وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ماماندارى وڭىردە تىركەلگەن ءاربىر ءتورتىنشى قىلمىستىڭ الكوگولدى ىشىمدىكتىڭ سالدارىنان تۋىندايتىنىن ايتىپ وتىر. قوستاناي وبلىسى بۇگىندە قىلمىس دەڭگەيى بويىنشا رەسپۋبليكا كولەمىندە ەكىنشى ورىندا تۇر. قىلمىس دەڭگەيىنىڭ بۇلايشا اسقىنىپ كەتۋىنە ىشىمدىكتىڭ دە ىقپالى مول. ماسەلەن, ءتارتىپ ساقشىلارى وبلىس اۋماعىندا 23 ادام ءولتىرۋ, 86 دەنساۋلىققا اۋىر زيان كەلتىرۋ قىلمىسىنىڭ الكوگوليزمنىڭ سالدارىنان بولعانىن انىقتاپ وتىر. بۇدان تىس, ىشىمدىكتىڭ بۋىمەن 111 وتباسىلىق-تۇرمىستىق قىلمىس جاسالعان.
«جىل باسىنان بەرگى 10 ايدىڭ ىشىندە قوعامدىق ورىنداردا ىشىمدىك ىشكەن نەمەسە كوپشىلىك ورتادا ماس كۇيىندە كوزگە تۇسكەن 15,5 مىڭ ادام اكىمشىلىك جاۋاپقا تارتىلدى. ولاردىڭ 3 مىڭنان استامى بۇعان دەيىن دە ءدال وسىنداي ءتارتىپ بۇزۋشىلىق جاساعان. بۇل تۇرعىندار اراسىندا قوعامدىق ءتارتىپتى ورەسكەل بۇزۋ, ىشىمدىككە سالىنۋ سياقتى كۇردەلى ماسەلەنىڭ بار ەكەنىن اڭعارتادى. سوندىقتان بۇگىندە پوليتسيا بۇرىننان تىركەۋدە تۇرعان ىشىمدىككە ءۇيىر ازاماتتارعا, قوعامدىق ءتارتىپ بۇزۋشىلارعا, سونداي-اق ءوز وتباسىندا ءجيى جانجال شىعارىپ ادەتتەنگەن باسبۇزارلارعا باقىلاۋدى كۇشەيتتى. بۇل وڭىردە قىلمىس دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە, ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى», دەيدى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى كارينا بازارباەۆا.
قالاي دەسەك تە, قازىرشە وڭىردە ىشىمدىككە اۋەس تۇرعىندار ازايماي تۇر. مىسالى, قوستانايدا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى كۇن سايىن شامامەن 50 ادامدى ايىقتىرعىشقا اپارىپ جابادى ەكەن. وبلىس بويىنشا جىل باسىنان بەرى 22,5 مىڭ ماس ادام ايىقتىرعىشقا جەتكىزىلىپ, ونىڭ 20,5 مىڭى سول جەردە تۇنەپ شىققان.
قوعامدىق دەرتكە قارسى كۇرەس بارىسىندا پوليتسيا ءبىرسىپىرا ازاماتتىڭ ىشىمدىك ىشۋىنە سوت كۇشىمەن تىيىم سالۋعا دەيىن بارىپ جاتىر. سوت ۇكىمىنە ىلىككەن ازاماتتارعا, ءتىپتى, ءوز ۇيىندە وتىرسا دا الكوگولدى سۋسىن ىشۋگە بولمايدى. ستاتيستيكاعا سەنسەك, بۇگىندە وڭىردە سوت ارقىلى ىشىمدىك پايدالانۋعا تىيىم سالىنعان 3 مىڭنان اسا ادام پوليتسيا ەسەبىندە تۇر. الايدا قۇلقىنعا قۇل بولعان 3,5 مىڭعا جۋىق ادام سوت شەشىمىن بۇزعانى ءۇشىن 10 تاۋلىك مەرزىمگە وتىرىپ شىققان. بۇل از بولعانداي, جىل باسىنان بەرى شامامەن 500-گە جۋىق ادام بىرنەشە رەت اكىمشىلىك قاماۋعا الىنعان. مىسالى, جىتىقارا قالاسىنىڭ تۇرعىنى بيىل ءازازىل سۋسىننىڭ كەسىرىنەن 14 مارتە اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, 295 تاۋلىگىن, ياعني بىرجىلدىق عۇمىرىنىڭ 80,8 پايىزىن اكىمشىلىك قاماۋدا وتكىزگەن. بيىل پوليتسەيلەر اۋزى قۇرعاماي ءىشۋدى ادەت ەتكەن 292 ادامدى ءماجبۇرلى ەمدەۋ مەكەمەلەرىنە ورنالاستىرعان.
پوليتسيا سپيرت سۋسىندارىن ساتاتىن ساۋدا ورىندارىن دا قاتاڭ باقىلاۋعا الۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىر. وڭىردە مۇنداي 5 مىڭنان اسا ساۋدا نىسانى بار. بيىل سپيرت ونىمدەرىن ساتۋ كەزىندە زاڭ ەرەجەلەرىن بۇزعان 260 كاسىپكەر اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, 153 كاسىپكەردىڭ ليتسەنزياسى توقتاتىلعان. 9 كاسىپكەر ىشىمدىك ساتۋ قۇقىنان ءبىرجولا ايىرىلىپ وتىر. سوعان قاراماستان, زاڭسىز الكوگول ونىمدەرىن ساتۋ تولاستاماي تۇرعانى الاڭداتادى.
وڭىردە الكوگوليزم مەن سوعان بايلانىستى قۇقىق بۇزۋشىلىققا قارسى كۇرەس شارالارىن كۇشەيتۋ ماقساتىندا بيىلعى قىركۇيەك ايىندا «مادەني قوعام» اتتى جوبا ىسكە قوسىلعان. اتالعان جوبا 2025 جىلعا دەيىن جالعاسادى. جوبا اياسىندا الكوگول ونىمدەرىن ساتۋعا قويىلاتىن تالاپتاردى قاتايتۋ, سونداي-اق الكوگوليزم دەرتىنە ۇشىراعان ازاماتتارعا ارنالعان ينفراقۇرىلىمدى كەڭەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر. مىسالى, 25 توسەك-ورنى بار قوستانايداعى «ۋاقىتشا بەيىمدەۋ جانە دەتوكسيكاتسيا ورتالىعى» 100 ورىنعا دەيىن كەڭەيتىلەدى.
سونىمەن قاتار اۋدان ورتالىقتارىندا دا وسىنداي ورتالىقتاردى اشۋ كوزدەلىپ وتىر. ماسەلەن, تاياۋدا عانا توبىل قالاسىندا الكوگوليزم دەرتىنە شالدىققانداردى ۋاقىتشا بەيىمدەۋ جانە ولارعا دارىگەرلىك كومەك كورسەتەتىن 10 ورىندىق ورتالىق اشىلدى. الداعى ۋاقىتتا مۇنداي ورتالىقتار ليساكوۆ, جىتىقارا, قارابالىق اۋداندارىندا اشىلماق. «مادەني قوعام» جوباسى اياسىندا قوستانايدا جانە وبلىستىڭ 73 اۋىلدىق وكرۋگىندە مەديتسينالىق كۋالاندىرۋ پۋكتتەرى ىسكە قوسىلدى.
وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى كەلەشەكتە دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن فەلدشەرلىك اكۋشەرلىك پۋنكتتەرى بار اۋداندار مەن اۋىلدىق وكرۋگتەردە ساراپتاما جۇرگىزۋگە رۇقسات بەرەتىن سەرتيفيكاتقا يە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ سانىن ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ وتىر. ىشىمدىككە شەكتەن تىس ءۇيىر بوپ العان ادامداردىڭ بەتىن بەرى بۇرىپ, دۇرىس جولعا تۇسۋىنە ىقپال ەتۋ ىسىنە اكىمدىكتەر جانىنان قۇرىلعان قوعامدىق كوميسسيالارعا مۇشە, اۋىل-ايماققا سىيلى, بەدەلدى اقساقالدار دا تارتىلماق.
قوستاناي وبلىسى
