– ءبىزدىڭ انسامبل ناۋرىز ءىس-شاراسىندا بارلىق تۇركى مەملەكەتىنىڭ ۇجىمىنا جەتەكشىلىك جاساپ, ونەر كورسەتتى. بۇل – ءبىزدىڭ ەلدەگى ەشبىر ۇجىمنىڭ تاريحىندا بولماعان جەتىستىك, – دەيدى باتىسقازاقستاندىق فيلارمونيا جەتەكشىسى باۋىرجان حاليوللا.
ونىڭ ايتۋىنشا, انسامبل ۇجىمى مەن فيلارمونيا انشىلەرىنە رەجەپ تايپ ەردوعان ەرەكشە ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, ىقىلاس كورسەتكەن.
باۋىرلاس تۇرىك ەلىندە بىرنەشە كۇن بولعان اقجايىقتىق ونەر ۇجىمى ىستانبۇلدىڭ كونگرەسس حولىندا «Nevruz – Yeni gün» اتتى جەكە كونتسەرتىن بەردى.
وسى كەشتە باعجىلار اكىمشىلىگىنىڭ ءماجىلىس دەپۋتاتى كۋرشات كوچ, تۇركسوي وكىلى سانجار مۇلازىموعلى, بقو مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى قۋانىشبەك مۇحانعاليەۆ اقجارما تىلەك ايتتى. اتاجۇرتتان انادولىعا ارنايى كەلگەن ونەر كوشىندە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى دونەدىل قاجىموۆ, «اتامەكەن» فولكلورلىق ءانسامبلى, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى قايرات كاكىموۆ, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ يەگەرلەرى داستان ەسەنتەمىروۆ, ەرنار ءومىرالى, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى داۋلەتكەرەي قۇسايىنوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى جاڭىلسىن حاسانوۆالار ونەر كورسەتتى.
كونتسەرت سوڭىندا تۇركسوي ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى سۇلتان راەۆ, باعجىلار اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ياسين يىلدىز اتىنان وبلىس اكىمى ناريمان تورەعاليەۆكە, باسقارما باسشىسى قۋانىشبەك مۇحانعاليەۆكە, فيلارمونيا ديرەكتورى باۋىرجان حاليوللاعا العىسحات بەرىلدى. ءوز كەزەگىندە ع.قۇرمانعاليەۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان وبلىستىق فيلارمونياسىنىڭ ديرەكتورى باۋىرجان ەرگەن ۇلى فيلارمونيا لوگوتيپى بەلگىلەنگەن كادەسىيلاردى مارتەبەلى قوناقتارعا تارتۋ ەتتى.
* * *
ءبىز وسى ساپار الدىندا عاريفوللا قۇرمانعاليەۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان وبلىستىق فيلارمونياسىنىڭ ديرەكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى باۋىرجان حاليوللاعا جولىعىپ, ونەر ۇجىمىنىڭ الداعى جوسپارلارى تۋرالى بىلگەن ەدىك.
– ءبىزدىڭ فيلارمونيانىڭ قۇرىلعانىنا كەلەر جىلى 60 جىل تولادى. 320 ادامنان تۇراتىن ۇلكەن ۇجىمدا بىرنەشە شىعارماشىلىق توپ تابىستى ەڭبەك ەتىپ جاتقانىن بىلايعى جۇرت بىلە بەرمەۋى دە مۇمكىن. داۋلەتكەرەي اتىنداعى قازاق حالىق اسپاپتارى وركەسترى مەن شامعون قاجىعاليەۆ اتىنداعى ەسترادالىق-سيمفونيالىق وركەسترى كاسىبي ورتادا ابدەن تانىلعان ونەرپاز ۇجىم. ال ءبىزدىڭ باس عيماراتىمىزدىڭ اتىن يەلەنگەن «اتامەكەن» حالىق ءبيى ءانسامبلى, «اتامەكەن» ەرلەر بي ءانسامبلى, «اتامەكەن» ەتنو-فولكلورلىق ءانسامبلى, «اتامەكەن» ۆوكالدىق-اسپاپتار ءانسامبلى, «اتامەكەن» كلاسسيكالىق-كامەرالىق ءانسامبلى, «اتامەكەن» ۆوكالدى-كامەرالىق ءانسامبلى سەكىلدى ۇجىمدار دا ءتۇرلى تالعامداعى كورەرمەننىڭ كوڭىلىن تاۋىپ, ساحنانىڭ ءسانىن كەلتىرىپ ءجۇر. فيلارمونيانىڭ مەنشىگىندە 3 كونتسەرتتىك زالىمىز بار. 2024 جىلى مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, عاسىر ءانشىسى عاريفوللا قۇرمانعاليەۆتىڭ تۋعانىنا 115 جىل تولۋىنا وراي «مۇحيتتىڭ مۇراگەرلەرى» اتتى جوبا جاساعان ەدىك. وسى جوبا اياسىندا باتىس ءداستۇرلى ءان مەكتەبى وكىلدەرى مەن «اتامەكەن» ەتنو-فولكلورلىق ءانسامبلىنىڭ ءان كەرۋەنى 30-عا جۋىق ادامنان تۇراتىن قۇراممەن باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ بارلىق اۋدانىن ارالاپ, مۇحيت پەن عارەكەڭنىڭ اندەرىن ناسيحاتتادى. بۇل اۋقىمدى جوبانىڭ قورىتىندى كەشتەرى الماتى مەن استانا قالاسىندا جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى, دەيدى باۋىرجان ەرگەن ۇلى.
بۇعان دەيىن «اتامەكەن» ونەر ورداسىنىڭ قاراماعىندا بولعان ەسترادالىق-سيمفونيالىق وركەستر وتكەن جىلدىڭ تامىز ايىندا مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, كسرو جانە قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, قازاقتان شىققان تۇڭعىش كاسىبي ديريجەر شامعون قاجىعاليەۆتىڭ ەسىمىن يەلەنگەن ەدى. وسى وقيعانىڭ قۇرمەتىنە ايگىلى ديريجەردىڭ وتباسى مۇشەلەرى الماتى قالاسىنان ارنايى شاقىرتىلىپ, ۇلى نارىن قاجىعاليەۆتىڭ قاتىسۋىمەن «وركەستر ءۇنى» اتتى كونتسەرت ءوتتى.
V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىندا بقو مادەنيەتى مەن ونەرىن شەتەلدىك قوناقتارعا تانىستىرۋ ميسسياسى فيلارمونياعا جۇكتەلىپ, ابىرويلى اتقارىلعان بولاتىن.
وتكەن كۇزدە ع.قۇرمانعاليەۆ اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيا ۇجىمى 200 ادامدىق قۇراممەن استانا قالاسىنا ونەر ساپارىمەن بارىپ, «اق جايىقتان – ەركە ەسىلگە!» اتتى كونتسەرت وتكىزدى. مۇنداي گاسترول كەيىنگى 15 جىل ىشىندە بولماعان ەكەن.
ال «اتامەكەن» حالىق ءبيى ءانسامبلى شەتەلدەگى قازاقتاردىڭ باسىن قوسقان «Vienna Kazakh Quriltay – 2024» قازاق مادەنيەتى كۇندەرى اياسىندا ەۋروپانىڭ سلوۆاكيا, چەحيا, اۋستريا ەلدەرىنە ونەر ساپارىمەن باردى. رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ استراحان وبلىسىندا وتكەن IV حالىقارالىق «كاسپيسكيە سەزونى-2024» كلاسسيكالىق ونەر فەستيۆالىندە «قازاقستان كۇنى» اياسىندا فيلارمونيا ارتىستەرى ا.جۇماليەۆا, ا.حايىرحانوۆ, ت.ءابۋحانوۆ, ن.ايتۋعانوۆ كونتسەرت بەردى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى جۇماعانىم راحيموۆانىڭ رەپەرتۋارىنداعى اندەرىن ورىنداۋشىلار اراسىنداعى «اق جايىقتىڭ ءان ساندۋعاشى» اتتى ءىى رەسپۋبليكالىق ۆوكاليستەر بايقاۋى دا مادەني ومىردەگى ايتۋلى ءىس-شارا بولاتىن. سونداي-اق الەمگە تانىمال پيانيست ءجانيا اۋباكىروۆا, قازاقتىڭ ماقتانىشتارى التىنبەك قورازباەۆ, ەلەنا ابدىحالىقوۆا, دونەدىل قاجىموۆتاردىڭ كونتسەرتى ۇيىمداستىرىلدى. وزبەكستان مەملەكەتىنىڭ سامارقاند قالاسىندا وتكەن ءXىىى حالىقارالىق «شارك تارونالاري» («شىعىس اۋەندەرى») اتتى ۇلتتىق مۋزىكا فەستيۆالىنە ەلىمىز اتىنان «اتامەكەن» ەتنو-فولكلورلىق ءانسامبلى قاتىسىپ, 80 مەملەكەت اراسىنان جۇلدەلى ءىى ورىنعا يە بولدى. ودان بولەك, ءداستۇرلى ءانشى فارحات ورازوۆ ء«سوز سويلەدىم جاسىمنان» اتتى رەسپۋبليكالىق جىرشى-تەرمەشىلەر بايقاۋىندا جۇلدەلى ءى ورىن, فيلارمونيا ءانشىسى ارۋجان بيسەمباي حالىق قاھارمانى روزا باعلانوۆا اتىنداعى حالىقارالىق ۆوكالدىق كونكۋرستان ءىى ورىن, اسلان عۇماروۆ «شابىت» شىعارماشىل جاستاردىڭ حالىقارالىق بايقاۋىندا «فولكلورلىق اسپاپتار» اتالىمى بويىنشا ءىى ورىنعا يە بولسا, جانسايا مۋسينا «ايتىستىڭ اقتاڭگەرى» اتاندى.
ارينە, بۇل ايتىلعانداردىڭ ءبارى كوپ جىلعى تاجىريبە, تىنىمسىز ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا كەلگەن تابىس ەكەنى ءسوزسىز.
باۋىرجان ەرگەن ۇلى بيىل داۋلەتكەرەي اتىنداعى قازاق حالىق اسپاپتارى وركەسترى مەن ش.قاجىعاليەۆ اتىنداعى ەسترادا-سيمفونيالىق وركەسترىنىڭ اسپاپتارى جاڭارتىلاتىنىن, سونداي-اق «اتامەكەن» حالىق ءبيى ءانسامبلىنىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىل تولۋىنا وراي بىرقاتار ءىس-شارا وتەتىنىن ايتىپ وتىر. وتە ءساتتى وتكەن تۇركيا ساپارىنان كەيىن فيلارمونيا ۇجىمى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ورىنبور قالاسىنا دا گاسترولدىك ساپاردى جوسپارلاپ وتىر. ودان بولەك, حالىق اقىنى قادىر مىرزا ءاليدىڭ 90 جىلدىعىنا ارنالعان اقىننىڭ سوزىنە جازىلعان اندەردەن كونتسەرت وتەدى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى امانگەلدى سەمبيندى ەسكە الۋعا ارنالعان ش.قاجىعاليەۆ اتىنداعى ەسترادالىق-سيمفونيالىق وركەسترى مەن كلاسسيكالىق انشىلەردىڭ «وپەراليا» اتتى كونتسەرتى بولاتىنىن گازەتىمىزدە جازعان بولاتىنبىز. بۇدان بولەك, حالىق قاھارمانى نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان, كۇيشى-دومبىراشى, قازاق ۇلتتىق حالىق اسپاپتارى وركەسترىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلارىنىڭ ءبىرى ناۋشا بوكەيحانوۆتىڭ 155 جىلدىعىنا ارنالعان كونتسەرتتەر دە ءوز كورەرمەنىن كۇتەدى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قايراتكەرى, حالىق ءارتىسى عاريفوللا قۇرمانعاليەۆتىڭ شاكىرتى, ءانشى-تەرمەشى جاقسىلىق سارسەنعاليەۆ پەن ءانشى-تەرمەشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى قالامقاس وراشەۆانى ەسكە الۋ كەشى بولماق.
– بيىل «اتامەكەن» حالىق ءبيى ءانسامبلىنىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىل تولادى. وسىعان وراي انسامبل شىعارماشىلىق كونتسەرت بەرەدى, ءارى رەسپۋبليكالىق بي فەستيۆالى دە العاش رەت وتەدى. ودان بولەك, ونەر ۇجىمى قىزىلوردا قالاسىنا گاسترولدىك ساپار جوسپارلاپ وتىر. ال داۋلەتكەرەي اتىنداعى قازاق حالىق اسپاپتار وركەسترى ءوزىنىڭ 25 جىلدىعىنا وراي اتىراۋ قالاسىندا كونتسەرت وتكىزەدى, – دەيدى فيلارمونيا جەتەكشىسى.
وسى جىلى كۇيشى-كومپوزيتور داۋلەتكەرەي شىعاي ۇلىنىڭ 205 جىلدىعىنا ارنالعان وركەسترلەر شەرۋى رەسپۋبليكالىق فەستيۆالى, «اباي كۇنى» اياسىندا اقىن اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 180 جىلدىعىنا ارنالعان لەكتسيا-كونتسەرت وتەدى. ءانۇران اۆتورلارى جۇمەكەن ناجىمەدەنوۆتىڭ 90 جىلدىعى مەن ءشامشى قالداياقوۆتىڭ 95 جىلدىعى, كورنەكتى كومپوزيتور ەۆگەني برۋسيلوۆسكيدىڭ 120 جىلدىعى, ءابىلاحات ەسباەۆتىڭ 100 جىلدىعى دا ەسكەرۋسىز قالماي, ارنايى كونتسەرتتەرمەن اتالىپ وتپەكشى.
ارينە, كوپ ادامنان قۇرالعان ونەر ۇجىمى ءۇشىن اسپاپتارىن ارقالاپ ەل مەن جەر ارالاۋ وڭاي شارۋا ەمەس. بىراق شىنايى ونەرپازدىڭ شابىتىن وياتاتىن مۇنداي گاسترولدەر وتە قاجەت-اق. باۋىرلاس تۇرىك ەلىندە باستالعان جىلان جىلى عاريفوللا قۇرمانعاليەۆ اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونياسى ۇجىمى ءۇشىن تابىستى بولاتىن سياقتى.
باتىس قازاقستان وبلىسى
