كورشىلەس رەسەي مەملەكەتىمەن ەكونوميكالىق ارىپتەستىك اياسىندا كەيىنگى جىلدارى پايدا بولعان كاسىپورىننىڭ ءبىرى – «KamLitKZ» شويىن قۇيۋ زاۋىتى. بۇگىندە «KamLitKZ» سەرىكتەستىگى ءۇش بىردەي ءىرى جوبانى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. زاۋىت ديرەكتورى دميتري وكۋنەۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇنى 78,2 ملرد تەڭگە بولاتىن الپاۋىت كاسىپورىن جىلىنا 45 مىڭ توننا شويىن قورىتىپ, ودان ءتۇرلى بۇيىمدار شىعارادى. بۇگىندە مۇندا 500 ادام جۇمىس ىستەيدى. زاۋىت الەمدىك ستاندارتتارعا سايكەس كەلەتىن زاماناۋي جوعارى تەحنولوگيالىق قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالعان.
«بۇل – ءبىزدىڭ سەرىكتەستىك ىسكە اسىرىپ جاتقان ءبىرىنشى جوبا. بيىل 2 300 جەڭىل جانە جۇك كولىكتەرىنە ارنالعان شويىن بۇيىمدارىن شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ونىڭ جارتىسىنان استامىن وندىردىك. ءوندىرىس تسەحتارى تولىق ىسكە قوسىلعان سوڭ, وبلىستا شويىن قۇيۋ كولەمى شامامەن بەس ەسەگە ارتادى. سەرىكتەستىك قازىر 82,5 ملرد تەڭگەگە ىشتەن جاناتىن قوزعالتقىشتارعا ارنالعان شويىن قۇيمالارىن جانە جەتەكشى وس تەتىكتەرىن وندىرەتىن ەكى زاماناۋي ءوندىرىس ورنىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزىپ جاتىر. بۇل كاسىپورىندار ىسكە قوسىلسا, تاعى 550 جۇمىس ورنى اشىلماق», دەيدى كاسىپورىن باسشىسى.
شويىن قۇيۋ زاۋىتى قازىر قوزعالتقىش كارتەرى, تسيليندرلەر بلوگىن شىعارىپ جاتىر. تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ سۇرانىسىنا ساي تەحنيكا بولشەگى الدىمەن زاۋىتتىڭ كونستۋركتورلىق بيۋروسىندا ولشەنىپ-پىشىلەدى, سوسىن بارىپ قۇيىلادى.
زاۋىتتىڭ ينجەنەر-كونسترۋكتورى داريا ەسمۇحامبەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, قوستانايدا شىعاتىن دايىن شويىن قۇيمالارىنا جەكەلەگەن تاپسىرىس بەرۋشىلەر دە كوپ.
«بىزگە تاپسىرىس كەلگەن سوڭ, ونى الدىمەن تالدايمىز, قالاي جاساي الاتىنىمىزدى ويلاستىرىپ, تەحنولوگياسىن قۇراستىرىپ الامىز. كەيدە ءوز يدەيامىزدى قوسامىز. ونى تاپسىرىس بەرۋشىگە كورسەتىپ, كەلىسىمىن الامىز. ءبىز شويىننان جۇك ماشينالارىنا ارنالعان جەتەكشى بەلدەمەنىڭ 12 ءتۇرىن, كارتەردىڭ 13 ءتۇرىن, تسيليندر بلوكتارىن جانە تسيليندر بلوكتارىنىڭ باستارىن قۇيىپ شىعارامىز. زاۋىت ءونىم ساپاسىنا باسا ءمان بەرەدى. سوندىقتان ءاربىر ءونىم جوعارى تەحنولوگيالى بىرنەشە ساتىلى سىناما زەرتحاناسىنان وتەدى», دەيدى جاس مامان.
زاۋىتتىڭ فيزيكا-مەحانيكالىق سىنامالار زەرتحاناسىندا مەتالدىڭ ساپاسى, ونىڭ قۇرامى, باسقا دا سيپاتتارى جان-جاقتى زەرتتەلەدى. مۇندا مەتالدى, قۇيىلعان شويىننىڭ بەرىكتىگى ارنايى ەلەكتروندى ماشينا ارقىلى تەكسەرىلەدى. اقىلدى قۇرىلعى شويىننىڭ ساپاسى تۋرالى مالىمەتتەردى كومپيۋتەرگە شىعارىپ كورسەتىپ بەرەدى.
«KamLitKZ» شويىن قۇيۋ زاۋىتى قولعا الىپ وتىرعان 3 جوبا تولىق ىسكە قوسىلعان سوڭ, كاسىپورىن شويىننان 164 مىڭعا جۋىق تەحنيكا بولشەگىن شىعاراتىن بولادى. ولار جۇك جانە جەڭىل تەحنيكا وندىرىسىندە قولدانىلادى.
مۇنىڭ سىرتىندا, قوستاناي قالاسىندا تەمىرجول كولىگىنە ارنالعان سەرىپپە شىعاراتىن «ورال پرۋجينا زاۋىتىنىڭ» قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. اتالعان جوباعا رەسەي كومپانياسى 1,1 ملرد تەڭگە قارجى سالىپ وتىر. زاۋىت جىلىنا 10 مىڭ سەرىپپە شىعاراتىن بولادى. كاسىپورىن ىسكە قوسىلسا, 56 جۇمىس ورنى اشىلادى.
چەليابى قالاسىنداعى «وكسيد» حيميا زاۋىتى دا قوستانايدا مىرىش وكسيدى مەن مىرىش ەرىتىندىسىن شىعاراتىن كاسىپورىننىڭ ىرگەسىن قالادى. قۇنى 2,7 ملرد تەڭگە تۇراتىن جاڭا زاۋىت جىلىنا 50 توننا مىرىش وكسيدىن جانە 150 توننا مىرىش ەرىتىندىسىن وڭدەپ شىعاراتىن بولادى. كاسىپورىن ىسكە قوسىلعان سوڭ, 60-تان استام جۇمىس ورنى اشىلادى.
سونىمەن قاتار وڭىردە رەسەي كومپانياسىنىڭ قارجىسىنا كۆارتسيت زاۋىتى سالىنىپ جاتىر. ءوڭىردىڭ ونەركاسىپ ءوندىرىسىن وركەندەتۋ باعىتىندا بۇدان باسقا دا اۋقىمدى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. كەلەر جىلى يندۋستريالىق ايماققا تەمىرجول تارتىلىپ, حالىقارالىق لوگيستيكالىق ورتالىق سالىنباق.
«ەلىمىزدە بۇگىندە ەكى حالىقارالىق لوگيستيكالىق ورتالىق بار. ءۇشىنشىسىن كەلەسى جىلى قوستاناي قالاسىندا سالۋ كوزدەلىپ وتىر. ويتكەنى جاڭادان ىسكە قوسىلىپ جاتقان, الداعى ۋاقىتتا اشىلاتىن زاۋىتتاردىڭ ءبىراز ءونىمىن ۋاقىتىندا الىپ, باسقا مەملەكەتتەرگە جەتكىزۋىمىز كەرەك. جىلىنا 400 مىڭ كونتەينەر كەلەتىن بولادى. بۇل جوبا جۇزەگە اسسا, قوستاناي وبلىسىندا ونەركاسىپ ءوندىرىسى 50 پايىزعا دەيىن ارتادى», دەيدى وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ.
وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, استىقتى ءوڭىر رەسەي, قىتاي, وزبەكستان, اۋعانستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان ءتارىزدى 37 ەلگە ءونىم جىبەرەدى. ماسەلەن, جىل باسىنان بەرگى ەكسپورت كولەمى 1 ملرد دوللاردان اسقان. ەاەو اۋماعىنداعى ەلدەرگە 398,9 ملن دوللاردىڭ ءونىمى ەكسپورتتالادى. ال يمپورت كولەمى – 2 ملرد دوللاردىڭ ۇستىندە. ونىڭ ىشىندە 666,7 ملن دوللاردىڭ ءونىمى ەاەو ەلدەرىنەن كەلەدى.
قوستاناي وبلىسى
