ايتا كەتەرلىگى قر ءپىب مەدورتالىعىنىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما ورتالىعى بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى زاڭدى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك سالاسىندا قازاقستان مەن ورتالىق ازياداعى العاشقى رەفەرەنس-زەرتحانا اتانىپ وتىر.
العاشقى رەفەرەنس-زەرتحانا مارتەبەسى ورتالىق زەرتحانالارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ 2022 جىلعى 31 مامىرداعى №22 «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ رەفەرەنس-زەرتحانا جۇيەلەرىن قۇرۋ تۋرالى» ۇسىنىمدارىنا ساي كەلەتىنىن ايقىندايدى.
بۇل ورتالىقتىڭ رەفەرەنس-زەرتحانا رەتىندە اككرەديتتەلۋى حالىقتى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەتپەن قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. سونىمەن قاتار جەرگىلىكتى بيزنەس ونىمدەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن حالىقارالىق دەڭگەيدە راستاۋ قىزمەتىن جەڭىلدەتەدى.
سەسو-نىڭ 8 زەرتحاناسىندا باكتەريولوگيالىق, پارازيتولوگيالىق, مولەكۋليارلىق-گەنەتيكالىق, سانيتارلىق-حيميالىق, توكسيكولوگيالىق, حروماتوگرافيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى. سونداي-اق زەرتحانالارىندا جاسالعان ساراپتامالار ILAK (زەرتحانالاردى اككرەديتتەۋ جونىندەگى حالىقارالىق قاۋىمداستىق) قۇرامىنداعى 112 ەلدە مويىندالادى.
قر ءپىب مەديتسينالىق ورتالىعى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ليۋدميلا بيۋرابەكوۆا مۇنداي رەفەرەنس-ورتالىق جۇمىس ساپاسىن سىرتقى باعالاۋ جۇيەسىنىڭ, سونىمەن قاتار دياگنوستيكالىق كۇردەلى ءارى ساراپتامالىق جاعدايلاردا زەرتحانالىق زەرتتەۋ جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتى بولىپ سانالاتانىن العا تارتتى.
«سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما ورتالىعى جوعارى دالدىكتەگى بىرەگەي زەرتحانالىق جابدىقتارمەن جابدىقتالعان, مۇندا جوعارى بىلىكتى ماماندار ەڭبەك ەتەدى. سونىڭ ارقاسىندا كۇردەلى زەرتحانالىق زەرتتەۋلەردى ساپالى ءارى جەدەل جاساۋعا جول اشادى. بۇل ەلىمىزدە بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسىن قۇرۋدا وتە ماڭىزدى», دەپ ءتۇسىندىردى ليۋدميلا بيۋرابەكوۆا.
قر ءپىب مەديتسينالىق وتالىعىنىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما ورتالىعى سانيتارلىق دارىگەرى ساندۋعاش مۇقاجانوۆانىڭ ايتۋىنشا, بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى زاڭنىڭ اياسىندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر جاسالعان. سەسو سول اكتىنىڭ قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ 102 بۇيرىعى بويىنشا 11 تالاپقا سايكەس زەرتتەۋلەر جۇرگىزەدى.
«بيىلعى ءبىزدىڭ زەرتحانا بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك سالاسىندا رەفەرەنتتىك زەرتتەۋ جۇرگىزەتىن مارتەبەگە يە بولدى. بۇل مارتەبە بىزگە دياگنوستيكالىق قيىن جاعدايدا ساراپتامالىق قورىتىندى بەرۋ ءۇشىن, اسا قيىن جاعدايلاردا پوتوگەندەردى سايكەستەندىرۋ ءۇشىن, جاڭادان انىقتالعان پاتوگەندەرگە رەفەرەنتتىك زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ساندۋعاش مۇقاجانوۆا.
ايتا كەتەيىك, بۇل رەتتە سسەو زەرتحانالىق ساراپتاما قىزمەتىن تەك مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار عانا ەمەس, سونىمەن قاتار جەكە ۇيىمدارعا دا پايدالانانۋعا رۇقسات بەرىلگەن. ياعني, ورتالىقتىڭ زەرتتەۋ ناتيجەلەرى ءونىمدى ەكسپورتقا شىعارۋ ءۇشىن نەمەسە ءوز وبەكتىلەرىندە وندىرىستىك باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن پايدالى بولماق.
ء«بىزدىڭ سىناق زەرتحانامىز تاۋەلسىز, تەحنيكالىق قۇزىرەتى مول, سىناق ناتيجەلەرىنىڭ ساپاسى كۇمانسىز. اككرەديتتەلگەن زەرتحانانىڭ ساراپتامالارى حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالادى. بۇل وندىرۋشىلەردىڭ جانە ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ شىعىنىن ازايتادى, ولار زەرتتەۋلەردىڭ كەڭ سپەكترىن ەسكەرە وتىرىپ, بەلگىلى ءبىر تونىمگە تولىققاندى ساراپتاما جاساي الادى, شەتەلدە قايتادان سىناق جۇرگىزىپ قوسىمشا شىعىنعا ۇشىرامايدى», دەدى سەسو باسشىسى ساۋلە ءشارىپوۆا.
سونىمەن قاتار زەرتحانا اۋا, سۋ, توپىراق سياقتى سىرتقى ورتا وبەكتىلەرىنە, سونداي-اق تاماق ونىمدەرىنە, پوليمەرلى ماتەريالدارعا جانە باسقا دا ءونىم تۇرلەرىنە كەشەندى زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە قۇقىلى. سونداي-اق, ورتالىق ماماندارى قىزمەتى تاماق ونىمدەرى مەن اۋىز سۋدى وندىرۋمەن, ساقتاۋمەن, تاسىمالداۋمەن جانە وتكىزۋمەن, بالالاردى تاربيەلەۋ مەن وقىتۋمەن, حالىققا كوممۋنالدىق جانە تۇرمىستىق قىزمەت كورسەتۋمەن بايلانىستى كاسىپورىندارعا حالىقارالىق ترەنينگتەر مەن سانيتارلىق-گيگيەنالىق وقىتۋ وتكىزەدى.
ايتا كەتەيىك, بيىلعى جىلدىڭ باسىنان بەرى قر ءپىب مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما ورتالىعىنىڭ ۇجىمى 775 مىڭنان استام زەرتتەۋ جۇرگىزگەن. بۇل زەرتتەۋ سانى وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسەگە ۇلعايعان.
سەسو رەفەرەنس-زەرتحانانىڭ ساپالى جۇمىسى قورشاعان ورتانى ساۋىقتىرۋعا جانە حالىقتىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعانىن اتاپ وتكەن ءجون.
