قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ ءۇشىن باسشىلاردىڭ كوشباسشىلىق قاسيەتتەرى, كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسى, ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ جانە جەكە سەكتوردىڭ ءرولى ماڭىزدى. وسىعان وراي قازاقستاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى مەنەدجەرلەرىنىڭ قاۋىمداستىعى جىل سايىن سالا ماماندارىنا كوشباسىلىق داعدىلارىن ارتتىرۋعا, تاجىريبە الماسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن الاڭ ۇسىنادى. الماتى مەنەدجمەنت ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن فورۋمعا جەتەكشى ساراپشىلار, مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ باسشىلارى مەن كاسىبي قاۋىمداستىق وكىلدەرى قاتىستى. ءىس-شارا بارىسىندا ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ قازىرگى جاعدايى, كادرلىق قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى جانە مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جولدارى كەڭىنەن تالقىلاندى.
قازاقستاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى مەنەدجەرلەرىنىڭ قاۋىمداستىعى كەڭەسىنىڭ توراعاسى, قاۋىمداستىقتىڭ تەڭ قۇرىلتايشىسى, DrPH قۋانىش ەرعاليەۆ ناعىز كوشباسشى جوعارى مورالدىق-ەتيكالىق قاسيەتتەرگە يە بولۋى كەرەك, وزگەرىستەردى الدىن-الا ءبىلىپ, جەدەل تۇردە يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى تابا ءبىلۋى كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ء«بىزدىڭ ميسسيامىز – قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسشىلارى ءۇشىن كوشباسشىلىق پەن يننوۆاتسيا كوزى بولۋ. بۇگىندە ءبىز جاھاندىق ەپيدەميالاردان باستاپ كليماتتىق وزگەرىستەر مەن الەۋمەتتىك تۇراقسىزدىققا دەيىنگى كوپتەگەن قيىندىققا تولى الەمدە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. بۇل جاعدايدا تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىن نازاردان تىس قالدىرماۋ وتە ماڭىزدى. ولار دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاقسارتۋ, مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرۋ جانە قوعامنىڭ بارلىق سالاسىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىراتىن تۇراقتى جۇيەنى قۇرۋ ءۇشىن ۇزاق مەرزىمدى جوسپارلار قۇرۋعا كومەكتەسەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ وزگەرىسكە دايىن جانە سىرتقى فاكتورلارعا ءتوزىمدى بولۋى ءتيىس جانە قازاقستاندا تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىن ىسكە اسىرۋ بىزدەن جوعارى دارەجەدەگى كاسىبيلىك پەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. بۇگىنگى فورۋم ءدال وسى قاسيەتتەردى دامىتۋعا ارنالعان. سونداي-اق ءار قاتىسۋشىنىڭ كاسىبي دامۋىن قولداۋعا, جاڭا يدەيالار ويلاپ تابۋعا شابىتتاندىرۋعا جانە ولاردى ءساتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ءتيىمدى ادىستەردى ۇسىنۋعا باعىتتالعان», دەدى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى مەديتسينا مەكتەبىنىڭ اسسيستەنت پروفەسسورى قۋانىش اسىلحان ۇلى.
فورۋم بارىسىندا قازاقستانداعى ددسۇ-نىڭ ەلدىك كەڭسە باسشىسى, Harvard University (اقش), King's College London ( ۇلىبريتانيا) سياقتى بەدەلدى وقۋ ورىندارىنىڭ جانە زەرتتەۋ مەكەمەلەرىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى جەتەكشى ماماندارى, سونداي-اق گەرمانيادان كەلگەن ساراپشىلار بايانداما جاساپ, تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى. سپيكەرلەر دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جاقسارتۋعا جانە جاھاندىق كونتەكستە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن تۇراقتى دامىتۋعا ىقپال ەتەتىن حالىقارالىق تاسىلدەردى ۇسىندى.
King's Business School, King's College of London ( ۇلىبريتانيا) ستراتەگيالىق ادامي كاپيتال بويىنشا PhD پروفەسسور دانا مينباەۆانىڭ ايتۋىنشا, باس ديرەكتورلار ۇرپاقتاردىڭ ءبىر-بىرىنەن ايىرماشىلىعىن, ساياسي كوزقاراستاردى, جاھاندىق پروبلەمالاردى جانە ت.ب. ەسكەرە وتىرىپ, ۇلكەن اۋديتوريامەن تىلدەسە ءبىلۋى كەرەك.
«كوشباسشىلار ءوز ۇيىمىندا ورتاق كوزقاراس قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ستراتەگيالىق كوممۋنيكاتسيانى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ستوريتەللينگتى دە مەڭگەرۋى كەرەك. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ بولاشاعىن انىقتاۋعا, الەمدىك جانە جەرگىلىكتى كونتەكستتەردەگى وزگەرىستەردەن حاباردار بولۋعا, ماكروتەندەنتسيالاردى اجىراتىپ, باسقالار قيىندىق پەن كەدەرگى دەپ سانايتىن جەردەن مۇمكىندىكتەردى كورۋگە تىرىسىڭىز. الەۋمەتتىك جانە ىسكەرلىك قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىرۋ مۇمكىندىكتەرى مەن ارتىقشىلىقتارىن زەرتتەڭىز, ۇيىمنىڭ قۇندىلىقتارى مەن ماقساتتارىنا, قوعامدىق مىندەتتەرگە ادال بولىپ, ءوسۋدىڭ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانىڭىز. مۇددەلى تاراپتاردىڭ ىشكى جانە سىرتقى جەلىلەرىنە ستراتەگيالىق اسەر ەتۋ داعدىلارىن دامىتىڭىز, سەرىكتەستىك پەن ەكوجۇيە ۇلگىلەرىن قالىپتاستىرىڭىز, ادامداردى قاتىسۋعا ىنتالاندىرىڭىز, نەگىزگى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن ولاردىڭ داعدىلارىن پايدالانىڭىز», دەپ كەڭەس بەردى ول.
فورۋم بارىسىندا جەكەمەنشىك كلينيكا باسشىسى, حيرۋرگ ولجاس شۋلەنباەۆ ەلىمىزدەگى كادر تاپشىلىعى ماسەلەسىنە توقتالدى.
«دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا 270 563 مەديتسينا قىزمەتكەرى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ ىشىندە 79 261-ءى دارىگەرلەر. دەگەنمەن, بۇل سان اۋىلدىق جەرلەردەگى قاجەتتىلىكتەردى وتەي المايدى. جاس مامانداردىڭ ۇلكەن كلينيكالاردا جۇمىس ىستەۋگە ۇمتىلۋى اۋىلداعى مەديتسينا ساپاسىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلەدى. كوپتەگەن جاس دارىگەرلەر جۇمىسىن ۇلكەن قالالاردا باستاعىسى كەلەدى, بىراق تاجىريبە جيناقتاۋعا كىشكەنتاي مەكەمەلەردەن باستاۋ ماڭىزدى. مەن مانسابىمدى اۋداندىق اۋرۋحانادان باستادىم, بۇل مەنى شىڭدادى» دەيدى شۋلەنباەۆ.
سونىمەن قاتار جيىندا جەكە سەكتور مەن مەملەكەتتىڭ بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىگى تالقىلاندى. جەكە ينۆەستيتسيالار ارقىلى اۋىلدىق جەرلەردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ دەڭگەيىن كوتەرۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى.
ءىس-شارا سوڭىندا ۇتىس ويىنى ويناتىلىپ, قاتىسۋشىلار قازاقستاننىڭ جەتەكشى بيزنەس-مەكتەپتەرىنەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى MBA ماگيستراتۋراسىندا وقۋعا گرانتتار ۇتىپ الدى.
سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى مەنەدجەرلەرىنە ارنالعان ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ, مەديتسينالىق قىزمەتتەردى ساتۋ, اككرەديتتەۋ ستاندارتتارى, مەدياتسيا جانە پاتسيەنتتەرمەن ءتيىمدى قارىم-قاتىناس سياقتى وزەكتى تاقىرىپتار بويىنشا ماستەر-كلاسستار وتكىزىلدى. ءداسۇرلى فورۋم قاتىسۋشىلارعا ءبىلىم مەن تاجىريبە الماسۋعا, سونداي-اق قازاقستاندا مەديتسينانى دامىتۋدىڭ بولاشاق باعىتتارىن تالقىلاۋعا ارنالعان بىرەگەي پلاتفورماعا اينالدى.
