جان جادىراتقان جاسىن

بۇل كەيىپكە ءتۇسۋىمنىڭ, ياعني ءبىر تۇندە تۇسىنىكسىز تىلدە سويلەپ شىعا كەلۋىمنىڭ سەبەبى بار.

اۋىلدا, ايدالادا قيال كەزىپ جۇرگەن جەرىمدە – ءدال توبەمدە ناي­زاعاي شاتىرلاپ بۇرق ەتىپ تابان استىما, تابانى نەسى, مەن قوناق­تاپ وتىرعان قارا اعاش تۇبىنە ءنان جاسىن ءتۇسىپ... ەسىمدى اۋرۋحانادا جيىپپىن.

قۇداي ساقتاپ امان قالىپ, ەس كىرگەننەن وسى ءبىر تۇسىنىكسىز تىلدە بىلدىرلاي بەرىپپىن.

ماماندار زەرتتەپ, اقىل-ەسىم­نىڭ دۇرىستىعىن ايتىپ, ال مىنا ءشۇلدىر-ءبۇلدىر بەكەر ەمەس, نە بولسا دا جاسىننىڭ ميعا اسەرى دەپ ءبىلىپ, ءشۇلدىر-ءبۇلدىردىڭ انىق-قانىعىن ءتىل ماماندارىنا سىر­عىتىپ قۇتى­لىپتى.

ءتىل ماماندارى دا تىڭداپ كورىپ, مەن ايتقان ءسوز-سويلەم اتاۋلىدان – بۇل ءبىر كونە كەزدەگى اتا-بابانىڭ ءتىلى, توبەدەن تۇسكەن جاسىننىڭ اسەرىنەن ميدا ەرەكشە قۇبىلىس بولعان, سودان مىڭ­جىلدىقتارداعى كونە ءتىل قوزىپ بۇعان بۇيىرىپتى دەپ شەشىپتى.

كۇندە جانىمدا, كوز اشقاننان ايەلگە سول تىلدە شۇلدىرلەيدى ەكەن­مىن... دۇرىسى – ءوز ءتىلىم دە جانىمدا قالىپتى. ىلە-شالا اۋدار­ماسىن ايتا قوياتىندىكى مە, ايەل دە تۇسىنە باستاعانداي.

ال قاتىنمەن قاعىسا قالعاندا – كونە ءتىلدى بۇرق-سارق قاعىتىپ, اي­تارىمدى سول تىلدە شۇبىرتىپ كوسىلەمىن دەيسىڭ...

ارينە, اۋدارماسىن بۇگىپ قالا­مىن.

العاشقى عاجابى وسى بولسا, كەلە تۋعان-تۋىس, دوس-جارانمەن كەرىلدەسە قالعاندا, اينالايى­ن اتا-بابا تىلىنە ەرىك بەرەمىن. اۋزىمنان اق يت كىرىپ, كوك يت شىعىپ جاتقانى ءبىر وزىمە عانا ايان.

ايىزىم قانىپ, شەرىم تار­قاپ شىكىرەيىپ مەن وتىرامىن, تۇسىنىكسىز تىلدە بۇرق-سارق بولعان ماعان قاراپ كوپشىلىك ءماز...

عاجابى – قىزمەتتە كەرەمەت! ايدا كەپ كوسىلىپ ەش ىركىلمەي قار­سى كەلگەن كەز كەلگەندى ىرەپ-سويامىن...

دۇنيەدە ويىڭدى ىركىلمەي ايتا الۋدان عاجاپ نارسە جوق ەكەن.

اسىرەسە باستىقپەن بەت-پەردە اشاردا عاجاپ... ىركىلمەيسىڭ! اي­تىپ-ايتىپ تاستاعانىڭداعى سەزىم-كۇيدىڭ اسەرىنەن – قالاي عانا ريزا كەيىپپەن ىڭىلداپ ءان ايتىپ كەت­كەنىڭدى دە بىلمەي قالاسىڭ.

اركىمنىڭ قاي تىلدە سويلەۋگە قۇقى بار مىنا زاماندا ەفيرگە شىعىپ, تەلەديداردان اعىل-تەگىل اعىتىلاتىنىمدى ايتساڭشى... كو­بىنە وپپوزيتسيالىق تەلەديدار شاقىرىپ, قازىرگى تىلدە «مىنا ماسەلەگە قالاي قارايسىز؟» دەسە بولدى, ويحوي, كونە تىلدە كوسىلگەنىمدە... تۇسىنبەسە دە – ىم, ىرعاق, ەكپىن-اۋەننەن نە دەپ جات­قانىمدى ەل-جۇرتىم ءبىلىپ ريزا بولىسادى-اي!..

قىزدى-قىزدىمەن كونە تىلدە كولەمدى ماقالادا جازىپ جاريالادىم... كولەمدى قالاماقى تولەپ, ايتارىڭىز مىنا ماندە بولسا دەگەن باسپاسوزدەن دە تارتىنبايتىن بولدىم.

نەسىن ايتايىن, اينالايىن قارا اعاش تۇبىنە قيال كەزىپ قايدان عانا بارا قالىپ ەدىم... جارىقتىق جاسىننىڭ ارقاسىندا ۇمىت بولعان كونە ءتىل تۇلا بويىما تۇمار بولىپ بۇيىرىپ, قازىر مەنەن وتكەن بەلدى بەلسەندى جوق.

وكىمەت تە قاراپ قالمادى, سوناۋ شەتەلدىك بەلدى مىنبەردەن ءسوز الىپ بەرىپ, ايدا كەپ ايتارىمدى ايتقىزدى...

ەندى مىنە, كونە ءتىلدى قاناعات تۇتپاي, تاعى دا ءتاڭىردىڭ باسقا بۇيىرتارى بولىپ قالا ما دەپ دالا بەزىپ, باياعى قارا اعاشقا تاعى دا كەتىپ بارامىن...

بەرىك سادىر