جىر دوداسىن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى امانجول ءالتاي جۇرگىزدى. كوماندالىق سايىستا ەلىمىزگە بەلگىلى 20 اقىن سىنعا ءتۇستى. اقىن, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ءجۇرسىن ەرمان توراعالىق ەتكەن قازىلار القاسى قۇرامىندا ءداستۇرلى ءانشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ايگۇل قوسانوۆا, اقىن, مادەنيەت قايراتكەرى سەرىك قۇسانباەۆ, اقىن, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى قۇدايبەرلى مىرزابەك, بەلگىلى كۇيشى مۇرات ابۋعازى, جىرشى, تەرمەشى, مادەنيەت قايراتكەرى ەربولات شالدىبەكوۆ ءداستۇرلى ونەر جولىن جالعاعان جاستاردىڭ شەبەرلىگىن باعالادى.
ايتىستىڭ اشىلۋ راسىمىندە وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ قاتىسۋشىلارعا ساتتىلىك تىلەپ, وڭىردە ونەر مەن مادەنيەت وكىلدەرىنە قولداۋ جاسالىپ جاتقانىن ايتىپ ءوتتى.
«مەملەكەت باسشىسى «ۇلت مادەنيەتى – حالىق ءومىرىنىڭ ايناسى, ونىڭ بولمىسى. ەلىمىزدىڭ رۋحاني دامۋى ۇلتتىق رۋحقا تىكەلەي بايلانىستى. سول سەبەپتى ازاماتتارىمىزدىڭ رۋحى ارقاشان بيىك بولۋى ءۇشىن مادەنيەتىمىزگە, رۋحانياتىمىزعا باسا ءمان بەرگەنىمىز ءجون», دەگەن بولاتىن. ونەر مەن مادەنيەتكە, ونىڭ وكىلدەرىنە قانداي قولداۋ, قوشەمەت جاساساق تا جاراسادى. وسى رەتتە ايماقتاعى مادەنيەت جانە ونەر, ادەبيەت وكىلدەرىنە «تۇران», جۋرناليست-قالامگەرلەرگە «جەبە» ارنايى سىيلىعىن تابىستادىق. وتكەن جىلى سالىنعان كوپقاباتتى جاڭا تۇرعىن ۇيدەن مادەنيەت, ونەر وكىلدەرىنە العاش رەت 40 قىزمەتتىك پاتەر بەرىلدى. سىر بويىنداعى ايتىس ونەرىنىڭ ءىزباسارلارىنىڭ دا جەڭىستى, جەمىستى ساتتەرى كوپ بولدى. ءۇش دۇركىن «التىن دومبىرا» يەگەرى, جەرلەسىمىز مۇحتار نيازوۆتىڭ ءىزىن جالعاعان تالانتتى اقىن مەيىربەك سۇلتانحان كەزەكتى «التىن دومبىرانى» جەرلەستەرىنە تارتۋ ەتتى. بۇل وتكەن جىلدىڭ ايتۋلى مادەني جاڭالىعىنا, سىر رۋحانياتىنىڭ قۋانىشىنا اينالدى. جاڭا جىل باستالىسىمەن جەرلەسىمىز, جاس تالانت بەكسۇلتان ورىنباساروۆ «كۇمىس دومبىرا» يەلەندى. «بۇگىنگى ءسوز دوداسىنا كەلگەن جۇيرىكتەرگە ەل رۋحىن اسقاقتاتۋداعى ەلەۋلى ەڭبەكتەرىڭىز ءۇشىن العىس ايتامىن. حالىقتى ءسوز قۇدىرەتىمەن دەمەپ, ىزگىلىككە ۇندەگەن ونەردەگى شىن جۇيرىكتەردىڭ كەلەسى كەزەڭگە ءوتىپ, اقتىق سىنعا جولداما الىپ, جەڭىس تۇعىرىنان كورىنۋىنە تىلەكتەسپىن», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
الماتى وبلىسى كومانداسىنىڭ مۇشەسى اسىلىم كادىربەك پەن قىزىلوردالىق نوسەر ايدوس ۇلىنىڭ تانىستىرۋىنان كەيىن باستالعان سۇرە ايتىستا الماتىلىق ايبىن ءجامالي مەن قىزىلوردالىق مەيىربەك سۇلتانحان ءسوز باسەكەسىن قىزدىردى. «اعايىن, بارىڭىزگە باسىمدى ءيدىم, ءبىز ءۇشىن كولدەي كوڭىل بولگەنسىڭدەر, دەمالىستىڭ كوكەسى وسى عوي دەپ, دەمالىسقا قاراماي كەلگەنسىڭدەر. ايتىس ءۇشىن بارىنەن ەرتە تۇرعان, ناعىز ەڭبەك ادامى سەندەرسىڭدەر», دەپ ءسوز باستاعان مەيىربەك پەن قارسىلاسى ايبىنعا قازىلار تەڭ باعا بەردى.
الماتىلىق سەرىك سۇيىندىك جەتىسۋ جەرىندە جامەكە, ۇزاق باتىرلار باستاعان ۇلت ازاتتىق كوتەرىلىسىن سيپاتتايتىن جىردان ءۇزىندى ورىنداسا, سىر جىرشىسى مارات سۇگىرباي «شىڭعىس-ناما» داستانىنان كەرۋلەن وقيعاسىن قوبىز ۇنىمەن ۇندەستىرە بايان ەتىپ باسىم ءتۇستى. تۇرە ايتىستاعى شىناربەك تۇرسىن مەن ادىلبەك سىرىم ونەرىنە ەل دۋىلداتا قول سوقتى.
كۇي تارتىستا تولەبي نۇرعالي مەن الديار شاعداتوۆ كۇردەلى تۋىندىلاردان باستاپ, شىرقاۋ شەگىندە «كورۇعلىنى» شالقىتىپ, سايىستى «سارىارقامەن» اياقتادى. ءداستۇرلى ءان جانرىندا بەيسەنبەك تولەۋباي مەن ۇلجان اعلاقوۆا ءان شىرقاپ, تەرمەشىلەر ەرباق قۇرمەتجان ۇلى مەن كۇنسۇلۋ تۇرىكپەن تەكتى ونەردىڭ تورەسىن تانىتتى.
قايىم ايتىستا مۇحتار نيازوۆ پەن راسۋل ساۋىتبەكتەي قوس جۇيرىك كورەرمەن قوشەمەتىنە بولەندى. التى ساعاتقا سوزىلعان الامان ايتىستا سىر ونەرپازدارى جەڭىمپاز اتانىپ, رەسپۋبليكالىق كوماندالىق ايتىستىڭ اقتىق كەزەڭىنە جولداما الدى.
وڭىردەگى ونەر بايگەسىنىڭ كورىگىن قىزدىرعان ەكى كوماندانىڭ مۇشەلەرىنە دە قارجىلاي سىيلىق تابىستالدى.
قىزىلوردا
