19 ماۋسىم, 2015

«كاۋسار»

530 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
كايسار اليموۆجۋىردا وسىنداي اتپەن جۋرناليست-جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, پرەزيدەنت سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى قايسار ءالىمنىڭ كىتابى قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى «ادەبيەتتىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى تۇرلەرىن باسىپ شىعارۋ» باعدارلاماسى بويىنشا جارىق كوردى (الماتى, «انا ءتىلى» باسپاسى, 24,0 باسپا تاباق, 2015 ج.). اۆتوردىڭ بۇل كىتابىنا كاۋسار بۇلاقتىڭ سىڭعىرىنداي رۋحاني مولدىرلىكتەن سۋسىن قاندىرارلىق ادەبي پورترەتتەر مەن ەسسەلەر شوعىرلانعان. جۇرەك قىلىن شەرتەرلىك تۋىندىلاردان م.دۋلاتوۆ, ع.مۇستافين, م.يمانجانوۆ, م.حاكىمجانوۆا, ق. جارماعامبەتوۆ, ءى. ەسەنبەرلين, ءا.نۇرشايىقوۆ, س.ماۋلەنوۆ, ع.قايىربەكوۆ, ش.مۇرتازا, ت.ب. ۇلتجاندى سۋرەتكەرلەردىڭ «ادە­بيەت – اردىڭ ءىسى» دەپ قايرال­عان تالانت قاينارلارىن, ازاماتتىق بولمىس-ءبىتىمىن, تۋعان ەلدىڭ ەرتەڭىنە الاڭداعان كوڭىل اۋەنىن, حالىق مۇددەسى جولىنداعى قاي­راتكەرلىگىن ءدوپ باسىپ تانۋعا بولادى. «تەڭىزدىڭ ءدامى – تامشىسى­نان» دەگەندەيىن, اۆتوردىڭ 1982 جىلدىڭ قاراشاسىندا الما­تىنىڭ ىرگەسىندەگى قارعالىدا تۇراتىن كلاسسيك جازۋشى عابيدەن ءمۇستافيندى ادەيى ىزدەپ بارىپ, سۇحباتتاسقان ساتىنەن مىسال كەلتىرەيىكشى: «... مەن عابەڭنىڭ ايتقانىن ىستەدىم. كىتاپتىڭ («وي اۋەندەرى») ءتيىستى بەتىن اشىپ, سۋدىراتىپ وقي جونەلدىم. «جازۋشى حالىق تىلىنە باي, ءسوز ۇلگىلەرىنە قانىق بولۋعا ءتيىستى. سونىڭ وزىندە شەبەر ەمەس, جيناۋشى عانا. شەبەرلىك – ءسوزدىڭ ورنىن تابۋدا, مولشەرىن بىلۋدە. مۇنى بىلگەننىڭ ءار ءسوزى التىن. جالعاندا نە تەرەڭ؟ ءسوز تەرەڭ. نە سۇلۋ؟ ءسوز سۇلۋ. نە وتكىر؟ ءسوز وتكىر. ونىڭ بۇل قاسيەتتەرىن ادام ادام بولعالى پايدالانىپ كەلەدى. ءالى كۇنگە ەشكىم شەگىنە جەتە العان جوق. دەمەك, ءار جازۋشى ءوز تۇسىندا وزىندىك ءسوز ونەرىن كورسەتۋىنە ابدەن بولادى. كورسەتە الماسا, كىنا وزىندە». مىنە, اتاقتى جازۋشىنىڭ كەيىنگى جاستارعا ايتىپ كەتكەن ۇلاعاتتى ءسوزى وسىلاي ءومىر­شەڭدىگىمەن ويلاندىرا تۇسپەك ەكەن اركىمدى. سونداي-اق, ادەبيەتتىڭ كەيىنگى بۋىن تالانتتى وكىلدەرىنىڭ شى­عارمالارى دا زەردەلى زەرتتەۋدىڭ نىساناسىنا ىلىككەن. اتاپ ايتساق, ك.مىرزابەكوۆ, ج.ابدىحالىق, ت.ساۋكەتاي, ق.جيەنباي, ج.ءداۋ­رەنبەك, ق.امانجول, ت.ب. اقىن, جازۋشىلاردىڭ ەڭبەكتەرى ادەبي پورترەتتەر مەن ەسسەلەر جانرىندا جوعارى تالعاممەن تالدانىپ, تانىمدىق, تاربيەلىك جاعىنان تەرەڭ ساراپتالادى. كىتاپتىڭ ءتىلى جاتىق, مازمۇنى كوركەمدىكپەن ادىپتەلگەن. ادە­بيەتكە ىنتىزار ءاربىر وقىرماندى بەيجاي قالدىرماسى انىق.  قالي مىرزا. استانا.
سوڭعى جاڭالىقتار