جەتىسۋ جەرىندە تەك قالالىق ايماقتاردا عانا ەمەس, شالعاي اۋدانداردا دا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا جان-جاقتى جاعداي قاراستىرىلعان. بيىل شيپالى الاكول كولىنىڭ ماڭايىنداعى ساۋىقتىرۋ ورتالىعىندا ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بىرنەشە بالا دەمالىپ قايتقان ەدى. ەندى مىنە, جاركەنت توپىراعىندا قازاقى ەمدەۋ ءتاسىلىن پايدالاناتىن يپپوتەراپيا ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. اتالعان نىسان قالاداعى «مەرەي» بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ بازاسىندا ورنالاسقان. ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسى قولداۋ كورسەتكەن.
«ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالانىڭ دۇنيەگە كەلۋى – اتا-اناعا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك, سىن. ونداي بالالاردىڭ قوعامنىڭ تولىققاندى مۇشەسى بولىپ وسۋىنە مەملەكەتىمىز قولدان كەلەتىن بارلىق جاعدايدى جاساپ كەلەدى. وڭالتۋ ورتالىقتارىنىڭ, تۇزەتۋ كابينەتتەرىنىڭ قىزمەتى ارقىلى بالالار دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا, پايدالى داعدىلاردى يگەرۋگە, قوعامعا بەيىمدەلۋگە ناقتى مۇمكىندىك الىپ وتىر. وسى رەتتە جاركەنتتە اشىلعان بۇگىنگى يپپوتەراپيا ورتالىعىنىڭ دا ۇلەسى زور بولادى دەپ سەنەمىز», دەدى وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سانيا دۇيسەنبىقىزى.
ورتالىق ديرەكتورى گۇلناز كيبراەۆانىڭ ايتۋىنشا, اۋدانى 400 شارشى مەتر بولاتىن انگارلىق تيپتەگى جابىق مانەج ساپالى جىلۋ وقشاۋلاعىش ماتەريالداردان قىسقا مەرزىم ىشىندە تۇرعىزىلعان. بۇل يپپوتەراپيا ساباقتارىن قىستا دا وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
«مەرەي» بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعى 2022 جىلى اشىلدى. مۇندا سودان بەرى 40 تاربيەلەنۋشى بەيىمدەۋ مەن وڭالتۋدان تۇراقتى تۇردە ءوتىپ كەلەدى. سولاردىڭ تورتەۋى قوعامعا ءساتتى بەيىمدەلىپ, مەكتەپكە, بالاباقشاعا بارىپ ءجۇر. ەندى مىنە, ورتالىقتىڭ ەم شارالارىنا يپپوتەراپيا باعىتى قوسىلىپ وتىر. بالالار يپپوتەراپيادان ەم السا, اياققا تۇرىپ ءجۇرۋى جاقسارادى, ارقا بۇلشىق ەتتەرى نىعايا تۇسەدى, ۆەستيبۋليارلىق اپپاراتى جاتتىقتىرىلادى. جالپى, يپپوتەراپيا دەنساۋلىقتى جاقسارتۋمەن قاتار, ادامنىڭ ودان ءارى دامۋىنا ۇلكەن ىقپال ەتەدى», دەيدى گ.كيبراەۆا.
ءاداپتيۆتى اتپەن ءجۇرۋ ساباقتارىن اپتاسىنا ءۇش رەت وتكىزۋ جوسپارلانعان. وسى ماقساتتا ورتالىق باسشىلىعى ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالارعا كومەكتەسۋگە ىقىلاس بىلدىرگەن «بەكنۇر» شارۋا قوجالىعىنان اقبوز, ادميرال اتتى ەكى جىلقىنى جالعا الىپ وتىر. بۇل جىلقىلاردى پايدالانۋعا مەديتسينالىق ءبىلىمى بار ەمدىك دەنە شىنىقتىرۋدىڭ تاجىريبەلى ەكى نۇسقاۋشىسى كومەكتەسەدى.
ءوز كەزەگىندە پسيحولوگتەردىڭ, دارىگەرلەردىڭ قورىتىندىسى مەن ۇسىنىستارى بويىنشا بالالار ەم الىپ, اتقا ءمىنۋدى باستايدى. ماسەلەن, ءتورت جاسار ءماديدى اجەسى شاكيزات سلامجانوۆا ورتالىققا ءبىر جارىم جاسىندا الىپ كەلگەن. بالا العاشىندا اياعىن باسىپ جۇرە الماعان, اينالاسىمەن قارىم-قاتىناسى دا قيىن بولاتىن. وزگە دە وڭالتۋ شارالارىمەن قاتار ءمادي بۇگىن نۇسقاۋشىلاردىڭ كومەگىمەن العاش رەت اتقا وتىرىپ, يپپوتەراپيانى باستادى.
سول سياقتى 8 جاسار مادياردىڭ اناسى ماقپال وسكەنباەۆا دا الەمگە تانىمال وسى وڭالتۋ ءادىسى بالالارعا كومەكتەسەتىنىنە سەنىمدى. ء«بىز يپپوتەراپيا اشۋ يدەياسى قولعا الىناتىنى تۋرالى العاش رەت وتكەن جىلى ەستىدىك. وبلىس باسشىلىعىنىڭ قولداۋىمەن وسى يگى باستاما ىسكە اسىرىلعانىنا قۋانىشتىمىز. مۇنداعى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ, زاماناۋي جابدىقتار مەن ترەناجەرلەر, ەمدىك دەنە شىنىقتىرۋلارى بالالارىمىزدىڭ ساۋىعۋىنا, ءوز-وزىنە دەگەن سەنىمدەرىن نىعايتۋعا ىقپال ەتەدى دەگەن ۇمىتپەن كەلىپ وتىرمىز», دەدى م.وسكەنباەۆا.
مانەجدە مونتۋار, ياعني بالالاردى اتقا وتىرعىزۋعا ارنالعان ارنايى باسپالداق ورناتىلىپ, قاۋىپسىزدىك ماقساتىندا جاتتىعۋ الاڭىنا قۇم توسەلگەن. سونىمەن قاتار مۇندا جارىقتاندىرۋ جۇيەسى بار, اتا-انالار مەن ماماندار پروتسەستى سىرتتان باقىلاي الاتىنداي قورشاۋلار ورناتىلعان.
ءوڭىر اكىمى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىندە «مەرەي» ورتالىعىندا تىرەك-قيمىل اپپاراتى زاقىمدانعان, داۋن سيندرومى, باسقا دا اۋرۋلارى بار 3 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا 56 بىلىكتى مامان كومەك كورسەتەدى. ولاردىڭ ىشىندە پەداگوگ-تاربيەشى, ادىسكەر, دارىگەر-نەۆروپاتولوگ, پەداگوگ-پسيحولوگ, لوگوپەد, پسيحياتر, دەفەكتولوگ, ورتوپەد, ماسساجيست, ەمدىك دەنە شىنىقتىرۋ, ءجۇزۋ نۇسقاۋشىلارى, دەنە شىنىقتىرۋ وقىتۋشىسى, سونداي-اق ورتا مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر بار. تاربيەلەنۋشىلەرگە ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن بالالاردى قاۋىپسىز تاسىمالداۋعا بەيىمدەلگەن ەكى «ۆيراج» گازەل كولىگى قاراستىرىلعان.
جەتىسۋ وبلىسى