ينفوگرافيكانى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل,«EQ»
مەرەكەلىك جيىنعا ارداگەر كەنشىلەر, قالا تۇرعىندارى, ERG ديرەكتورلارى كەڭەسىنىڭ توراعاسى شۋحرات يبراگيموۆ, ERG-دىڭ قازاقستانداعى باس ديرەكتورى سەرىك شاحاجانوۆ, وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ, قالا اكىمى ۆيكتور يونەنكو قاتىستى.

«كەن بايىتۋ – ەلىمىزدىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەتىن تابىستى سالانىڭ ءبىرى. سسكوب جەتپىسجىلدىق كەزەڭ ىشىندە ءتۇرلى كەدەرگىلەر مەن قيىندىقتاردى ەڭسەرە وتىرىپ, دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا ءتۇستى. بۇگىندە ءبىزدىڭ كاسىپورىن قازاقستان ونەركاسىبىنىڭ ماڭىزدى ءبىر تارماعىن قۇرايدى دەپ ماقتانىشپەن ايتا الامىز. دەگەنمەن الدا جوسپار كوپ. قازىرگى تاڭدا ءوزىمىزدىڭ جاڭا دامۋ ستراتەگيامىزدى ازىرلەپ جاتىرمىز. ەڭ باستى ماقسات – جاڭارۋ, تولىقتاي زاماناۋي تەحنولوگيالارعا كوشۋ, وسىلايشا ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى مەن ءونىم تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ. ماسەلەن, الداعى ونجىلدىق ىشىندە ءبىز كەن بايىتۋدىڭ تىڭ تەحنولوگياسىنا كوشىپ, جاڭا كاسىپورىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى ش.يبراگيموۆ.
مەرەكەلىك ءىس-شارادا سسكوب-ءتىڭ 70 جىل ىشىندە اتقارعان جۇمىسى قورىتىندىلانىپ, الداعى ماقسات-مىندەتى تۋرالى ايتىلدى. ءبىر ادامنىڭ ءبۇتىن عۇمىرىنا تاتىرلىق تۇتاس كەزەڭ ىشىندە الپاۋىت كاسىپورىن 745 ملن تونناعا جۋىق كونتسەنترات, 395 ملن توننا شەكەمتاس ءوندىرىپتى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى ءوندىرىس ۇدەرىسىندە وزىق تەحنولوگيانىڭ ۇلەسى ارتىپ, ءونىمنىڭ جاڭا ءتۇرى – قۇرامىنداعى تەمىر مولشەرى جوعارى BF-شەكەمتاستار ازىرلەندى. ول تەمىر كەنى كونتسەنتراتىنان الىنادى. كاسىپورىن بۇگىنگە دەيىن شامامەن 150 مىڭ توننا BF-شەكەمتاس وندىرگەن. قۇرامىندا 65,5-66%-عا دەيىن تەمىر بار ساپالى ءونىمنىڭ ءبارى قازاقستان اۋماعىندا ساتىلعان.
«بۇل – ەندى العاشقى تاجىريبە. كەلەشەكتە ىستىقتاي بريكەتتەلگەن تەمىر زاۋىتىن اشۋ جوسپاردا بار. جاڭا زاۋىت ىسكە قوسىلسا, جوعارى ساپالى شەكەمتاستار مەن كونتسەنترات الۋ ۇلعايادى. بۇل – سسكوب-ءتىڭ ۇلكەن جوباسى. بۇگىندە جوبالىق قۇجاتتامالار ازىرلەنىپ جاتىر. تەمىر كەنى ديۆيزيونى ۇزاقمەرزىمدى دامۋ ستراتەگياسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ءتيىمدى ىسكە اسىرىپ جاتىر. ماسەلەن, قاشار كەنى الاڭىندا ونەركاسىپتىك اۆتوپارك تولىق جاڭارتىلىپ بولدى. 220 توننالىق 42 «Hitachi» اۋىر جۇك كولىگى جانە شومىشىمەن بىردەن 30 تەكشە مەترگە دەيىن كەن كوتەرە الاتىن التى ەكسكاۆاتور ساتىپ الىندى. بيىل 15,5 ميلليون توننا كەن ءوندىرۋدى جوسپارلاپ قويدىق. كەلەسى جىلى بۇدان ءبىر ميلليونعا ارتىق ءونىم الۋدى كوزدەپ وتىرمىز», دەيدى ERG-دىڭ قازاقستانداعى باس ديرەكتورى س.شاحاجانوۆ.

سالتاناتتى ءىس-شارا بارىسىندا تالاي جىلدان بەرى كەن ءوندىرۋ سالاسىندا تاباندى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان ون شاقتى كەنشىگە «JAC JS6» اۆتوكولىكتەرىنىڭ كىلتى تابىستالدى. قوستانايدا قۇراستىرىلعان سۋ جاڭا تەمىر تۇلپارعا يە بولعان كەنشىنىڭ ءبىرى – 44 جىل وسى سالادا روتورلى ەكسكاۆاتور ءماشينيسى بولىپ جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان وزات كەنشى الەكساندر پومەلوۆ.
«مۇنداي قىمبات سىيلىق الارىمدى بۇگىن عانا ەستىدىم. قۋانىشىمدا شەك جوق. سانالى عۇمىرىمنىڭ ءبارىن وسى سالاعا ارناپ, وسى كاسىپورىنمەن بىرگە كوپ نارسەنى باستان وتكەردىم. وسى ءساتتى پايدالانىپ, پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنا بۇكىل كەنشىلەردىڭ اتىنان العىس ايتقىم كەلەدى. كەيىنگى جىلدارى ءبىز سياقتى اۋىر وندىرىستە, قاۋىپتى ءارى زياندى ەڭبەكتە جۇرگەندەرگە مەملەكەت قامقورلىعىن كۇشەيتتى. مىسالى, بيىل پرەزيدەنتتىڭ پارمەنىمەن ءبىرتالاي زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ, ءبىزدىڭ زەينەت دەمالىسىنا ەرتە شىعۋىمىزعا جول اشىلدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ءبىرتالاي جىلدان بەرى بىرگە جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان اعا بۋىن ارىپتەستەرىمىزدىڭ ءبىرازى زەينەتكە شىعىپ كەتتى. ءبىرازى قاۋىپسىز, جەڭىل جۇمىسقا اۋىسىپ, وسى كاسىپورىندا ەڭبەك جولىن جالعاستىرىپ جاتىر», دەيدى تاجىريبەلى كەنشى.
سالتاناتتى جيىندا قۇرمەت كورسەتىلگەن كەنشىنىڭ ءبىرى – 14 جىلدىق ەڭبەك ءوتىلى بار «سوكولوۆسكايا» شاحتاسىنىڭ ۇڭعىشىسى ەربول نايزاەۆ.
«باستى قۇرالىمىز – پەرفەراتور-بالعا. جەر استىن ۇڭگۋ قاۋىپتى ءارى وتە اۋىر جۇمىس. قاس قاعىم ساتتە قاۋىپ ءتونۋى مۇمكىن. سوندىقتان ءبىزدىڭ جۇمىسقا تەك مىقتى جىگىتتەر عانا شىداي الادى. بۇرىن سپورتپەن اينالىستىم. 260 مەتر تەرەڭدىكتە جۇمىس ىستەيمىز. 7-8 ساعات بويى شاحتادا بولامىز. بريگادادا 6 ادام بار. جەر استىنا دۇعامىزدى ايتىپ تۇسەمىز. تۇسەتىن كەزدە ارنايى دارىگەرلىك تەكسەرىستەن وتەمىز. جۇمىس اياقتالىپ, سىرتقا شىعاتىن كەزدە «اللاعا شۇكىر!» دەپ شىعامىز. ءبىر اۋىسىمدا ءبىر مەتر العا جىلجيمىز. جەر استىندا جۇمىس اۋىر بولعانمەن, ۋاقىت تەز وتەدى. كەيدە اۋا قىسىمى جوعارىلاپ, دەمالۋ قيىنعا تۇسەدى. سونىڭ بارىنە شىداۋ كەرەك. اياق استىنان قاۋىپ ءتونۋى مۇمكىن. توبەمىزدەگى ۇلكەن تاس قۇلاپ كەتىپ, اجالدان امان قالعان كەزىم دە بولدى. ءدال الدىما كەلىپ ءتۇستى. تاس قۇلاپ كەلە جاتقاندا جارتى قادام العا باسسام, استىندا قالادى ەكەنمىن. سىرتقا شىققان سوڭ, باس ينجەنەرىمىز بۇگىن سەنىڭ ەكىنشى رەت ومىرگە كەلگەن كۇنىڭ دەپ ازىلدەگەنى ەسىمدە. كەلىنشەگىم, ءۇش بالام بار. ۇلكەنى التى جاستا. جۇمىستان ءسال كەشىكسەڭ ولار دا الاڭداپ, قورقىپ وتىرادى. دەگەنمەن, شۇكىر, كاسىبىم وزىمە ۇنايدى. جالاقىمىز دا جاقسى. مەملەكەت, ءوزىمىزدىڭ كاسىپورىن ۇنەمى قولداۋ كورسەتىپ وتىرادى. بيىلدان باستاپ 55 جاسقا تولعان ازاماتتار زەينەت دەمالىسىنا شىعىپ جاتىر. زەينەتاقىلارى دا كوڭىلگە قونادى. جالپى, كەيىنگى كەزدەرى كەنشىلەردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى جاقسارىپ, ەرەكشە مارتەبەگە يە بولىپ جاتقانى قۋانتادى», دەيدى ەربول.
زياندى وندىرىستە جۇمىس ىستەيتىندەر ءۇشىن زەينەت جاسىن 55 جاسقا دەيىن تومەندەتۋ تۋرالى زاڭ وسى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ كۇشىنە ەنگەنى بەلگىلى. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇگىندە 9 مىڭنان اسا ادام ارنايى الەۋمەتتىك تولەم الىپ وتىر. ەربول نايزاەۆ رۋدنىيلىق كەنشىلەر دە وسى زاڭنىڭ يگىلىگىن كورىپ جاتقانىن مەڭزەپ وتىر.
بۇگىندە سسكوب رۋدنىي قالاسى مەن جالپى ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك ومىرىنە دە بەلسەنە اتسالىسىپ, ءبىرتالاي يگى جوبالاردى ىسكە اسىرىپ جاتقانىن ايتا كەتكەن ءجون. مىسالى, بيىل رۋدنىيلىق بالالار ءۇشىن روبوتتەحنيكا كابينەتى جاساقتالدى. كاسىپورىن وتكەن جىلى قالا مەكتەپتەرىنىڭ بارىنە ينتەراكتيۆتى پانەل تارتۋ ەتتى. سونداي-اق رۋدنىيدا 1 200 ورىندىق مەكتەپ سالىنىپ جاتىر.
كاسىپورىن ءبىرتالاي جىلدان بەرى «Tugan qala» جوباسىن جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. جوبا اياسىندا جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ قالانى كوركەيتۋگە باعىتتالعان كوپتەگەن باستاماسى قولداۋ تاپتى. مىسالى, كەيىنگى ءتورت جىلدىڭ ىشىندە رۋدنىي, قاشار جانە وكتيابر كەنتتەرىندە تۇرعىنداردىڭ وزدەرى ۇسىنعان 39 نىسان سالىندى. 2024 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تاعى 14 جوبا ىسكە اسىرىلادى.
قوستاناي وبلىسى,
رۋدنىي قالاسى