مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ 2025 جىلدى «جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ جىلى» دەپ جاريالاۋى قاراپايىم ەڭبەك ادامدارى اراسىندا جۇمىسشى ەڭبەگىنىڭ قوعامداعى بەدەلىن ارتتىرىپ, ءوز ءومىرىن ادال ەڭبەككە ارناعان جۇمىسشىلار ءۇشىن ەرەكشە سەنىم سىيلادى.
«ەلىمىزدىڭ دامۋىندا ماڭىزى زور ەڭبەك ادامىنىڭ ءرولى لايىقتى باعالانسا, بولاشاق ۇرپاققا ۇلگى بولارى ءسوزسىز. دەگەنمەن, كاسىپتىك جانە تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ جانە جۇمىسشى ماماندىقتاردىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ ءۇشىن كەشەندى شارالار قاجەت. نەگىزگى ماقسات – ۋاقىت تالابىنا ساي, ەكونوميكانىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن جۇمىسشى مامانداردى دايارلاۋدىڭ يكەمدى جۇيەسىن قۇرۋ», دەپ جازدى دەپۋتات.
وسىعان بايلانىستى ءماجىلىس دەپۋتاتى كەلەسى ۇسىنىستاردى ەنگىزدى:
ءبىرىنشى. مەكتەپتەن كاسىپكە باۋلۋ جۇيەسىن دامىتۋ شارت. AMANAT پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا 10-11 سىنىپ وقۋشىلارىنا نەگىزگى وقۋمەن قاتار, كوللەدجدەر بازاسىندا جۇمىسشى بىلىكتىلىگىن الۋعا مۇمكىندىك قاراستىرىلعان. جوبا پيلوتتىق نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلىپ, 2024-2025 وقۋ جىلىندا 1062 وقۋشى قوسىمشا كاسىپ مەڭگەرگەن. وسى جوبانى جەتىلدىرىپ, جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە ماماندىققا ەرتە بەيىمدەۋ باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋ قاجەت. مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ اتتەستاتپەن بىرگە بەلگىلى ءبىر كاسىپ مەڭگەرۋىنە جاعداي جاساۋ, بازالىق ءبىلىم مەن داعدىلاردى دامىتۋ ەڭبەك نارىعىنداعى NEET ساناتىنداعى جاستار سانىن ازايتۋعا, جۇمىسسىزدىقتى اۋىزدىقتاۋعا سەپتىگىن تيگىزەرى ءسوزسىز.
ەكىنشى. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋدىڭ جاڭا لاندشافتىن قالىپتاستىرۋ. بۇل ءۇشىن جۇمىسشى ماماندىقتارىن دايارلايتىن كوللەدجدەردىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنى تسيفرلىق تەحنولوگيالارعا, ەڭبەك نارىعىنىڭ جاڭا تالاپتارىنا جانە جاساندى ينتەللەكتتىڭ قارقىندى دامۋىنا سايكەس جاڭارتىلۋى ءتيىس. بۇل رەتتە, جاسىل ەكونوميكاعا, جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن كاسىپتىك ءبىلىمدى دامىتۋ شارت. ەڭبەك نارىعىندا تالاپ ەتىلەتىن بازالىق داعدىلاردى تاجىريبە جۇزىندە مەڭگەرۋگە دەن قويعان ءجون. وسىعان بايلانىستى كوللەدجدەردىڭ ءىرى ءوندىرىس ورىندارىمەن دۋالدى وقىتۋ مودەلىن كەڭەيتۋ جانە كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا وندىرىستىك تاجىريبە كولەمىن ارتتىرۋ ۇسىنىلادى. 2024-2025 وقۋ جىلىندا كوللەدجدەردىڭ 28 % ستۋدەنتتەرى عانا دۋالدى وقىتۋمەن قامتىلعان. بۇل رەتتە, ءىرى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ, كاسىپورىنداردىڭ كوللەدجدەردىڭ دە دۋالدى وقىتۋعا قاتىسۋىن كەڭەيتۋ قاجەت.
ءۇشىنشى. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدىڭ جان باسىنا شاققانداعى قارجىلاندىرۋ ءنورماتيۆىن ۇلعايتۋ قاجەت. وقۋ شەبەرحانالارىن زاماناۋي ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازامەن جابدىقتاۋ وزەكتى. جۇمىسشى ماماندىقتارىن دايارلاۋعا زور ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ءوندىرىس شەبەرلەرىنىڭ ايلىق جالاقىسىن ءوسىرۋ قاجەت. كوللەدجدەردە جالپى ءبىلىم بەرەتىن پاندەردىڭ پەداگوگتارىنىڭ جالاقىسىن مەكتەپتەگى پەداگوگتاردىڭ جالاقىسىمەن تەڭەستىرۋ وزەكتى. سونىمەن قاتار, كوللەدجدەردە ەڭبەك ەتەتىن پەداگوگتارعا ماگيستر, PhD عىلىمي اتاقتارى ءۇشىن ۇستەمە اقى قاراستىرۋ قاجەت.
ءتورتىنشى. جۇمىسشى ماماندىقتاردى دارىپتەۋ جانە قوعامدا جۇمىسشى ماماندىقتارعا دەگەن تارتىمدىلىقتى ارتتىرۋ ماقساتىندا ۇلتتىق دەڭگەيدە اقپاراتتىق تۇسىندىرمە جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ, ۇزدىك جۇمىسشىلاردى, ءومىرىن اۋىر جۇمىسشى ماماندىعىنا ارناعان وتباسىلاردى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن قوعامدىق ماراپات جۇيەسىن ەنگىزۋ سۇرالادى.
بەسىنشى. جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ جالاقىسىن ەسەپتەۋدىڭ جاڭا مەتوديكاسىن قاراستىرۋ جانە تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋ قاجەت. جۇمىسشى مامانداردىڭ كوپشىلىگى, اسىرەسە جاستار تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن, بۇل ولاردىڭ ەڭبەك ونىمدىلىگى مەن ءومىر ساپاسىنا اسەر ەتەدى. وسى رەتتە, «وتباسى» بانك جۇمىسشى ماماندىقتاردى تاڭداعان ازاماتتارعا ارنالعان ارنايى جەڭىلدىكپەن يپوتەكالىق تۇرعىن ءۇي باعدارلامالارىن ىسكە قوسۋى ءتيىس. جۇمىسشى ماماندىقتاردىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ەڭبەكاقى تولەۋ ادىستەمەسىن زاماناۋي تالاپتارعا سايكەس جەتىلدىرىلۋ قاجەت. ونىڭ ىشىندە, ەڭبەك زاڭناماسىنا سايكەس, ساۋىقتىرۋ جانە قوسىمشا بونۋستار قاراستىرىلۋى شارت.
