2023 جىلدىڭ قاراشا ايىندا اسەل ساعيدوللاەۆا حقكو-عا بارىپ, جەكە كۋالىك بەرۋ جونىندە ءوتىنىش جازعىسى كەلەتىنىن ايتادى. ال قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ ماماندارى اسەلدىڭ كوشى-قون پوليتسياسىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى ەكەنىن راستايتىن انىقتاما الىپ كەلۋىن سۇرايدى. رۋدنىي قالالىق پوليتسياسىنا بارعان اسەل ء«سىز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى ەمەسسىز» دەگەن جاۋاپ الادى.
اسەلدىڭ اناسى جانات كارىباەۆا 2008 جىلى مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا قاراعاندى وبلىسىنداعى تەمىرتاۋ قالاسىنا وزبەكستاننان قونىس اۋدارعان. اكەسى وتباسىلىق جاعدايمەن وزبەكستاندا قالادى. جانات ورالمان مارتەبەسىنە قۇجات تاپسىرعاندا, تەمىرتاۋ قالالىق كوشى-قون ءبولىمى ءبىر جاسار قىزى اسەلدىڭ قۇجاتىن قابىلدامايدى. اكەسى كەلگەن سوڭ, سونىڭ اتىنا تىركەلەدى دەگەن ءۋاج ايتادى.
الايدا التى ايدان كەيىن جاناتتىڭ كۇيەۋى عاريفوللا سراجوۆ كەلىپ, ايەلى مەن قىزىن وزبەكستانعا كوشىرىپ الىپ كەتەدى. وتباسى ول جاقتا ءتورت جىل تۇرادى. 2011 جىلى اقەركە اتتى تاعى ءبىر قىز بالا ومىرگە كەلەدى.
2012 جىلى جانات كارىباەۆا ەكى قىزىن الىپ, اتا-اناسى تۇرىپ جاتقان قوستاناي وبلىسى رۋدنىي قالاسىنا ەكىنشى رەت قونىس اۋدارادى. رۋدنىيعا كەلگەن سوڭ قالالىق كوشى-قون ءبولىمىنىڭ ماماندارى كەزىندە تەمىرتاۋدا ورالمان مارتەبەسىن العانى, بىراق مەملەكەتتىك جاردەماقى الماعانى تۋرالى انىقتاما اكەلىپ تاپسىرۋدى تالاپ ەتەدى. جانات بۇل تالاپتىڭ بارلىعىن ورىندايدى جانە قىزدارىن وزىمەن بىرگە تىركەتىپ, 2013 جىلدىڭ 11 اقپانىندا قازاقستان ازاماتتىعىن جەڭىلدەتىلگەن تۇردە الادى.
«مەن كوشى-قون پوليتسياسىنداعىلار تالاپ ەتكەن قۇجاتتىڭ ءبارىن تولتىرىپ بەرگەنمىن. ساۋالناما مالىمەتتەرىنە, ودان وزگە دە قۇجاتتارعا ەكى قىزىمنىڭ اتى-ءجونىن اتاپ كورسەتتىم. الايدا تەمىرتاۋداعى كوشى-قون ماماندارى قىزدارىما ازاماتتىق بەرۋ جونىندە جەكە ءوتىنىش بەرۋ كەرەك ەكەنىن تۇسىندىرگەن جوق. مەن زاڭدى تولىق بىلمەيمىن عوي, كوشى-قون قىزمەتىنىڭ ماماندارى ماعان قۇقىقتىق تۇرعىدا اقىل-كەڭەس بەرۋ كەرەك ەدى. ولاردىڭ مىندەتى عوي بۇل. ەندى رۋدنىيدىڭ قۇزىرلى ورىندارى ء«سىز وزىڭىزگە عانا ءوتىنىشحات بەرگەنسىز, قىزدارىڭىزدى ازاماتتىققا قوسپاعانسىز» دەپ وتىر. اتامەكەنگە وسى قىزدارىمنىڭ كەلەشەگى ءۇشىن قونىس اۋداردىم. بالالارىمدى باعىپ-قاعىپ ءوسىردىم. كىشكەنتايىنان بالاباقشاعا, مەكتەپكە باردى. رۋدنىي قالاسىنداعى ەمحانادا تىركەۋدە تۇر. جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرى دە بار. مۇنى از دەسەڭىز, 2022 جىلدىڭ 13 ساۋىرىندە مەن ەشقانداي كەدەرگىسىز ەكى بالامنىڭ دا وزبەكستان بەرگەن تۋ تۋرالى كۋالىگىن قازاقستان كۋالىگىنە اۋىستىرىپ الدىم. ەكى قىزىمنىڭ دا ەسەپشوتىنا «ۇلتتىق قور – بالالارعا» باعدارلاماسىنىڭ العاشقى قارجىسى ءتۇستى. اسەل ەش كەدەرگىسىز وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق سپورت جارىستارىنا قاتىستى. سوندا مۇنى قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟ 2023 جىلدىڭ 10 قاراشاسىندا رۋدنىي قالالىق پب باستىعىنىڭ اتىنا ارىز جازىپ ەدىم, قىزىم اسەل ساعيدۋللاەۆا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى ەمەس دەگەن جاۋاپ الدىم», دەيدى جانات.
مۇنىمەن كەلىسپەگەن جانات قوستاناي وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسىنا ارىزدانادى. ودان قايىر بولماعان سوڭ, ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە شاعىمدانادى. مينيسترلىك شاعىمدى وبلىستىق دەپارتامەنتكە قايتارىپ جىبەرەدى.
قانداستارعا قۇقىقتىق قولداۋ كورسەتەتىن «قۇتتى مەكەن» كوممەرتسيالىق ەمەس جەكەمەنشىك مەكەمەسىنىڭ باسشىسى, زاڭگەر تالعات احمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ شاعىمدى وبلىستىق دەپارتامەنتكە قاراستى قالالىق باسقارمانىڭ قاراۋىنا جىبەرۋى ورىنسىز. زاڭعا سايكەس مينيسترلىك وبلىستىڭ قۇزىرىنا ءوتىنىشتى عانا جىبەرە الادى, ال تۇسكەن شاعىم سول جەردە قارالىپ, ونىڭ ءمان-جايى تەكسەرىلۋى كەرەك.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعى تۋرالى» زاڭنىڭ 16-بابىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا زاڭدى نەگىزدە كەمىندە بەس جىل تۇراقتى تۇراتىن نە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارىمەن كەمىندە ءۇش جىل نەكەدە تۇراتىن ادامدار قابىلدانادى» دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي انىق كورسەتىلگەن. سونداي-اق اتالعان زاڭنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعىنا جەڭىلدەتىلگەن تارتىپپەن قابىلداۋ شارتتارى كورسەتىلگەن 16-1 بابىندا: «جەڭiلدەتiلگەن تارتiپپەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعىنا تۇرۋ مەرزىمىنە قاراماستان, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا زاڭدى نەگىزدەردە تۇراقتى تۇراتىن قانداستار قابىلدانۋى مۇمكىن» دەگەن تارماق بار. بۇل از دەسەڭىز, وسى زاڭنىڭ 23-بابىندا «ەگەر اتا-اناسىنىڭ بىرەۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتىعىنان شىعىپ, ال ەكىنشىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى بولىپ قالا بەرسە, 14 جاسقا دەيىنگى بالا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعىن ساقتاپ قالادى» دەپ كورسەتىلگەن. وسىنىڭ ءبارى اسەلدىڭ ازاماتتىق الۋعا تولىق قۇقى بار ەكەنىن مەڭزەپ تۇر», دەيدى زاڭگەر.
جانات كارىباەۆا سوتقا دا جۇگىنىپ كورگەن ەكەن, بىراق ودان دا تاۋى شاعىلعان. قۇزىرلى ورگاندار سىلتەگەن ءبىر عانا جول بار. ول – وزبەكستان ەلشىلىگىنە بارىپ, اسەلدىڭ وزبەكستان ازاماتى ەكەنى تۋرالى انىقتاما الۋ.
«وسىدان ءبىر اي بۇرىن استاناعا وزبەكستان ەلشىلىگىنە بارىپ, 50 مىڭداي مەملەكەتتىك الىم تولەپ, بالام وزبەكستان ازاماتى ما, جوق پا دەگەن ماسەلە بويىنشا سۇراۋحات جازىپ كەلدىم. قازىر سونىڭ جاۋابىن كۇتىپ وتىرمىن. قولىمنان باسقا ەشتەڭە كەلمەيدى. ەلشىلىك قانداي جاۋاپ قايتاراتىنىن بىلمەي الاڭداپ وتىرمىن. بارىنەن بۇرىن بالاما قيىن بولدى. بىلتىر 9-سىنىپتى قىزىل اتتەستاتقا ءبىتىرىپ, «التىن بەلگىدەن» ۇمىتكەر بولىپ وتىر. كەلەسى جىلى 11-سىنىپتى اياقتاپ, جوعارى وقۋ ورنىنا تۇسكىسى كەلەدى. ازاماتتىق الا الماسا, وسىنىڭ ءبارى جايىنا قالىپ, بالامنىڭ بولاشاعىنا بالتا شابىلايىن دەپ تۇر. تەمىرتاۋعا بارعانىمىزدا اسەل ءبىر جاستا ەدى. مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىندا رەفورما ءالى جۇرمەگەن كەز. ول ۋاقىتتا كوشى-قون بولىمىنە كىرۋدىڭ ءوزى مۇڭ بولاتىن. ماماندار بىزگە كەڭەس بەرمەك تۇگىلى, دۇرىستاپ سويلەسپەيتىن. سول كەزدە كەتكەن قاتەلىك بۇل. مەن رۋدنىيعا كەلگەن سوڭ, ەكى بالامدى وزىممەن بىرگە تىركەتىپ, وسىمەن ءىس ءبىتتى دەپ ويلاپ, جايباراقات جۇرە بەرگەنمىن», دەيدى جانات.
ەلشىلىك انىقتاما بەرمەسە, اسەلدىڭ وكشەسىن باسىپ كەلە جاتقان ءسىڭلىسى اقەركەنى دە وسىنداي جاعداي كۇتىپ تۇر. جارايدى, قۇزىرلى ورىنداردىڭ تالابى دۇرىس, ەكى قىزدىڭ اناسى قۇقىقتىق ساۋاتى جوق ادام, كەزىندە ورەسكەل قاتەلىك جىبەردى دەلىك. بىراق قارشاداي ەكى قىز وزبەكستاننىڭ ەمەس, ءوزىمىزدىڭ بالامىز عوي. ءوز بالامىزدى وزەككە تەپكەندە نە ۇتامىز؟ ادامنىڭ تاعدىرىن قۇرعاق زاڭعا تىرەپ قويۋعا بولا ما؟ ەرەسەكتەر جىبەرگەن قاتەلىكتىڭ اۋىرتپالىعىن ارتقان قارشاداي بالانىڭ جازىعى نە؟
قوستاناي وبلىسى,
رۋدنىي قالاسى
