بۇل جەردە ناۋقاستار پسيحوتروپتى زاتتارعا تاۋەلدى بولۋدىڭ باستى سەبەپتەرىن انىقتاپ ودان قۇتىلۋدىڭ جولىن ۇيرەنەدى. سول تۇرعىدا ولارعا بىلىكتى پسيحولوگ, پسيحوتەراپەۆت, ناركولوگ ماماندار كومەككە كەلەدى. دارىگەرلەر رەتسيديۆ, ەسكى ادەتتىڭ قايتالانۋىنىڭ الدىن الادى. ناۋقاستىڭ جاعدايىن ناشارلاتپاۋدىڭ جولىن كورسەتەدى. مەكتەپتىڭ ماماندارى ناۋقاستىڭ وزىنە ەمەس, وتباسى مۇشەلەرىنە دە پسيحولوگيالىق جاردەم بەرەدى, اقىل-كەڭەسىن ۇسىنادى. مۇنداي ءىس-شارا ايىنا ءبىر رەت وتكىزىلەتىن بولادى. ەگەر قاجەتتىلىك تۋىنداسا, ءىس-شارا سانىنا شەكتەۋ قويىلمايدى.
مۇندا ەڭ بىرىنشىدەن پسيحيكالىق بەلسەندى زات – الكوگولدى ىشىمدىك, ەسىرتكى, ويىنقۇمارلىققا تاۋەلدى بولعان جاندار ەمدەلەدى. پسيحيكالىق دەرتتىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى ادامنىڭ سانا-سەزىمى بۇزىلادى. حيرۋرگيالىق تۇرعىدا ناۋقاستى وپەراتسيامەن ەمدەۋگە بولادى. پسيحيكالىق تۇرعىدا مامان دارىگەرلەر ساناداعى اۋىتقۋشىلىقتارمەن كۇرەسەدى. ءبىرىنشى كەزەكتە ناۋقاستىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسىن وزگەرتۋگە تىرىسادى. قورشاعان ورتامەن بايلانىسىن قالىپقا تۇسىرۋگە ارەكەتتەنەدى. ورتالىقتا التى مىڭنان استام ادام پسيحوتروپتى زاتتارعا تاۋەلدىلىك بويىنشا ەسەپتە تۇر. سانانى ۋلايتىن زاتتارعا ەلىتكەن ادام تولىق جازىلىپ كەتپەيدى. ءبىراز ۋاقىت رەميسسيادا, ياعني ۇزىلىستە ءجۇرۋى مۇمكىن. دەگەنمەن رۋحاني كۇش-جىگەرىمەن تاۋەلدىلىكتەن قۇتىلعان ناۋقاستار دا بار. مەكتەپتە پاتسيەنتتەردىڭ جاقىن تۋىستارى دا پسيحولوگيالىق كومەك الادى. ونىڭ ەرتەڭگى كۇنى ناشاقورلىق, ماسكۇنەمدىك, لۋدومانياعا قارسى كۇرەستە كورسەتكىش ناتيجەسىن جاقسارتۋعا سەپتىگى مول. تەك ورتالىقتا تىركەۋدە تۇرعاندار ەمەس, ەمدەلۋگە نامىستانىپ جۇرگەن ازاماتتار دا ءانونيمدى تۇردە وسىندا كەلىپ, دارىگەرلەرگە قارالىپ كەتۋىنە بولادى نەمەسە پسيحيكالىق بەلسەندى زاتقا تاۋەلدىلىككە ۇرىنعان ناۋقاستىڭ جاقىن تۋىس, اعايىندارى ونى وسى جەرگە اكەلىپ جاسىرىن تۇردە ەمدەتە الادى. ورتالىقتا الكوگولدى ىشىمدىكپەن ەسەپكە الىنعاندار كوپ. التى مىڭنان جوعارى ناۋقاستىڭ مىڭنان استامى ەسىرتكى بويىنشا تىركەۋدە تۇرسا, قالعانى سپيرتتىك ىشىمدىككە قۇمارتقان جاندار», دەدى پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتالىعىنىڭ باس دارىگەرى سەرىك مىڭباەۆ.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە قوعامداعى جاستار اراسىندا سينتەتيكالىق ەسىرتكى تۇرلەرى تەز تاراپ جاتىر. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتىنشە, الەمدە قازىر سينتەتيكالىق ەسىرتكىنىڭ مىڭنان استام ءتۇرى شىعادى. جىل سايىن جاساندى ەسىرتكىلەر سانى كوبەيىپ بارادى. مەگاپوليستىڭ باس ناركولوگى سينتەتيكالىق ەسىرتكىنىڭ بىرنەشە قاۋپىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ءبىرىنشىسى, ادام ءبىر-ەكى قولدانعاننان وعان تاۋەلدى بولىپ قالادى. ەكىنشىدەن, ونىڭ ميعا اسەر ەتۋ جىلدامدىعى وتە تەز. ۇشىنشىدەن, جاساندى ەسىرتكىنىڭ بەلگىسىن انىقتاۋ وتە قيىن. بىرنەشە ساعاتتان كەيىن قان سىناماسىنان سينتەتيكالىق ەسىرتكىدەن ەشقانداي بەلگى تابىلمايدى.
«بەيرەسمي ستاتيستيكا بويىنشا, شىمكەنت شاھارىنداعى جاستاردىڭ 20%-ى سينتەتيكالىق ەسىرتكى تۇتىنادى. بۇل اقپاراتتى ساۋالناما, زەرتتەۋلەر جۇرگىزگەن قوعام بەلسەندىلەرى بەرىپ وتىر. وسىنداي اقپاراتقا سەنسەك, الماتى مەن استانا قالاسى جاستارىنىڭ 50%-ى, ياعني تەڭ جارتىسى سينتەتيكالىق ەسىرتكى قولدانادى ەكەن. رەسمي تۇردە جاساندى ەسىرتكى پايدالاناتىن جاستار سانى از. ناقتى ستاتيستيكانى انىقتاي الماۋىمىزدىڭ سەبەبى, پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتالىعى كامەلەت جاسقا تولماعان جاسوسپىرىمدەرگە اتا-انالارىنىڭ رۇقساتىنسىز ەشقانداي ساۋالنامالىق زەرتتەۋ جۇرگىزە المايدى. دەگەنمەن جاستاردىڭ كەلەشەگىنە مەملەكەت تە الاڭدايدى. سوندىقتان ۇكىمەت قولداۋىمەن ناشاقورلىقپەن كۇرەسكە بايلانىستى جول كارتاسى اياسىندا الداعى ۋاقىتتا جاستار اراسىندا ستاتيستيكالىق زەرتتەۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى س.مىڭباەۆ.
ايتا كەتۋ كەرەك, بۇگىندە پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتالىعىندا 435 ناۋقاسقا ارنالعان ورىن بار. وندا جالپى ناركولوگيالىق, پسيحياتريالىق, وڭالتۋ, جاسىرىن ەمدەۋ بولىمشەلەرى جۇمىس ىستەيدى. ورتالىق عيماراتى وتە ەسكى. قالا اكىمدىگى وسىعان وراي جاڭا عيمارات كەشەنىن سالۋدى جوسپارلار وتىر.
شىمكەنت