فوتو اشىق دەرەككوز
سۋديالاردىڭ تاۋەلسىزدىگى نىعايتىلدى
سوت سالاسىنداعى باستى جاڭاشىلدىقتىڭ ءبىرى سۋديالارعا قاتىستى ارنايى جەدەل-ىزدەستىرۋ شارالارى تەك باس پروكۋروردىڭ سانكتسياسىمەن عانا جۇرگىزىلەتىنى. بۇل وزگەرىس «سوت جۇيەسى مەن سۋديالارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى كونستيتۋتسيالىق زاڭمەن بەكىتىلدى. زاڭعا سايكەس قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى باس پروكۋروردىڭ سانكتسياسىنسىز بىردە ءبىر سۋدياعا قىسىم كورسەتە المايدى. وسى زاڭ اياسىندا اۋداندىق سوتتىڭ توراعالارىن كادر رەزەرۆىندەگى جانە ءوز-ءوزىن ۇسىنعان ازاماتتاردىڭ اراسىنان سايلاۋ تەتىگى ەنگىزىلدى. سۋديا قاۋىمداستىعى سوت توراعالىعىنا ۇمىتكەردى ءوزى ۇسىنا الادى. تاعى ءبىر جاڭاشىلدىق سەناتقا جوعارعى سوتتىڭ سۋديالارىن بالامالى نەگىزدە سايلاۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى. بۇعان قوسا سۋديالاردى ۇزدىكسىز كاسىبي وقىتۋ جانە حالىقارالىق تاجىريبەنى ەنگىزۋ ارقىلى سوت تورەلىگىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ قولعا الىندى.
ەلەكتروندى سوت پروتسەستەرى جەتىلدىرىلدى
سوت پروتسەستەرىنىڭ اشىقتىعى مەن جاريالىلىعى ازاماتتارعا سوت تاجىريبەسىن كورسەتىپ قانا قويماي, ونىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ تۇرىندە كەرى بايلانىس الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سوت شەشىمدەرى مەن پروتسەستەرى قوعامدىق پىكىرگە اشىق بولعان كەزدە, سوت بيلىگىنىڭ ەتيكا مەن كاسىبيلىكتىڭ جوعارى ستاندارتتارىن ساقتاۋعا جانە قيانات پەن ادىلەتسىزدىككە جول بەرمەۋگە ىنتالاندىرادى. ەكىنشى جاعىنان, ازاماتتاردىڭ سوت تورەلىگىنە دەگەن سەنىم دەڭگەيى ارتىپ كەلەدى.
بۇگىنگى تاڭدا سوتقا جۇگىنگەن ازاماتتارعا ەلەكتروندى اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋعا كەڭىنەن مۇمكىندىك بەرىلگەن. تۇرعىندار سوتقا وتىنىشتەرى مەن ارىز-شاعىمدارىن «سوت كابينەتى», «ە-ءوتىنىش» قىزمەت كورسەتۋ جۇيەلەرى ارقىلى جىبەرە الادى. بۇل سەرۆيستەردىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىگى – ءاربىر ازامات نەمەسە ونىڭ وكىلى وزىنە ىڭعايلى ۋاقىتتا, ۇيىنەن شىقپاي-اق سوتقا تالاپ-تىلەكتەرىن جولداي بەرەدى.
سوت جۇيەسىنىڭ اشىقتىعى مەن قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جاسالعان جوبانىڭ ءبىرى – ەلەكتروندى باقىلاۋ ءوندىرىسى. بۇل قىزمەت بارىسىندا سوت وتىرىسىنا قاتىسۋشىلارعا قۇپيا ءسوز بەرىلەدى. سول ارقىلى ادامدار سوت ىستەرى بويىنشا اقپارات الا الادى جانە ءىس بويىنشا بارلىق سوت اكتىلەرىمەن تانىسادى. سوت پروتسەسىنە قاتىسۋشى ءار ادام سوت كابينەتىنە كىرىپ, پروتسەستىڭ بەينە جانە اۋديو جازبالارىمەن تانىسىپ, كەز كەلگەن سوت ساتىسىندا ءىستى قاراۋدىڭ ۋاقىتى مەن ورنى تۋرالى حاباردار بولادى. ءىستىڭ سوتقا قاشان تۇسكەنى, قاي كۇنى قاراۋعا تاعايىندالعانى, قارالعان كۇنى, باسقا دا ىسكە قاتىستى مالىمەتتەر تاراپتارعا سمس حابارلامالار ارقىلى جولدانادى.
«سوت كابينەتى» ەلەكتروندى سەرۆيسى وتە ىڭعايلى, ول ارقىلى تالاپ قويۋ, شاعىمدار جانە ءوتىنىش حاتتار بەرۋگە, مەملەكەتتىك باج تولەمىن ونلاين جۇزەگە اسىرۋعا بولادى. سونىمەن بىرگە ەلەكتروندى سوت قۇجاتتارىن قاراۋعا, ساقتاۋعا, جۇكتەۋگە جانە تالاپ قويۋ تۋرالى اقپاراتتاردى, ءىستىڭ قارالۋ ديناميكاسىن, بەينەماتەريالداردى كورۋگە, اپەللياتسيالىق شاعىم, جەكە شاعىم, قاداعالاۋ تارتىبىمەن سوت اكتىسىن قايتا قاراۋ تۋرالى ءوتىنىشحات, جاڭادان اشىلعان ءمان-جايلار بويىنشا سوت اكتىلەرىن قايتا قاراۋ جانە تاعى باسقا تالاپ-وتىنىشتەرمەن جۇگىنۋگە بولادى.
بۇگىندە ىستەردىڭ كوپشىلىگى سوتقا ەلەكتروندى فورماتتا تۇسەدى. ازاماتتىق ىستەر بويىنشا سوت بۇيرىعىن شىعارۋ تۋرالى ارىزدار, جەڭىلدەتىلگەن ءىس جۇرگىزۋ بويىنشا ارىزداردى قاراۋ ەلەكتروندىق نىسانعا كوشىرىلگەن. قازىرگى تاڭدا قىلمىستىق ىستەر بويىنشا «تورەلىك» اقپاراتتىق جۇيەسىمەن ۇيلەستىرىلگەن «ەلەكتروندىق قىلمىستىق ءىس» جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى. بۇل قىلمىستىق ىستەر بويىنشا سوت ءوندىرىسىنىڭ بارلىق كەزەڭدەرىن, ياعني قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتى تىركەۋدەن باستاپ, سوت ۇكىمىنىڭ شىعارىلۋىنا دەيىن تسيفرلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
ىستەردىڭ باسىم بولىگى ەلەكتروندى تۇردە تۇسۋىنە بايلانىستى ەلەكتروندى سوت زالدارى جاساقتالعان. سوت جۇيەسىندەگى ەلەكتروندىق نىساننىڭ ەرەكشەلىگى – اقپاراتتىق جۇيە ىستەردى تسيفرلىق نىساندا ساقتايدى جانە جوعارى دەڭگەيلى قاۋىپسىزدىككە يە. بارلىق ۇدەرىستىك قۇجاتتار ەلەكتروندىق كارتوچكادا ساقتالادى, سوت اكتىلەرى سوتتىڭ بازاسىنا دەر كەزىندە سالىنادى. بۇل جاڭاشىلدىق سوت جۇيەسى مەن تۇرعىندار اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە جاعداي جاساپ وتىر.
سوت پروتسەسى اشىق ونلاين رەجيمدە ترانسلياتسيالاندى
اشىق سوت جۇيەسى بويىنشا بارلىق مۇددەلى ادامدار مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرى سوت وتىرىسى زالىنا ەركىن كىرە الادى. ياعني, كەز كەلگەن ادام وتىرىسقا قاتىسۋعا قۇقىلى. اعىمداعى جىلى قازاقستاندىق سوتتار العاش رەت سوت پروتسەستەرىن اشىق ونلاين رەجيمدە ترانسلياتسيالادى. سوت جۇيەسى مەملەكەتتىك ءتارتىپتىڭ باسقا ەلەمەنتتەرىمەن قاتار قوعاممەن بىرگە جۇيەلى تۇردە وزگەرىپ وتىرادى. ەلدەگى سوت ءىسىن جۇرگىزۋدەگى اشىقتىق ادىلدىكتى, حالىقتىڭ سوت تورەلىگىنە سەنىمىن قامتاماسىز ەتۋدە جانە زاڭدى ورگانداردىڭ ءىس-ارەكەتىندەگى اشىقتىقتى ساقتاۋدا باستى ءرول اتقارادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, بيىلعى جىلى رەزونانستى ىستەر بويىنشا اشىق ونلاين سوت پروتسەستەرى ءوتتى, ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ ەكس-ءمينيسترى ق.بيشىمباەۆتىڭ ايەلىن ءولتىرۋ دەرەگى بويىنشا سوت پروتسەسى ۇلگى بولدى. ءادىل جانە وبەكتيۆتى سوت پروتسەسىن كورگەن ادامدار سوت شەشىمدەرىن قابىلداپ, سوت تورەلىگىمەن ىنتىماقتاسۋعا بەيىم ەكەندەرىن ءبىلدىردى.
ەلىمىزدەگى اشىق سوت پروتسەستەرى قوعامعا وڭ اسەر ەتىپ, جۇرتشىلىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن كوتەرىپ, سۋديالار مەن قۇقىق قورعاۋشىلارعا قويىلاتىن تالاپتاردى كۇشەيتۋگە ۇلەس قوسىپ, قوعامدا ادىلدىك پەن ءتارتىپتىڭ ورناۋىنا كەپىل بولادى.
ايتا كەتەيىك, 2007 جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا, ەلىمىزدە القابيلەر سوتى ەنگىزىلگەن. بۇل ينستيتۋت تا ءوز جۇمىسىن جوعارى دارەجەدە اتقارىپ كەلەدى.
