الماعايىپ كەزەڭدەگى تاريحي وقيعالاردى ارقاۋ ەتكەن قويىلىم ۇلت ازاتتىعى ءۇشىن ارپالىسقان الاش ارىستارىنىڭ جانكەشتى تاعدىرىن كوز الدىڭىزعا اكەلەدى.
تاريحي تراگەديانىڭ باس كەيىپكەرى مىرجاقىپتىڭ بەينەسىن اكتەر نۇرلان بايشين, الاش الداسپانىنىڭ اياۋلى جارى عاينيجامالدى تالانتتى اكتريسا ديانا تۇرسىنوۆا, ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىن كوپ قىرلى ساحناگەر قابدول-ءماجيت يمانوۆ ءساتتى سومداپ شىقتى. تەاتردىڭ بەلدى اكتەرى ازامات چۋكەەۆ سومداعان فيليپپ گولوششەكيننىڭ بەينەسى ارقىلى زال تولى كورەرمەن قىزىل جالاۋلاتقان زۇلمات زاماننىڭ ىزعارىن انىق سەزىنگەندەي بولدى.

تەاتر اكتەرى نۇرلىبەك كەنجەاحمەتوۆ ەسىمى بەيمالىم جالتاق, ەكىجۇزدى كەيىپكەردى سومداعاندا, سول كەزدەگى قىزىلكوز شولاق بەلسەندىلەرگە ورتاق بەينە دەپ تۇسىندىك.
درامالىق قويىلىمنىڭ شىرقاۋ شەگى – اباقتىدا جاتقان مىرجاقىپتىڭ احمەتپەن باقۇلداسۋى, عاينيجامالمەن قوشتاسۋى دەر ەدىك. وسى تۇستا مىرجاقىپ, الاش ارمانىن ۇرپاققا امانات
ەتىپ, كىندىك قانى تامعان قىزبەلىمەن, قالىڭ ەلمەن قوشتاسا كەلىپ, ءبۇتىن الاش جۇرتىنىڭ ۇرانىنا اينالعان «ويان, قازاق» ولەڭىن وقيدى. اسا اۋىر ازالى اۋەننىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن وقىلعان ولەڭ كورەرمەننىڭ كوزىنە جاس ءۇيىرىپ, ازا بويدى قازا قىلعانداي كۇي كەشتىرەدى.

قويىلىم اياقتالعان سوڭ زال تولى كورەرمەن ونەرپازداردى ساحنادان جىبەرمەي, قوشەمەتكە كومىپ قول سوعىپ تۇرىپ الدى. تەاتر ۇجىمىنا ايماق باسشىسىنىڭ اتىنان قوشەمەت گ ۇلى تابىس ەتىلدى.
تەاتر ۇجىمى الداعى جازدا مىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ 140 جىلدىعىنا وراي ون شاقتى اۋدانعا گاسترولدىك ساپارمەن بارۋدى جوسپارلاپ وتىر.
قوستاناي وبلىسى