دەنساۋلىق • 28 تامىز, 2024

انا مەن بالا ساۋلىعى – باستى نازاردا

90 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

جۋىردا №1 وبلىستىق پەريناتالدىق ورتالىقتا ۇشەم دۇنيەگە كەلىپ, ارىپباەۆ وتباسى قۋانىشقا بولەنگەن ەدى. تولەبي اۋدانى زاعامبار ەلدى مەكەنىنىڭ 27 جاستاعى تۇرعىنى روزا ارىپباەۆا تۇڭعىش ۇلىنان كەيىن ومىرگە ەكى ۇل مەن ءبىر قىز اكەلدى. بۇل – تۇركىستان وبلىسىندا جىل باسىنان بەرى دۇنيە ەسىگىن اشقان جەتىنشى ۇشەم. ال وسى مەرزىم ارالىعىندا 311 ەگىز ومىرگە كەلگەن.

انا مەن بالا ساۋلىعى – باستى نازاردا

ءوڭىردىڭ دەموگرافيالىق وسىمىنە ءوز ۇلەسىن قوس­قان, دۇنيەگە ۇشەم اكەلگەن روزا ارىپباەۆانى ارنايى قۇتتىقتاپ بارعان وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى اسحان بايدۋاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, 2024 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا 25 045 نارەستە دۇنيەگە كەلگەن. ال اتالعان پەري­ناتالدىق ورتالىقتا جىل سايىن شامامەن 9,5 مىڭعا جۋىق ايەل بوسانادى.

«دەنى ساۋ ۇلت» ءار ازامات ءۇشىن ساپالى ءارى قولجەتىمدى دەنساۋ­لىق ساقتاۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا پەريناتالدىق ورتالىق جاڭا تۋعان نارەستەلەرگە زاماناۋي رەا­نيماتسيالىق كومەك كور­سەتەدى. بۇل ءۇشىن بارلىق قاجەت­تى جابدىق بار. سونداي-اق وڭىردە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ مە­ديتسينالىق گەنەتيكا بولىمشەسى ىسكە قوسىلعان. بۇرىن شىمكەنت پەن تۇركىستان وبلىسى بولىنبەي تۇرىپ, قالا تۇرعىندارى دا №1 وب­­لىستىق پەريناتالدىق ورتالى­عىنا كەلىپ گەنەتيكالىق تەست تاپسىراتىن. سودان بەرى ارادا 6 جىل وتسە دە, وبلىس تۇر­عىندارى گەنە­تيكالىق تەستى وسىندا تاپسىرادى. سەبەبى وبلىس­تا مۇنداي گەنەتيكالىق ورتالىق  بىرەۋ-اق. نەگىزى جوسپار بويىنشا وسىنداي ورتالىقتىڭ وبلىس بويىنشا تاعى ۇشەۋىن اشۋ كەرەك.  شىمكەنتتىڭ ءوز پەريناتالدىق ورتالىعى بار, سوندىقتان قالا تۇرعىندارى سوندا بارىپ وتكىزەدى. حالىق سانىنا بايلانىستى رەسپۋبليكا بويىنشا حالىققا كومەك كورسەتۋ ساتىسىندا الدىڭعى قا­تاردا تۇرعان №1 وبلىستىق پەري­ناتالدىق ورتالىق 2022 جىلى ەڭ ۇزدىك بوساندىرۋ ۇيىمى رەتىندە «التىن شيپاگەر» مەديتسينالىق جۇلدەسىنە يە بولعان. ورتالىق باسشىسى سالتانات جاباعيەۆانىڭ ايتۋىن­شا, دارىگەرلەر كۋراتورلىق كومەك كورسەتۋ جانە ءبىلىمدى مونيتورينگىلەۋ ماقساتىندا وبلىس اۋداندارىنا بارىپ, جۇ­مىس جۇرگىزەدى. ياعني بىلىكتى دارىگەرلەر ءوز جاۋاپكەرشىلىگىنە پە­ريناتالدىق ورتالىقتاعى جۇمى­سىنان بولەك, وزدەرىنە جۇك­تەلگەن اۋداندارداعى پەرزەنت­حانالاردىڭ جاعدايىن دا باقى­لاپ, اي سايىن بارىپ كومەك قولىن سوزىپ وتىرادى.

«كەيدە ايىنا 1-2 رەت, كەيدە 10 رەت ساناۆياتسياعا شىعۋعا تۋرا كەلەتىن جاعدايلار بولادى. ول جاق­قا تولىق بريگادا بولىپ بارادى. حيرۋرگتىڭ كومەگى قاجەت بولسا, ونى دا قوسىپ جىبەرەمىز. سوسىن قاجەت بولسا, ماماندارىمىز سول جەردە وپەراتسيا جاسايدى, بوساندىرادى, ەمىنە كوررەك­تسيا جاساپ كومەك كورسەتەدى. ايەلدى ستابيليزاتسيالىق جاع­دايعا كەلگەنىنشە سول جەردە با­قىلاۋعا الامىز. ياعني كەيدە دا­­رىگەر­لەرىمىز سول اۋداندارداعى پەرزەنتحانالاردا ەكى-ءۇش تاۋ­لىكتەپ ءجۇرىپ قالۋى عا­جاپ ەمەس», دەيدى سالتانات وسەتىل­لاقىزى.

سونداي-اق پەريناتالدىق ورتا­لىقتا رەانيماتسياعا كوپ كوڭىل بولىنەدى. سەبەبى بالالاردىڭ ءولىم جاعدايىنا جول بەرىلمەۋى كەرەك.

«سالماعى جەتپەي تۋعان نا­رەستەلەر كەمىندە 2,5 كيلو سال­ماق جينامايىنشا ۇيىنە شىعار­مايمىز. نارەستە ءوز ەركىمەن ەمە الاتىن جاعدايدا بولۋعا ءتيىس. كەي شارانالاردىڭ پاتولوگياسى بولادى. سونداي كۇردەلى جاعدايداعىلاردى بالالار اۋرۋ­حاناسىنا اۋىستىرامىز. ال بالالار اۋرۋحاناسى سالماعى 2,5 كيلوعا جەتپەگەن بالالاردى قابىلدامايدى. ياعني تۋا بىتكەن اقاۋىمەن ءومىر ەسىگىن اشقان شارانا ءوسىپ, وپەراتسيالاردى كوتەرە الاتىنداي جاعدايعا جەتكەنشە ءبىزدىڭ قامقورلىعىمىزدا بولادى», دەيدى دارىگەرلەر.

پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن ەلىمىزدە «اڭساعان ءسابي» الەۋمەتتىك باعدارلاماسى 2021 جىلدان ىسكە اسىرىلىپ كەلە جات­قانى ءمالىم. بۇرىندارى ەكستراكورپورالدى ۇرىقتاندىرۋ (ەكۇ) قىزمەتىنە تەك الماتى, استاناعا باراتىن تۇركىستان وبلىسى مەن شىمكەنت قالاسى تۇر­عىندارىنا بۇل قىزمەت ءتۇرى بۇگىندە قول­جە­تىمدى. ءۇشىنشى مەگاپوليستە ءبىر ەمەس, بىرنەشە كلينيكا بار. ال №1 وبلىستىق پەري­ناتالدىق ور­تالىعى ايەلدەر­دى تولىق تەكسەرۋدەن وتكىزىپ, ەكۇ قىزمەتىن جاسايتىن كليني­كالارعا جولداما بەرىپ وتىرادى. بۇل جەردىڭ ءتيىمدى تۇسى – بالا اڭساپ جۇرگەن ايەلدەر شىعىن­دالمايدى. بارلىعى مەملەكەت ەسەبىنەن تولەنەدى. ياعني ايەلدەر پورتال ارقىلى كەلىپ, تەگىن ەكۇ قىزمەتىنە جۇگىنە الادى. ور­تالىققا 2021 جىلعا دەيىن جىلىنا 70-اق كۆوتا ءبولىنىپ وتىرعان بولسا, بۇل كورسەتكىش كەيىن 666-عا جەتكەن. 2022 جىلى 550 ەكۇ جاسالعان. سول 550 ايەلدىڭ 261-ءى جۇكتى بولعان. بۇل جاساندى جول­مەن ۇرىقتاندىرۋدىڭ ءساتتى شىق­قان ناتيجەسىنىڭ 48 پايىزىن قۇرايدى. ەڭ عاجابى 261 ءساتتى جۇكتىلىكتەن 42 ەگىز جانە ءبىر ۇشەم انىقتالعان.

 

تۇركىستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار