وسى فولكلوردىڭ ءمان-مازمۇنى ءبىر كەزدەرى, ياعني قوعام ساتىسىمەن ايتساق, فەوداليزم كەزىندە – XX عاسىردىڭ باسىنا دەيىن مىنا تۇرعىدا باياندالىپتى: «كەدەي بولىپ دۇنيەگە كەلەدى. ەسەيىپ, ەرجەتىپ, اقىلدىلىق ارقاسىندا ادال ەڭبەكپەن ەر جەتەدى... بولماسا جاپىرا جاۋ تاۋىپ, ەلىمەن ەڭىرەپ ەرجەتىپ, كەك الۋعا اتتانىپ, باتىر بولىپ باق ورناتادى. اتالار ايتقان اۋىز ادەبيەتى – كىلەڭ باتىرلىق, ادال ماحاببات, ادامگەرشىلىك, ادەت-عۇرىپ توڭىرەگىندە ءوربىپ, ءبىر سوزبەن – ونەگەلى ۇرپاق ءوسىپ ونەتىن».
ال ودان كەيىنگى كەزەڭدە, ياعني سوتسياليزم زامانىندا ۇرانىمىز «جاساسىن پارتيا!» بولىپ, « ۇلى لەنين ۇرپاعى» بوپ وستىك. قارشادايىمىزدان گالستۋك تاعىپ پيونەر اتانىپ, پارتيا جىرىن جىرلاپ وستىك. ەسەيىپ ەس كىرە كومسومولعا ءوتۋ پارىزىمىز بولىپ, ەستيتىنىمىز دە, وقيتىنىمىز دا, بولاشاعىمىز كوممۋنيزم بولىپ, قالقان قۇلاعىمىز قالقايىپ, ۋايىم-قايعىسىز ەرجەتتىك. تەك پارتيانى تىڭداپ, ايداعانىمەن جۇرسەك, كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە كوممۋنيزم اتتى عاجاپ كەزەڭگە تاپ بولاتىنىمىزعا قۇدايداي سەندىك. ەستيتىن ءانىمىز دە, جىرىمىز دا, ياعني اعا ۇرپاق ايتار فولكلورىمىز وسى تۇرعىدا عانا ايتىلاتىن.
ال قازىر عاجاپ! «كاپيتاليزم» اتتى قاتىگەزدەمىز. ونىڭ نەندەي قوعام ەكەنى بەسىكتەن بەلى شىقپاعان بالاعا بەلگىلى. ال بۇل قوعامدا ايتىلار «اۋىز ادەبيەتى»: «اقشا! تەك اقشا! اقشاڭ بولسا قالتاڭدا, تالتاڭدا دا تالتاڭدا» دەيمىز. اباي اتامىزدىڭ: «ەسەكتىڭ ارتىن جۋساڭ دا, مال تاپ» دەگەنىن گوي-گويلەتىپ ايتامىز, ۇراننىڭ ءىرىسى رەتىندە جالىنداتامىز. بانكير بول, سوت بول, شورت بول – تاباتىنىڭ تابىس بولسىن دەيمىز. بيلىككە ۇمتىل, بيزنەستى تۇمارداي تۇت, ادامگەرشىلىككە الاڭداما, كىسىلىككە قاراما, بەلىنەن باس, ۇياتتى ۇمىت. اقشا جولىندا جالپايىپ جات, تابىس تورىنە جونارقاڭدى توس. اقشا اتاڭنان دا ۇلكەن, شەشەڭنەن دە شەرلى. قاتار تۇرا قالسا, اتاققا قۇمارت, بيلىكتى باس سال. بيلىك پەن بيزنەس اعايىن, اعاڭ دا, كوكەڭ دە, كول-كوسىر بولاشاعىڭ سولار» دەپ باستالىپ, ارىگە ءامىر-جەمىر اقىل-كەڭەس جالعاسا بەرەدى.
ياعني ازىرگە وسەر ۇرپاققا ايتىلار «اۋىز ادەبيەتى» وسى.
بەرىك سادىر
