ەكى ەلدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىكتەرىنىڭ كەلىسىمىمەن 2000 جىلى اشىلعان فيليالدان بۇگىنگە دەيىن 13 مىڭنان استام شاكىرت جوعارعى ءبىلىم الىپ شىقتى. ولاردىڭ دەنى مەملەكەتتىك قىزمەت, قۇقىق قورعاۋ, زاڭ, ءبىلىم سالاسىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.
بۇگىندە چەلمۋ فيليالىندا ەكى جارىم مىڭنان استام ستۋدەنت رەسەيدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا ارنالعان باعدارلاماسىنا سايكەس قۇقىقتانۋ, قارجى جانە كرەديت, لينگۆيستيكا, مەنەدجمەنت ماماندىقتارى بويىنشا ءبىلىم الىپ جاتىر.
ء«بىزدىڭ فيليال وتە ءبىر قيىن كەزەڭدە قۇرىلدى. توقسانىنشى جىلدارى ءوڭىر جاستارىنىڭ كوبى رەسەي, بەلارۋس, ۋكراينا, گەرمانيا ەلدەرىنە كەتىپ جاتتى. بۇعان بىرقاتار عالىمدار, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, ءماسليحات دەپۋتاتتارى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, سىرتقا كەتىپ جاتقان جاستار اعىنىن قالاي توقتاتۋعا بولادى دەگەن ماسەلە كوتەردى. ولار قازاقستان مەن رەسەيدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىنا جۇگىنىپ, قوستانايدا رەسەي جوعارى وقۋ ورنىنىڭ فيليالىن اشۋ تۋرالى ءوتىنىش ءبىلدىردى. وسىلايشا, 1998 جىلى چەليابى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وكىلەتتىگى جۇمىس ىستەي باستادى. ال 2000 جىلى ەكى ەل مينيسترلىكتەرىنىڭ كەلىسىمىمەن قوستاناي قالاسىندا چەليابى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى اشىلادى. ءبىزدىڭ فيليال كوپتەگەن جاستىڭ وسىندا ءبىلىم الىپ, جۇمىس تاۋىپ, تۇراقتاپ قالۋىنا, كوشى-قون اعىنىنىڭ باياۋلاۋىنا سەپتىگىن تيگىزدى», دەيدى فيليال باسشىسى ناتاليا ناليزكو.
قوستانايدا ەكى ەلگە ورتاق ءبىلىم ورداسىنىڭ اشىلىپ, ءارى قاراي دامىپ, قالىپتاسۋىنا قۇقىق قورعاۋ سالاسىنىڭ ارداگەرى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى تاران اتجانوۆ پەن زاڭگەر-عالىم الەكساندر رودنوۆ كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. ولار فيليال قۇرىلا سالىسىمەن رەسەي مەن قازاقستاننان كوپتەگەن وقىتۋشى-عالىمدى شاقىرىپ, بىلىكتى مامانداردى تارتا ءبىلدى. ءبىلىم ورداسىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق نەگىزىن, وقۋ-ادىستەمەلىك قورىن قالىپتاستىردى. ودان كەيىن فيليال تىزگىنىن قولىنا العان زاڭگەر-ۇستاز رايسا تولەگەنوۆا بۇل يگى ءىستى ودان ءارى جالعاستىرىپ, وقۋ عيماراتتارىن كەڭەيتتى, مۋزەي, كىتاپحانا اشتى. قازاقستان مەن رەسەيدىڭ وزىق ۋنيۆەرسيتتەرىمەن, عىلىمي ورتالىقتارىمەن بايلانىس ورناتىپ, ولارمەن تاجىريبە الماسىپ وتىرۋعا, بىرلەسكەن عىلىمي ىزدەنىستەر مەن جوبالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى.
ء«بىز ءوزىمىز جۇمىس ىستەپ جاتقان 24 جىلدىڭ ىشىندە قازاقستان نەمەسە رەسەي بيۋدجەتىنەن ءبىر تيىن دا الىپ كورگەن جوقپىز. بۇگىنگى جەتىستىگىمىزدىڭ بارىنە ءوز كۇشىمىزبەن قول جەتكىزدىك. ماتەريالدىق-تەحنيكالىق كەرەك-جاراقتاردىڭ ءبارىن, جيھاز, كىتاپ, قالام-قاعازعا دەيىن ستۋدەنتتەردىڭ وقۋى اقىسىنان تۇسكەن قارجىعا ساتىپ الىپ وتىرامىز. ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنا كەلسەك, ءبىزدىڭ تۇلەكتەرىمىز بۇگىندە پروكۋراتۋرا, سوت, قۇقىق قورعاۋ, ءبىلىم سالالارىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. فيلولوگيا ءبولىمىن بىتىرگەن شاكىرتتەرىمىزدىڭ جارتىسىنان كوبى – اۋىلدا مەكتەپ مۇعالىمى. ءتىپتى ءبىر تۇلەگىمىز كورشىلەس وبلىستاردىڭ ءبىرىن باسقارىپ وتىر», دەيدى فيليال باسشىسى.
ءبىلىم ورداسىندا كۇندەلىكتى تاڭەرتەڭ, ءدارىس باستالماس بۇرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك گيمنى شىرقالادى. فيليال ستۋدەنتتەرى قاي ماماندىققا وقىپ جاتقانىنا قاراماستان, مىندەتتى تۇردە قازاقستان تاريحى مەن قازاق ءتىلى پاندەرىنەن ءدارىس الىپ, سىناق تاپسىرادى. فيليالدا وقۋ-تاربيە ۇدەرىسىمەن قاتار, سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ, جاستاردى سپورتپەن شۇعىلدانۋعا تارتۋ ماسەلەسى دە وڭ جولعا قويىلعان. ماسەلەن, چەلمۋ فيليالىنىڭ باسكەتبولشىلارى – ەلىمىزدىڭ جوو-ى ىشىندە قازاقستان قۇراماسىنىڭ ساپىندا وينايتىن جالعىز كوماندا.
باس كەڭسە چەليابى قالاسىندا بولعاندىقتان فيليال ستۋدەنتتەرى مەن وقىتۋشىلارى رەسەي مەملەكەتىنىڭ عىلىم مەن ءبىلىمدى دامىتۋعا ارنالعان گرانتتارىن ۇتىپ الىپ جاتادى.
چەلمۋ فيليالى رەسەيدىڭ يۋگورسك, تۇمەن, بەلارۋسيانىڭ ۆيتەبسك, گومەل, مينسك ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن, قازاقستاننىڭ الدىڭعى قاتارلى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن حالىقارالىق ارىپتەستىك تۋرالى كەلىسىمشارت اياسىندا تىعىز بايلانىس ورناتقان. قازىرگى زاماندا مۇنداي اشىق ارىپتەستىكتى دۇرىس جولعا قويماي, ستۋدەنتتەرگە ساپالى ءبىلىم بەرۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنى بەلگىلى. قوستاناي فيليالىنىڭ رەسەيدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرلەسىپ قولعا الىپ جاتقان عىلىمي جوبالارى دا بارشىلىق. مىسالى, الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق جانە جاراتىلىستانۋ پاندەرى كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى پاۆەل شابلەي ءبىرازدان بەرى رەسەي مۇسىلماندارىنىڭ تاريحىن زەرتتەۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. سەرگەي ءپاۆلوۆيچتىڭ بۇل باعىتتاعى زەرتتەۋ ەڭبەكتەرىنە رەسەيلىكتەر عانا ەمەس, جاپونيا, يتاليا, نيدەرلاندى, اۋستريا عالىمدارى دا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر.
چەلمۋ فيليالى 22 قاراشادا وسىمەن ەكىنشى رەت «ەۋرازيا قاقپاسى» دەپ اتالاتىن حالىقارالىق فورۋم وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. فورۋمعا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, عالىمدار, ءبىلىم, بيزنەس, مادەنيەت سالاسىنىڭ وكىلدەرى قاتىسادى.
«فورۋم بارىسىندا كورشىلەس ەكى ەلگە ورتاق ەكولوگيا, ەكونوميكا, اقپاراتتىق كەڭىستىك, جوعارعى ءبىلىم, مادەنيەت ماسەلەلەرى قاراستىرىلادى. ءبىزدى رۋحاني ءدىڭى ۇقساس ورتاق تاريحىمىز بايلانىستىرادى. مۇنىڭ سىرتىندا, ءبىز كورشىلەس جاتقان وڭىرلەرمىز. سوندىقتان بىرلەسىپ شەشەتىن ورتاق ماسەلەلەر دە بارشىلىق. مۇنداي ءىس-شارالار قازاقستان مەن رەسەيدىڭ بيزنەس, ءبىلىم, مادەنيەت سالاسىنداعى ءداستۇرلى بايلانىسىن نىعايتا تۇسەدى», دەيدى ناتاليا ناليزكو.
فيليال باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلعى فورۋم بىرقاتار بىرلەسكەن عىلىمي جوبالاردىڭ قولعا الىنىپ, عىلىمي ماقالالاردىڭ جازىلۋىنا, ارىپتەستىك تۋرالى كەلىسىمشارت جاساسۋعا ىقپال ەتكەن.
«بيىلعى فورۋمعا بەلگىلى تاريحشى ساتتار ءماجيتوۆ ارنايى كەلىپ قاتىسادى. رەسەي تاراپىنان دا بىرنەشە عالىمداردى كۇتىپ وتىرمىز. فورۋم بارىسىندا رەسەي قازاقتارىنىڭ سالت-ءداستۇرى, تاريحى اڭگىمە بولادى. رەسەي قازاقتارىنىڭ ۇلتتىق كيىم ۇلگىلەرى كورمەگە قويىلادى. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ورتاق ماسەلەلەر تالقىلانادى», دەيدى فيليال ديرەكتورى.
قوستاناي وبلىسى
