بىراق وسى جەردە مەن ەلىمىزدەگى جاساندى ينتەللەكت پەن تەحنولوگيالىق ۇدەرىستىڭ دامۋىن بۇل سۇحباتتا ايتىلعان باسقا دا ويلار توڭىرەگىندە وربىتكىم كەلەدى. ويتكەنى تەحنولوگيا مەن جاساندى ينتەللەكتىگە ءبىر قاراعاندا ءۇش قايناسا سورپاسى قوسىلمايتىنداي كورىنسە دە, باسقا سۇراقتارعا بەرگەن جاۋابى كەيبىر ويىمىزعا تامىزىق بولادى.
مىسالى, ول كىسى «پرەزيدەنتتىك باسقارۋ جۇيەسى ءالى دە قازاقستاننىڭ بۇگىنگى احۋالىندا ءوز تيىمدىلىگىن كورسەتىپ كەلەدى», دەدى. ال پرەزيدەنت يننوۆاتسيا مەن تسيفرلى ترانسفورماتسيا سالاسىن ىلگەرىلەتۋگە تىكەلەي ىقپال ەتىپ وتىر. پرەزيدەنتتىڭ ساياسي باعىت-باعدارى مەن ناقتى تاپسىرمالارى ارقاۋ بولعاندىقتان, مەملەكەتتىك اپپارات ازاماتتارعا ساپالى قىزمەت كورسەتۋدى جەدەلدەتە تسيفرلاندىرۋدا. وسى ورايدا تسيفرلى تەحنولوگيالاردى كۇندەلىكتى ومىرگە ەنگىزۋ حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن جەڭىلدەتىپ, باسەكەگە قابىلەتتى ارتتىرارى ءسوزسىز. مەملەكەت تاراپىنان ءىت-ەكوجۇيەلەردى دامىتۋ جۇمىسى دا, ەل ىشىندە «Astana Hub» سەكىلدى ءىرى تەحنوپاركتەر مەن عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك مىرزانىڭ تاراپىنان جاسالىپ جاتقان «AI-Sana» سەكىلدى باستامالار مەن ەلىمىزدىڭ ىرگەلى وقۋ ورىندارىنداعى سۋپەركومپيۋتەر كلاستەرلەرىنىڭ اشىلعانى دا – ماقتاۋعا تۇرارلىق قادام.
مەملەكەتتىڭ وسىنداي ناقتى ۇستانىمى – ءبىزدىڭ ەلىمىزدى ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى ءىرى تسيفرلى حابقا اينالدىرۋعا الەۋەتتى ەكەنىمىزدى كورسەتەدى. جوعارى وقۋ ورىندارىندا «Google» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ جاسالعان كۋرستاردىڭ ەنگىزىلۋى, «KazLLM» جانە «Alem.ءAى» سەكىلدى ىرگەلى باستامالاردىڭ قولعا الىنۋى – پرەزيدەنتتىڭ يننوۆاتسياعا جانە تسيفرلى ەكونوميكاعا ماڭىز بەرگەنىنىڭ ايعاعى.
دەگەنمەن بۇل سۇحباتتىڭ اياسىندا پرەزيدەنت ينۆەستيتسيانىڭ ماڭىزىن العا تارتقانىنا قاراماستان, تەحنولوگيا مەن تسيفرلى شەشىمدەرگە باعىتتالعان باتىل قادامدار ءالى دە جەتكىلىكسىز كورىنەدى. ناقتى ايتقاندا, تسيفرلى نەمەسە ءىت-جوبالاردى تىكەلەي قولداۋ, سۋبسيديا ءبولۋ نەمەسە سالىقتىق جەڭىلدىك بەرۋ شارالارى «Astana Hub»-تى ايتپاعاندا, تولىققاندى كورىنىس تاپپاي كەلەدى. ەلدەگى بيزنەس ءۇشىن جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەر مەن قايتارىمسىز گرانتتار كوپ جاعدايدا اۋىل شارۋاشىلىعى نەمەسە ونەركاسىپ سالاسىنا كوبىرەك باعىتتالادى دا, تەحنولوگيالىق يننوۆاتسيا جوبالارى ونىمەن سالىستىرعاندا از قامتىلادى. مۇنداي احۋال مەملەكەت قولداۋىن قاجەت ەتەتىن تسيفرلى ستارتاپتار مەن يننوۆاتسيالىق جوبالارعا كەدەرگى تۋدىرۋى مۇمكىن.
سونىمەن قاتار مەملەكەت پەن جەكە سەكتوردىڭ اراسىنداعى سەرىكتەستىكتىڭ الەۋەتى جەتكىلىكتى دەڭگەيدە اشىلماعانداي اسەر قالدىرادى. مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار جاڭا تەحنولوگيالاردى ىلگەرىلەتكەنمەن, جەكەمەنشىك سەكتور مەن ۆەنچۋرلىق قورلاردىڭ قولداۋى, باتىل شەشىم قابىلداۋى جەتكىلىكسىز بولىپ تۇر. پرەزيدەنتتىڭ ساياسي جىگەرى بار, ول ءتىپتى ءبىر سوزىندە «مەن مينيسترلەردەن نەعۇرلىم ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋدى جانە شەشىم قابىلداعاندا باتىل بولۋدى ۇنەمى تالاپ ەتەمىن» دەسە دە, ناقتى ىنتالاندىرۋ مەن جان-جاقتى باعدارلاما جاساۋدا شاباندىق سەزىلەدى. وعان قوسا مينيسترلەر كابينەتىندە «ەلدىڭ تسيفرلىق دامۋى مەن جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋمەن تەك سالالىق مينيسترلىك اينالىسۋ كەرەك» دەگەن كوزقاراس بار سياقتى. تەحنولوگيا – اۋىل شارۋاشىلىققا دا, دەنساۋلىق ساقتاۋعا دا, ەكونوميكاعا دا, ادىلەت مينيسترلىگى مەن ساۋداعا, ەنەرگەتيكا سالاسىنا دا كەرەك. سوندىقتان ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك اپپارات ەلىمىزدەگى الەمدىك IT-كومپانيالاردىڭ وكىلدىكتەرىنە بارىنشا اشىق بولعانى از. وعان قوسا وتاندىق تەحنولوگيالىق الىپتاردى ءوسىرىپ, باسەكەلەستىككە شىڭدايتىن ءىرى جوبالارعا سەرپىلىس بەرۋى كەرەك.
وسى جەردە قىتايلىق ءادىستى تىلگە تيەك ەتپەي كەتۋگە بولمايدى. قىتاي مەملەكەتىنىڭ جاساندى ينتەللەكت جانە تەحنولوگيا باعىتىندا ايتارلىقتاي ناتيجەگە جەتىپ, بۇل سالادا بۇگىندە اقش سەكىلدى الپاۋىت مەملەكەتكە دەس بەرمەي وتىرعانى:
1) تەحنولوگيا سالاسىندا ينۆەستيتسيانى كوبەيتۋ;
2) مەملەكەتتىڭ نازارىن بۇل سالاعا تولىق اۋدارتۋ;
3) بيزنەس پەن عىلىمي ورتانىڭ تەحنولوگيا سالاسىنداعى باستامالارىنا تولىق قولداۋ جانە سەرپىن بەرۋ ارقىلى جۇزەگە استى. بىزگە دە وسىنداي جوعارى امبيتسيالىق قادامدار قاجەت.
سوعان قاراماستان پرەزيدەنتتىڭ جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋدى جاۋاپكەرشىلىكپەن قولعا الۋى قۋانتادى. ەندى ونىڭ ەكونوميكالىق ءوسىم ءۇشىن عانا ەمەس, قوعامدىق ۇدەرىستەردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن دە كۇندەلىكتى تاجىريبەگە ەنگىزۋ اسا قاجەت.
اسىرەسە جەكەمەنشىك سەكتور مەن ينۆەستورلاردىڭ بەلسەندى قاتىسۋى, ستارتاپتار مەن ۆەنچۋرلىق قورلاردىڭ كوبەيۋى ارقىلى ەل ەكونوميكاسىنىڭ ىرگەلى قۇرامداس بولىگىنە اينالاتىن جاڭا ونەركاسىپ قالىپتاسۋى ىقتيمال. تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, بولاشاعى زور تەحنولوگيالارعا قارجى سالاتىن كاسىپكەرلەر قاتارىن ارتتىرۋعا مەملەكەت جان-جاقتى قولداۋ كورسەتسە, وتاندىق IT-يندۋستريانىڭ تامىرى تەرەڭدەي تۇسەدى. وسى رەتتە مەملەكەتتىك ورگاندار دا بيزنەستىڭ پىكىرىنە قۇلاق اسىپ, اشىق ديالوگ تەتىكتەرىن دامىتىپ, جاڭا باستامالاردى بىرلەسە ورىنداۋدى جالعاستىرعانى ءجون.
