اكتريسا ايتادى: – ونەر جولىنا ءتۇسىپ, اكتريسا اتانۋىم – تاعدىردىڭ ماعان بۇيىرتقان تەڭدەسسىز تارتۋى. سەبەبى ءارتىس بولامىن دەگەن وي ءۇش ۇيىقتاسام دا ساناما كىرىپ شىقپاعان ەكەن, سەنەسىز بە, ءتىپتى بۇل سالاعا قىزىقپاپپىن دا. بالا كۇنىمنەن ارمانداپ, كوڭىل تۇكپىرىندە قاستەرلەگەن ەڭ ىزگى تىلەگىم – جۋرناليست بولۋ ەدى. بىراق ءدال وقۋعا تاپسىرعان جىلى بالىم جەتپەي قالىپ, جۋرناليستيكا ماماندىعىنا تۇسە المادىم. وعان اكەم ىشتەي قۋانعان سياقتى. جۋرناليست بولۋىما قارسىلىق تانىتپاعانىمەن, تۇپكى ويى مەنىڭ ونەر ادامى بولعانىمدى قالاسا كەرەك. اجەم كەزىندە ءاندى وتە جاقسى ايتقان ەكەن. اكەم دە ونەردەن قۇر الاقان ەمەس, دومبىرانىڭ قۇلاعىندا وينايدى. ءتىپتى كەزىندە ونەر جولىن تاڭداعىسى كەلىپتى. بىراق اعاسى اۋىرىپ, ىلە اجەمىز قايتىس بولىپ, كاسىبي ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىگى بولماي, دومبىرانى ءوز بەتىمەن ۇيرەنگەن. ءوزى جەتپەگەن جەتىستىكتى بالالارىنىڭ باعىندىرعانىن قالاعان شىعار, ءبىزدىڭ ونەر سالاسىنا بارۋىمىزعا ەش قارسى بولمادى. كەرىسىنشە ۇنەمى قولداپ, قولپاشتاپ وتىردى. ماسەلەن, تۋعان اپكەم – كاسىبي سىرنايشى. ال مەنىڭ اكتريسا بولۋىم اياقاستىنان شەشىلگەن ساتتىلىك دەسەم بولادى. وقۋعا تۇسە الماي اكەمىز ەكەۋمىز كوشە بويلاپ كەلە جاتىر ەدىك, كەنەت عيماراتتىڭ اشىق تۇرعان تەرەزەسىنەن سىزىلتا شىققان سكريپكانىڭ ءۇنى ەرىكسىز ەلەڭ ەتكىزدى. اسەم اۋەنگە ەلىتىپ ۇزاقتاۋ تۇرىپ قالسام كەرەك, اكەم «ىشىنە كىرىپ كورەسىڭ بە؟» دەپ سۇرادى. يمەنە باسىپ عيماراتتى بەتكە الدىق. بۇل – پەتروپاۆل قالاسىنداعى ونەر كوللەدجى ەدى. وقۋ تۋرالى اقپارات سۇراستىرىپ كورىپ ەدىك, قۇجات قابىلداۋ الدەقاشان اياقتالىپ كەتكەن ەكەن. تەك سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق تەاترى جانىنان اشىلعان «ەكسپەريمەنتتىك تەاتر اكتەرى» كۋرسىنىڭ ەمتيحانى عانا قالعاندىعىن, ونىڭ ءوزى ەرتەڭ اياقتالاتىندىعىن ايتتى. مۇنى ەستىگەن اكەمنىڭ كوزى وتتاي جانىپ: «باعىڭدى سىناپ كور, قىزىم» دەپ جىگەرلەندىردى. مەن بولسام, ەرتەڭگى ەمتيحانعا ۇلگەرمەيتىنىمدى سىلتاۋراتىپ اكەمدى اينىتۋعا تىرىستىم. شىنىمدى ايتايىن, ءوزىمدى ءارتىس رەتىندە ءتىپتى ەلەستەتە دە العان جوقپىن. اكتريسالاردىڭ بويى ۇزىن, تال بويىندا ءبىر ءمىنى بولمايتىنداي كورىنەتىن. وعان قوسا ولار تەك ماسكەۋ مەن الماتىدا وقىپ, دايارلانۋى كەرەكتەي سەزىلەتىن. بىراق ولاي ەمەس ەكەن. سودان نە كەرەك, ۇزاق سوزباقتاۋعا ۋاقىت بولمادى, اكەمنىڭ دە تىلەگىن جەرگە تاستاعىم كەلمەي, اكتەر ماماندىعىن وقىتاتىن كۋرسقا قۇجات تاپسىردىم. ويلاماعان جەردەن ونەر كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتى اتاندىم. وسىلايشا, سكريپكا سازى ءومىرىمدى وزگەرتتى.
مەن ويلادىم: اكە تىلەگى قابىل بولىپ, ونەردىڭ ءوز ورتاسىنا توپ ەتە قالعان بويجەتكەن بويىنداعى تالانتى مەن العىرلىعىنىڭ ارقاسىندا ورتاسىندا تەز مويىندالدى. كامەرا سۇيەتىن سۇيكىمدى ءجۇزى مەن قاراعان جاندى بەيجاي قالدىرمايتىن ول وتكىر كوزقاراس الىستاعى الماتىدا جۇرگەن رەجيسسەر سەرگەي دۆورتسەۆويدىڭ كوڭىلىنە دە قوزعاۋ سالدى. سەزىمتال سۋرەتكەردىڭ ىشكى تۇيسىگى تۇسىرگەلى جۇرگەن جاڭا تۋىندىسىنا باستى كەيىپكەردى تاپقانىن بىردەن ءتۇسىندى. كوپ ويلانباستان قيانداعى قىزىلجارعا شاقىرۋ جىبەرىپ تە ۇلگەردى. توسىننان سوعىلعان قوڭىراۋدى كوتەرىپ, تۇتقانىڭ ارعى جاعىنان ەستىلگەن ۇسىنىسقا قاپەلىمدە نە دەرىن بىلمەي ابدىراپ-اق قالعانىمەن, بولاشاق اكتريساعا الدەقانداي تۇسىنىكسىز كۇش رۋح بەرگەندەي: «الماتىعا بارامىن!» دەپ سەنىمدى ءۇن قاتتى. وسىلايشا, ەرتەڭىندە الاتاۋدىڭ باۋىرىنا تابان تيگىزگەن سامال فيلم ىرىكتەۋىنە قاتىسىپ, كاستينگتەن سۇرىنبەي ءوتتى. «قىزعالداق» («تيۋلپان») ءفيلمىنىڭ باستى رولىنە بەكىتىلگەنىنە ءتىپتى ءوزى دە سەنە الماعان ءدال سول ساتتە. بىراق رەجيسسەردىڭ: «سەنىڭ قولىڭنان ءبارى كەلەدى. مەن ساعان سەنەمىن» دەگەن ءبىر-اق اۋىز ءسوزى سەنىمىنە قانات بايلاعانداي ەدى. الايدا ول وسى شەشىمىنىڭ اراعا بىرنەشە جىل سالىپ ءومىرىن تۇبەگەيلى وزگەرتەتىنىن, ال ءوزىنىڭ ءتىپتى ارمانداپ تا كورمەگەن داڭق بيىگىنە شىعاتىنىن سەزبەگەن دە ەدى.
اكتريسا ايتادى: – ءومىر دەگەن قىزىق قوي, ونىڭ پەندەسىنە ۇسىنار توسىنسىيى دا تاۋسىلمايدى ەكەن. ايتپەسە, ءدال سول ساتتە سىزىلا ويناعان سكريپكانىڭ سىرشىل ءۇنى مەنى ءتىپتى ارمانداپ تا كورمەگەن ونەر الەمىنە الىپ كەلەدى دەپ ويلادىم با؟ سول ءوزىم وگەيسىنگەن ونەرگە تابالدىرىعىن اتتاعان ساتتەن-اق ولەردەي عاشىق بولاتىنىمدى ءتىپتى دە سەزبەدىم عوي. ال تاعدىردىڭ رەجيسسەر سەرگەي دۆورتسەۆويمەن جولىقتىرعان تەڭدەسسىز تارتۋىن ايتساڭىزشى! مۇنىڭ بارلىعىن جاي عانا كەزدەيسوقتىق دەپ ايتا الامىز با؟ «قىزعالداق» فيلمىنە تاڭدالعاندا ءتۇسىرىلىم توبىنداعى كوپشىلىك ماعان سەنىمسىزدىك تانىتتى. ء«الى تاجىريبەسى دە جوق جاپ-جاس قىز ەكى بالانىڭ اناسىن نانىمدى جەتكىزە الا ما, ونىڭ ۇستىنە سولتۇستىكتىڭ قىزى ەكەن, ءتىلى مەن تانىمى ناعىز قازاقى كەيىپكەر بولمىسىن اشا الا ما؟» دەگەن سان ساۋالدىڭ دا مازا بەرمەگەنىن ولاردىڭ جانارىنان سەزدىم. باسىندا سول ءۇشىن دە قينالعانىمدى جاسىرمايمىن. الايدا رەجيسسەردىڭ ماعان ارتقان سەنىمى ءبارىن دە جەڭىپ شىقتى. وسىلايشا, كينو الەمىندەگى دەبيۋتىم «قىزعالداققا» بەكىتىلدىم. كەيىن كارتينا كانن كينوفەستيۆالىنىڭ «ەرەكشە كوزقاراس» اتالىمى بويىنشا باس جۇلدەسىن جەڭىپ الدى.
شىنتۋايتىنا كەلگەندە, ەل ويلاعانداي اۋىل تىرلىگىنە سونشالىقتى ەبەدەيسىز ەمەس ەدىم. راس, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىن ەلدىڭ ءبارى ورىستانىپ كەتكەن ءوڭىر دەپ قارايتىن جالپى تۇسىنىك قالىپتاسقان. مۇمكىن ول قالالىق جەرلەرگە نەمەسە وبلىس ورتالىعىنا قاتىستى ايتىلعان شىعار. بىراق مەن سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى, اققايىڭ اۋدانىنىڭ ارالاعاش دەيتىن اياداي عانا قازاقى اۋىلىندا تۋىپ-ءوستىم. اتا-انام دا تازا ۇلتتىق تانىم, تاربيەدەگى ادامدار. سوندىقتان دا ءبىز اقساۋساق بولىپ وسكەن جوقپىز, كەرىسىنشە اتقا ءمىنىپ, مال قايىرىپ ناعىز قازاقى اۋىلدىڭ رۋحى مەن تىنىس-تىرشىلىگىن سەزىپ وسكەن قىزبىن. اكەم دە ۇلى بولماعان سوڭ, مەنى ەر بالاشا تاربيەلەپ, دالانىڭ تىرلىگىنە يكەمدەدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, اكەمە قولعانات بولدىم. مال باعۋ, وتىن دايىنداۋ دەگەن جۇمىس تىكەلەي مەنىڭ مىندەتىمە كىرەتىن. ال اپكەم ءۇيدىڭ شارۋاسىنا جاقىن بولدى. بالا كەزدەگى وشاقتىڭ وتىنا قىزارا پىسكەن قارا قازانداعى باۋىرساقتىڭ ءدامىن ايتساڭىزشى! ونىڭ ءبارى – ءومىرىمنىڭ سانادان وشپەيتىن بولشەگى, ۇمىتىلمايتىن اياۋلى ەستەلىكتەرى. سول سەبەپتى «قىزعالداق» فيلمىندەگى ۆايبتى مەن ەل ويلاعانداي جاتىرقاعان جوقپىن. كەرىسىنشە, اۋىلداعى ءوزىم بالا كەزىمدە كۇندەلىكتى ىستەپ كەلگەن ۇيرەنشىكتى ءومىر قالىبىنداي قابىلدادىم.
مەن ويلادىم: «قىزعالداق» فيلمىنەن باستالعان شىعارماشىلىق تاندەم رەجيسسەر مەن اكتريسانى جانە ءبىر جاڭا كارتينانىڭ ءتۇسىرىلىم الاڭىندا قايتا قاۋىشتىردى. ول – قازاقتىڭ قارلىعاشتاي قاراگوز قىزىن ايگىلى كانن كينوفەستيۆالىنىڭ تورىنە الىپ شىعىپ, اتاعىن جەر جۇزىنە جايىپ, ءبىر-اق ساتتە جۇلدىز اتاندىرعان «ايكا» ءفيلمى بولاتىن. سەرگەي دۆورتسەۆويدىڭ كورەگەندىگى سول, ءالى ەشبىر جەردە ءوزىن دالەلدەپ, تالانتىن تانىتىپ كورمەگەن, ونەردەگى ءومىربايانى اق پاراقتاي اكتريسانىڭ بويىنان تاسادا جاسىرىنعان دارىنىن دەر كەزىندە كورە ءبىلىپ, ونىڭ بار مۇمكىندىگىنىڭ ءتۇسىرىلىم الاڭىندا جان-جاقتى اشىلۋىنا جاعداي جاساۋى دەر ەدىك. ونى رەجيسسەردىڭ ءوزى دە بىزگە ەرتەرەكتە بەرگەن سۇحباتتارىنىڭ بىرىندە اعىنان اقتارىلا ايتىپ بەرگەن بولاتىن: «اكتەرگە تۋا ءبىتتى تالانتتان بولەك, مىنەز دە قاجەت. سامالدىڭ بويىندا قولعا العان ءىسىن سوڭىنا جەتكىزبەي تىنبايتىن قايسار دا وجەت مىنەز بار. سىرتتاي وتە نازىك كورىنگەنىمەن, ىشكى قۋاتى مىقتى. ول جارق-جۇرقتى باستى پلانعا شىعارعان يلليۋستراتور ەمەس, سامال – سەزىمنىڭ اكتريساسى», دەپ باعا بەرگەنى ءالى ەسىمىزدە. ول شىنىمەن سولاي. سەبەبى سامالدىڭ بويىندا تازالىعى مەن شىنايىلىعىنان بولەك, اينالاسىنداعى قۇبىلىستىڭ بارلىعىن كوڭىل كوزىمەن كورە الاتىن ايرىقشا سەزىمتالدىعى بار. بۇل – اسىرەسە كينو اكتريساسى ءۇشىن تاپتىرماس قاسيەت.
اكتريسا ايتادى: – مەن ەشقاشان تانىمال بولامىن دەپ ويلاعان جوقپىن. الدىما ونداي ماقسات تا قويعان ەمەسپىن. مەن ءۇشىن قاشان دا ويناعان ءرولىمنىڭ سانى ەمەس, ساپاسى ءبىرىنشى ورىندا تۇردى. وقۋعا تۇسكەن ساتتەن-اق سامال ەسىمىمدى كورەرمەن ەسىندە قالدىراتىنداي ءبىر جاقسى كينو تۇسىرىلسە, سودان باستى ءرول بۇيىرسا ەكەن دەپ ارماندادىم, اللا تاعالا ول تىلەگىمدى «ايكا» فيلمىندە ورىندادى عوي دەپ ويلايمىن. «ايكادا» ماعان رەجيسسەر 99,5 پايىز ءىرى پلاندا ەكراننان كورىنۋىمە, بويىمداعى بار مۇمكىندىگىم مەن قابىلەتىمدى سىناپ كورۋگە جاعداي جاسادى. ەڭ باستىسى, ماعان سەندى. مۇنداي ءرول كەز كەلگەن اكتريساعا ارمان عوي دەپ ويلايمىن. رەجيسسەر قولىما ستسەناريدى بەرگەندە مەنى ەڭ ءبىرىنشى «ايكانىڭ» تاقىرىبى, يدەياسى قىزىقتىردى. ارينە, اۋىر ءرول ەكەنىن سەزدىم. الىپ شىعۋ وڭايعا تۇسپەيتىنىن دە ءبىلدىم. الايدا مەنى انا مەن بالا اراسىنداعى بايلانىس دەگەن تىلسىم الەم قىزىقتىرىپ, تاۋەكەل ەتپەسىمە قويمادى. باسىندا «مۇنداي كۇردەلى بەينەنى كەمەلىنە كەلتىرە كەيىپتەۋ قولىمنان كەلە قويار ما ەكەن؟», «كەيىپكەردىڭ تاۋقىمەتكە تولى تاعدىرىن ءوز دەڭگەيىندە اشا الامىن با؟», «رەجيسسەر قويعان ۇدەدەن شىعۋ ءۇشىن نە ىستەۋىم كەرەك؟» دەگەن ساناداعى سان ساۋالدىڭ ىشتەي ءبىراز ساندالتقانى دا بار. رەجيسسەردىڭ ۇسىنىسىنان باس تارتپاق بولعان ساتتەرىم دە بولدى. شىنىمەن دە وڭاي بولمادى. ايكانىڭ التى كۇندىك اۋىر تاعدىرىن شىنايى كورسەتۋ ءۇشىن ءۇزىلىسسىز التى قىس ءتۇسىرىلىم الاڭىندا تەر توكتىك. رەجيسسەر ءفيلمنىڭ ءار دەتالىن ءجىتى ويلاستىردى. ءوزىڭىز دە بىلەتىندەي, كارتينا رەسەيدە تاسپالاندى عوي. ءتۇسىرىلىم جۇمىسى ۇزاق ءارى قيىن جولدان ءوتتى. تابيعاتتىڭ ءار قۇبىلىسىنا ساي ەپيزودتارىمىزدىڭ كوركەمدىگى مەن شىنايى شىعۋىنا ءمان بەرە وتىرىپ جۇمىس ىستەدىك. قار جاۋعانىن كۇتىپ, ءار كادردىڭ بارىنشا نانىمدى, ءومىردىڭ وزىمەن ۇندەس بولۋى ءۇشىن جانىمىزدى دا, بارىمىزدى دا سالدىق. ءتىپتى كەي جىلدارى ماسكەۋدە قار جاۋماي قويعان دا كەزدەر بولدى. ونداي ءسات ەرىكسىز جۇمىسىمىزدى توقتاتتى. ال اياز سىقىرلاپ, قار جاۋعان كەزدەگى جۇمىستىڭ قيىندىعىن تەك سول جەردە جۇرگەن ءتۇسىرىلىم توبى جاقسى بىلەدى. قار ارالاس جاڭبىردا, بوراندا ءتۇسىرىلىم جاسادىق. توڭۋ, اياقتان سۋ ءوتۋ سەكىلدى قيىندىقتارعا ءتوزۋ عانا ەمەس, اكتەرلىك ويىندى دا ءوز دەڭگەيىندە الىپ شىعۋ كەرەك بولدى. ونىڭ ۇستىنە, ءفيلمنىڭ جانرى دا اۋىر. وسى قيىندىقتىڭ بارلىعىن ەڭسەرە ءجۇرىپ كەسەك بەينە تۋدىرۋ, ارينە, جەڭىل بولدى دەپ ايتا المايمىن. سوندىقتان دا ءوزىمدى پسيحولوگيالىق تۇرعىدان تياناقتى تۇردە دايىندادىم. انا اتانعان اپالارىممەن كوپ كەڭەستىم. پەرزەنتحانا جاعالاپ, تاستاندى بالالاردىڭ تاعدىرىن زەرتتەدىم. فيلمدەگى ەڭ اۋىر ءسات – پەرزەنتحانادان قاشىپ شىققان ءسات. بالانىڭ دا, انانىڭ دا تاعدىرى قىل ۇستىندە تۇر. «مۇنداي ساتتە ايكا ەمەس, مەن نە ىستەر ەدىم؟», «تاۋقىمەتكە تۇسكەن تاعدىرلاردى تىعىرىقتان الىپ شىعار جول بار ما؟» دەپ ءوز-وزىمە سۇراق قويدىم, ويلاندىم. وسىنىڭ ءبارىن ءتۇيسىنۋ, اكتريسا رەتىندە الىپ شىعۋ قازىر ايتۋعا عانا وڭاي. بىراق ىشكى تۇيسىگىم «ايكانىڭ» عاجاپ كارتينا بولاتىنىنا, الەمنىڭ نەبىر مىقتى كينوگەرلەرى پىكىر بىلدىرەتىن تۋىندى بولارىنا سەنىمدى بولدىم. ءتىپتى دوداعا تۇسكەننەن-اق مەن ءفيلمنىڭ ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىنەتىنىنە سەندىم. الايدا ونىڭ ىشىندە ءوزىم دارالانىپ شىعامىن دەگەن وي بولعان ەمەس. ويتكەنى كانن فەستيۆالىندە فيلمدەر تەك ءبىر اتالىم بويىنشا عانا ماراپاتتالادى. ساحنادان مەنى فەستيۆالدىڭ ۇزدىك اكتريساسى دەپ حابارلاعاندا جىلاپ جىبەردىم. ول ەڭ اۋەلى قۋانىشتىڭ كوز جاسى بولسا دا, ەكىنشىدەن, «جۇلدەنى جالعىز مەن ەمەس, تۇتاس فيلم الۋ كەرەك ەدى عوي» دەگەن ىشكى وكىنىشتىڭ دە كوز جاسى بولاتىن. بىراق ساراپشىلار سولاي شەشكەن ەكەن.
مەن ويلادىم: سەنىم الداماپتى. ءتۇسىرىلىم جۇمىسى قانداي اۋىر جولدان وتسە, ءفيلمنىڭ جارىققا شىققان ساتىنەن باستاپ ول ەڭبەك شىعارماشىلىق توپتى جارقىن جەڭىسكە باستادى. ونىڭ ەڭ اۋەلگىسى ءھام باستىسى – الەم كينوگەرلەرى كوز تىككەن ايگىلى كانن كينوفەستيۆالى ەدى. قازاق قىزدارىنىڭ ىشىنەن ەڭ العاشقى بولىپ سۋىرىلىپ شىعىپ, كارى قۇرلىقتىڭ ەڭ بەدەلدى فەستيۆالدە مويىندالۋى, البەتتە, سامالدىڭ اتاعىن ءبىر-اق ساتتە جاھانعا ءماشھۇر ەتكەن جۇلدىزدى ءسات بولدى. ءيا, كەيىپكەر – قيالدىڭ جەمىسى. ال سول كەيىپكەرىنىڭ بولمىسى مەن تاۋقىمەتتى تاعدىرىن ميلليونداعان, ءتىپتى ميللياردتاعان كورەرمەنگە شىنايى جەتكىزە ءبىلۋ – اكتريسانىڭ شەبەرلىگى ءھام باقىتى.
اكتريسا ايتادى: – ءبىر بايقاعانىم, ماعان رەجيسسەرلەر تاراپىنان كوبىنەسە تەك ءبىر امپلۋاداعى, ياعني انالاردىڭ ءرولى ۇسىنىلادى ەكەن. ول سوناۋ قىزىلجاردىڭ ونەر كوللەدجىندە وقىپ جۇرگەندەگى «قىزعالداق» فيلمىندەگى رولىمنەن باستاپ ايكاعا دەيىن جالعاستى. ال كانن كينوفەستيۆالىنەن كەيىن وتاندىق رەجيسسەرلەردەن كەلىپ تۇسكەن تولاسسىز ۇسىنىستاردىڭ دەنى دە نەگىزىنەن انالار بەينەسى ەكەن. ولاردىڭ بىرنەشەۋىندە ويناپ تا ۇلگەردىم. دەسە دە اكتريسا بولعاننان كەيىن ءوزىمدى, مۇمكىندىگىمدى باسقا دا ءتۇرلى حاراكتەردەگى بەينەلەردە سىناپ, بايقاپ كورگىم كەلەدى. ول اكتريسانىڭ ءوسۋى, دامۋى ءۇشىن اسا ماڭىزدى دەپ ويلايمىن. ماسەلەن, ماعان ءجيى قويىلاتىن سۇراقتاردىڭ ءبىرى: ء«وزىڭىزدىڭ ازىرگە بالاڭىز جوق, بۇل فيلمدەگى انالار بەينەسىن سومداۋدا قانداي دا ءبىر قيىندىق تۋدىردى ما؟» دەگەن ساۋال. قيىن ەكەنى راس. بىراق ەكىنشى جاعىنان ونىڭ ۇتىمدى تۇستارىن دا كورۋگە بولاتىنداي. مىسالى, ەگەر مەن ايكانى ويناعان ساتكە دەيىن انا اتانعان, پەرزەنت سۇيگەن بولسام, مۇمكىن كەيىپكەرىمدى ءدال بۇلاي شىعارا الماس پا ەدىم دەپ تە ويلايمىن كەيدە. ويتكەنى انا باقىتىن سەزىنىپ, بالاعا دەگەن ماحابباتتى باسىنان وتكەرگەن ادام شاراناسىن پەرزەنتحاناعا تاستاپ كەتە الماس ەدى. كينو بولعان سوڭ تاستاپ كەتەرسىڭ-اۋ, بىراق قيماستىق سەزىمى ءبارىبىر ويىنىمنىڭ استارىنان اڭعارىلىپ قالۋى مۇمكىن ەدى. سەبەبى انا جۇرەگىن الداۋ مۇمكىن ەمەس. وسى جاعىنان كەلگەندە ماعان بۇل جاعداي كەرىسىنشە ۇتىمدى بولدى. مۇنى مەن كاسىبي كوزقاراس تۇرعىسىنان ايتىپ وتىرمىن. ايتپەسە, ايكانىڭ ىشكى كوڭىل كۇيىن بەرۋى قانداي اكتريساعا دا وڭاي ەمەس. ءوزىم ءۇشىن اسىرەسە پەرزەنتتى ومىرگە اكەلە سالعاننان كەيىن انانىڭ سىرتقى ءھام ىشكى كۇيزەلىسىن بەرۋ, قاقاعان ايازداعى ونىڭ تىرشىلىكپەن ارپالىسى, قالجىراعان, ابدەن شارشاعان كۇيىن كەيىپتەۋ, سولاي بولا تۇرا ءرولىڭدى نانىمدى جەتكىزۋ ءۇشىن ىشتەي مىقتى بولۋ تەپە-تەڭدىگىن ۇستاۋ جەڭىل بولعان جوق. بىراق سول قونتراست, قاراما-قايشىلىعىمەن دە «ايكا» مەنى كاسىبي تۇرعىدا شىڭدادى عوي دەپ ويلايمىن. قالاي دەگەندە دە بۇل فيلم شىعارماشىلىعىمداعى تىڭ تاجىريبە بولعانى ءسوزسىز. ءالى ەسىمدە, ءتۇسىرىلىم جۇمىسى اياقتالعان سوڭ رەجيسسەردەن: «سەرگەي مىرزا, مەن اكتريسا رەتىندە ءسىز ارتقان سەنىمنەن شىعا الدىم با, ويىنىما كوڭىلىڭىز تولدى ما, تەك شىنىڭىزدى ايتىڭىزشى؟» دەپ سۇرادىم. سونداعى سەرگەيدىڭ ء«يا» دەگەن جالعىز اۋىز جاۋابى مەن ءۇشىن بۇگىنگى باعىندىرعان بارلىق ماراپاتتان دا قىمبات بولاتىن. ويتكەنى ول ەڭ اۋەلى مەنىڭ اكتريسا رەتىندەگى ءوز-وزىمە مويىندالۋىم ەدى.
مەن ويلادىم: ءبىر تاڭعالارلىعى – قانشاما داڭق بيىگىندە جۇرسە دە, سامالدىڭ سول باياعى قاراپايىم, بيازى قالپىن ءبىر جوعالتپايتىندىعى. 22 جاسىنان باستاپ ۇزاق جىل ماسكەۋ قالاسىن تۇراق ەتسە دە تۋعان ەلى مەن انا تىلىنە, ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا دەگەن قۇرمەتىن جوعالتپاۋى, قازاق تىلىندە تاپ-تازا سويلەپ, ويىن ەركىن جەتكىزە الۋى دا ءبىزدى ەرەكشە تولقىتتى. ءتىپتى قويعان ساۋالدارىمىزدىڭ وزىنە بايىپپەن, يمەنە وتىرىپ جاۋاپ بەرۋىنىڭ ءوزى اكتريسانىڭ ءوز-وزىنە قوياتىن تالابى مەن تالعامىنىڭ اسا جوعارى ەكەندىگىن اڭعارتسا كەرەك. ءالى ەسىمىزدە, سامالدان كانن كينوفەستيۆالىنەن جۇلدەلى ورالعان سوڭ اراعا ءبىرشاما ۋاقىت سالىپ گازەتىمىزگە سۇحبات بەرۋىن وتىنگەنىمىزدە: «قاراپ وتىرسام, كانن فەستيۆالىندە جۇلدەگەر اتانعان ەكى جىلدان بەرگى كەزەڭدە بار ۋاقىتىمدى نەگىزىنەن جۋرناليستەرگە سۇحبات بەرۋگە ارناپپىن. ەندى وسىعان ءسال ءۇزىلىس جاساسام دەيمىن. تىلدەسكىسى كەلگەن كوپ ءجۋرناليستىڭ ۇسىنىسىنان باس تارتىپ تا ءجۇرمىن. ول ءتىپتى دە مەنسىنبەۋشىلىك ەمەس, دۇرىس تۇسىنسەڭىزدەر ەكەن. مەن ءدال قازىرگى ساتتە ۋاقىتىمنىڭ بارلىعىن شىعارماشىلىققا ارناپ, كورەرمەندەرىم سۇيسىنە تاماشالايتىن ونەر تۋدىرعىم كەلەدى» دەگەن ەدى. سول ءسات ەندى تۋعانداي. سەبەبى قازىر سامال تانىمال كينو اكتريساسى عانا ەمەس, تەاتر ساحناسىن دا ەركىن باعىندىرعان شەبەر ارتىسكە اينالدى. استانا قالاسى مۋزىكالىق جاس كورەرمەندەر تەاترىنداعى جەمىستى شىعارماشىلىق قىزمەتى سونىڭ ايقىن ايعاعى. كەيىنگى ۋاقىتتا تاۋەلسىز «شام» تەاترىنىڭ رەپەرتۋارىنداعى «كونفەرەنتسيا» سپەكتاكلىندە دە كەسەك بەينە سومداپ, كورەرمەننىڭ قوشەمەتىنە بولەندى. مۇنىڭ بارلىعى, البەتتە, جۇيەلى ءبىلىم مەن شىعارماشىلىق ۇزدىكسىز ىزدەنىستىڭ جەمىسى بولسا كەرەك.
اكتريسا ايتادى: – قىزىلجارداعى ونەر كوللەدجىن تامامداعاننان كەيىن ءبىلىم ىزدەپ ماسكەۋگە قونىس اۋداردىم. رەسەيدىڭ تەاتر ونەرى ينستيتۋتىنا (گيتيس) وقۋعا ءتۇسىپ, ءبىلىمىمدى شىڭدادىم. سول جاقتا ءجۇرىپ وسى «ايكا» ءفيلمىن تاسپالادىق. جالپى, مەنى جولى بولعان ادام دەپ ايتۋعا بولاتىن شىعار. سوناۋ تالاپكەر كۇنىمدەگى قۇلاعىما كەزدەيسوق شالىنعان سكريپكانىڭ سىرلى ءۇنى مەنى ونەردىڭ ۇلكەن سارايىنا جەتەلەگەن ەكەن. جولىم بولىپ, ونەر كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتى اتاندىم, ءساتى ءتۇسىپ رەسەيدىڭ تەاتر ونەرى ينستيتۋتىندا ءبىلىمىمدى شىڭدادىم. رەجيسسەر سەرگەي دۆورتسەۆويمەن جولىعۋىم – ول دا ءبىر تاعدىردىڭ تەڭدەسسىز تارتۋى. ونى مەن ءار ۋاقىتتا قايتالاۋدان جالىقپايمىن. راس, ماسكەۋگە قونىس اۋدارعاندا دا, وقۋعا تاپسىرعاندا دا ءتۇرلى سىناق بولدى عوي. سونىڭ ءبىر عانا مىسالىن ايتسام, ەمتيحان تاپسىرعاندا ماسكەۋ وقىتۋشىلارى: ء«سىزدىڭ اكتەرلىك شەبەرلىگىڭىزدى جوعارى باعالاپ وتىرمىز. «ساحنا ءتىلى» ءپانىنىڭ وقىتۋشىلارى قابىلداعىسى كەلىپ وتىر. بىراق ءۇنىڭىزدىڭ باسەڭدىگىمەن كۇرەسۋ كەرەك» دەپ ارەڭ قابىلداعان بولاتىن. سودان كەيىن-اق مەن ءوز-وزىممەن ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەي باستادىم. ال ەندى تۋعان جەرگە دەگەن ساعىنىشقا كەلسەم, ارينە, الىستا جۇرگەندە وتانىڭدى, اۋىلىڭدى, اتا-اناڭدى ساعىناسىڭ عوي. مەن دە ساعىندىم. جالپى, مەن ماسكەۋگە تۇبەگەيلى تۇراقتاپ قالۋ ءۇشىن ەمەس, ءبىلىمىمدى شىڭداۋ ماقساتىندا كەتكەن ەدىم. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ازاماتتىعىم دا وزگەرگەن جوق. قاراپايىم قازاقتىڭ قىزى بولىپ قالدىم. قازىر ەندى استانا قالاسىندا مۋزىكالىق جاس كورەرمەندەر تەاترىندا قىزمەت ەتەمىن. ويناپ جۇرگەن ءبىراز ءرولىم بار. كينو سالاسىن دا قاتار الىپ ءجۇرۋ ويدا بار. جاقسى, ساپالى ستسەناريلەر بولسا, نەگە تۇسپەسكە؟ ۇتىمدى ۇسىنىستىڭ بارىنە اشىقپىن. ءسوز باسىندا ايتىپ وتكەنىمدەي, مەنىڭ كينو سالاسىنداعى ءومىربايانىم اسا باي ەمەس. قورجىنىمدا ساناۋلى عانا فيلم بار. بىراق وعان وكىنبەيمىن. ماعىناسىز كوپ فيلمگە تۇسكەنشە, ءوزىمدى ەل ەسىندە قالاتىن جالعىز تۋىندىمەن تانىتقىم كەلدى. «ايكا» جارىققا شىعىپ, ۇزدىك اتانعاننان كەيىن وتاندىق رەجيسسەرلەر تاراپىنان كوپتەگەن ۇسىنىس ءتۇسىپ جاتىر. ولارعا ستسەناريدى وقىپ, سارالاپ العاننان كەيىن, تاڭداپ-تالعاپ تۇسكىم كەلەدى. مەن ءۇشىن مەزەتتىك اتاق ماڭىزدى ەمەس. ال قارجىلىق جاعىنان كەلسەك, ارينە اقشا بارىمىزگە دە كەرەك قوي. بىراق ونەرگە اقشا ءۇشىن كەلگەن جوقپىن. مەنىڭ ماقساتىم باسقا – ەكران مەن ساحنادا ولمەس ونەر تۋدىرۋ, سول ارقىلى ءوزىمدى دالەلدەۋ. ال جۇمىستان شارشاپ, جاڭا ءبىر سەرپىلىس العىم كەلسە, وندا ءۇزىلىس جاساپ جىبەرىپ, بىردەن تۋعان اۋىلىم – ارالاعاشقا, اتا-انامنىڭ قاسىنا كەتىپ قالامىن. ول جاقتا وتكەن دەمالىستىڭ ورنى دا, ءجونى دە بولەك. جاستايىمنان جىراقتا جۇرگەندىكتەن بە ەكەن, اۋىلىم دەسە شىعاردا جانىم بولەك. ول – مەنىڭ ماڭگىلىك ساعىنىشىم. سول ساعىنىش ۇنەمى شابىتتاندىرادى. ەندىگى ارمانىم – تۋعان ەلىمە قىزمەت ەتۋ. بويىمداعى بار ونەرىمدى سارقىپ بەرىپ, شىعارماشىلىق مۇمكىندىگىمدى كورەرمەندەرىمە دالەلدەۋ. بۇعان دەيىن ماسكەۋدەگى وقۋىم دەدىم, ودان كەيىن «ايكا» ءفيلمىنىڭ ءتۇسىرىلىمى دەپ ون جىلدان اسا رەسەيدى تۇراق ەتتىم. ەندى, مىنە, تۇبەگەيلى ەلگە ورالىپ, ءبىراز جىل بولىپ قالدى مۋزىكالىق جاس كورەرمەندەر تەاترىنداعى قىزمەتىمدى زور ماحاببات, قۇلشىنىسپەن اتقارىپ ءجۇرمىن. ەندىگى ماقسات – ونەرگە ادال قىزمەت ەتۋ.
اڭگىمەلەسكەن –
نازەركە جۇماباي,
«Egemen Qazaqstan»
