كاۋري مونشاقتارى – ەجەلگى جەرلەۋ ورىندارىنان ءجيى تابىلاتىن ەرەكشە ارتەفاكتىلەردىڭ ءبىرى. كاۋري ۇلۋىنىڭ قابىرشاعىنان جاسالعان مونشاقتار اسىرەسە ءۇندى مۇحيتىندا كوپ كەزدەسەدى ەكەن. ال بەرەل مەن شىلىكتىگە ساۋدا جولدارى ارقىلى جەتكىزىلگەن دەپ توپشىلايدى عالىمدار. دەمەك ساۋدا-ساتتىق ەرتە عاسىرلاردا-اق دامي باستاعان. ساۋدا دەمەكشى, اۋەلدە كاۋري قابىرشاقتارىن ادامدار تيىن رەتىندە قولدانعان. اسىرەسە افريكا, ازيا, جانە تىنىق مۇحيت ارالدارىندا كاۋري قابىرشاقتارىن قانداي دا زات ساتىپ الۋعا جۇمساعان. ويتكەنى ونىڭ ءپىشىنى ەرەكشە, جارقىراپ تۇرادى. سونداي-اق ۇزاق ۋاقىت بويى ب ۇلىنبەي ساقتالادى. قىتايدا كاۋري قابىرشاقتارى ەڭ كونە اقشا رەتىندە پايدالانىلىپ, كەيىنىرەك سولاردىڭ ۇلگىسى بويىنشا العاشقى مەتالل تيىندار جاسالعان.
جوعارىدا ايتقانداي, بۇل ارتەفاكتىلەر ۇلى جىبەك جولى سىندى ساۋدا سوقپاقتارىنىڭ بولعانىن دالەلدەيدى. ۋاقىت وتە قابىقتار اقشا اينالىمىنان شىعىپ, قۇندى اشەكەي رەتىندە پايدالانىلعان. جەرلەۋ راسىمدەرىندە بالە-جالادان قورعايتىن سيمۆول رەتىندە اداممەن بىرگە جەرلەپ وتىرعان. ولار كوبىنەسە ساق, عۇن, تۇركى داۋىرلەرىنىڭ جەرلەۋ ورىندارى مەن قونىستارىنان شىعادى. كاۋريدىڭ مادەني-رۋحاني ماڭىزعا يە بولعانىن دا كورسەتەدى.
ەرەكشە جادىگەرلەر بەرەل مەن شىلىكتى عانا ەمەس, تاڭبالى مەن ەسىك قورعاندارى سىندى تاريحي ورىنداردان دا تابىلعان. الەمدىك زەرتتەۋلەرگە قاراساق, ەجەلگى ەگيپەت پەن قىتايدا دا, افريكادا دا كاۋري مونشاقتارىن جەرلەۋ راسىمدەرىندە قولدانعان.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
