە جوبانىڭ باستالۋىن بىلدىرەتىن ارنايى سيمۆولدىق قىزىل لەنتانى «باس رەداكتورلار كلۋبى» پرەزيدەنتى بيبىگۇل جەكسەنباي, «تاس پالۋان» لاقابىمەن تانىمال اتلەت, كينەس رەكوردتار كىتابىنىڭ رەكوردسمەنى ارمان سۇلەيمەن جانە باسقا دا ەلگە تانىمال ازاماتتار قيدى.
سەناتور ب.جەكسەنباي تاريحي-مادەني مۇرانىڭ ىشىندە بالۋاندىق سىناقتار ءراسىمىنىڭ ماڭىزدى بولعانىن ايتا وتىرىپ, اۋىر تاستاردىڭ قازاق حالقىنىڭ ەرلىك ءداستۇرىن, كۇش پەن باتىرلىقتى دارىپتەيتىن ەلەمەنتتەر رەتىندە عاسىرلار بويى ساقتالىپ كەلە جاتقانىنا توقتالدى. «قازاقتىڭ الىپ كۇش يەلەرىنىڭ تاريحي ءرولىن ناسيحاتتاۋ ءۇشىن اۋىر تاستاردى زەرتتەۋ – ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدى جاڭعىرتىپ, جاستارعا رۋحاني مۇرامىزدى ءتۇسىندىرىپ, ناسيحاتتاۋدىڭ ماڭىزدى ءتاسىلىنىڭ ءبىرى. بۇل جاعىنان ءبىز ەلىمىزدە العاش باستاما كوتەرىپ وتىرعان ابىلايحان مامىرايحان ۇلىن قولداۋعا قاشان دا ءازىرمىز. مەن ونىڭ باتىر, پالۋان, تىپتەن «تۇيە پالۋان» بولعان ايەل-انالارىمىز – داريعا, ايساۋلە, ۇمسىن, كۇرەش سۇلۋلار تۋرالى اڭگىمەلەرىن تالاي ەستىگەن ەدىم. ولار دا نازاردان تىس قالمايدى دەپ بىلەمىن», دەپ ويىن جالعادى.
«قازاق كۇشىنىڭ كارتاسى» جوباسىنىڭ باستى مىندەتتەرى رەتىندە بالۋان تاستاردىڭ گەوگرافيالىق ورىندارىن كارتالىق تىزىمگە ەنگىزىپ, تاريحي جانە مادەني-سپورتتىق مۇرا رەتىندە ساقتاۋعا جول اشۋ, بالۋان تاستارعا قاتىستى اڭىز-ءافسانا, حيكايالارى مەن ەل اۋزىنداعى اڭگىمەلەر, تاريحي دەرەكتەردى جيناقتاۋ جانە وسىنداي كوشپەندىلىك سالاماتتى ءومىر سالتى مەن سپورتتىق-جاۋىنگەرلىك ەرلىك ءداستۇرىن عىلىمي اينالىم مەن اقپاراتتىق ورىسكە ەنگىزۋ, تاريحتاعى بالۋاندار مەن بالۋان تاستاردى قازىرگى رەاليلەرگە يدەولوگيالىق قۇرال رەتىندە ىڭعايلاۋ, اۋىر تاستاردى تانىستىرۋ ارقىلى الىپ كۇش يەلەرى مەن قازاق كۇرەسىنىڭ تاريحي ءرولىن كورسەتۋ جانە سول ارقىلى ۇلتتىق يدەنتيفيكاتسيانى كۇشەيتۋ, سونداي-اق قازاقستاننىڭ برەندتىك-تۋريستىك مارشرۋتتىق الەۋەتى مەن سپورتتىق-مادەني تارتىمدىلىعىنىڭ ارتۋىنا اتسالىسۋ سەكىلدى جۇمىستار اتالدى.
ءىس-شارا سوڭىندا بالۋان ارمان سۇلەيمەن, «بيتۆا تيتانوۆ» ءتۋرنيرىنىڭ چەمپيونى قۋانىش شارىپبەك ۇلى كۇش ويىنىن كورسەتىپ, ايگىلى جىرشى ءاليحان دۇيسەنباي ءان شىرقادى.
ايتا كەتەيىك, «Baluan tas» ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى مەن مادەنيەتى اكادەمياسى – قازاق حالقىنىڭ بارلىق ءداستۇرلى سپورتىن ساقتاۋ, دامىتۋ جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىمال ەتۋگە باعىتتالعان يننوۆاتسيالىق ورتالىق. ول ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنىڭ فيزيكالىق, رۋحاني-مادەني جانە زياتكەرلىك قۇندىلىقتارىن زەرتتەپ زەردەلەپ, بولاشاق ۇرپاققا جەتكىزۋدى جانە سپورت ارقىلى ەلدىك رۋحتى كۇشەيتۋدى كوزدەيدى. ۇيىم 2025 جىلعى 17 ناۋرىزدا ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى زەرتتەۋشىلەرى مەن عالىمدارىنىڭ باستاماسىمەن استانا قالاسىندا قۇرىلىپ, ءوز جۇمىسىن باستادى.
