فوتو: اقوردا
شاعىن قۇرامداعى كەلىسسوز بەن مەملەكەتارالىق كەڭەس وتىرىسىنان كەيىن قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن شاۆكات ميرزيوەۆ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى ءۇشىن بىرلەسكەن مالىمدەمە جاسادى.
پرەزيدەنت وزبەكستان باسشىسىنىڭ مەملەكەتتىك ساپارىن ەكى ەلدىڭ ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام رەتىندە باعالاپ, قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ ەجەلدەن ىرگەسى بولىنبەگەن اعايىن ەل ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇگىن ءبىز ءوزارا قولداۋ جانە سەنىم رۋحىندا ناتيجەلى كەلىسسوزدەر جۇرگىزدىك. قارىم-قاتىناسىمىزدى جانداندىرۋعا مۇددەلى ەكەنىمىزدى تاعى دا اتاپ وتتىك. سونداي-اق ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى جانە وداقتاستىقتى دامىتۋ باعدارلاماسىن قابىلدادىق. بۇل قۇجات الداعى ون جىلعا ارنالعان. باستى ماقسات – دوستىعىمىزدى ارتتىرىپ, سان ءتۇرلى سالاداعى ءتيىمدى بايلانىستى دامىتۋعا تىڭ سەرپىن بەرۋ. ساپار اياسىندا جوعارى مەملەكەتارالىق كەڭەستىڭ العاشقى وتىرىسى ءوتتى. وندا قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزى وتە زور. كەڭەس بارىسىندا قازاق-وزبەك ىنتىماقتاستىعىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى جونىندە پىكىر الماستىق. ءوزارا سەرىكتەستىكتى نىعايتا ءتۇسۋدىڭ ءتيىمدى جولدارىن ايقىندادىق. ناقتى كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزدىك», دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ ورتالىق ازياداعى ساۋدا-ساتتىق بويىنشا ەڭ ءىرى سەرىكتەستەر ەكەنىنە نازار اۋدارىپ, ءوزارا تاۋار اينالىمىن تاياۋ ارادا 5 ميلليارد, كەيىن 10 ميلليارد دوللارعا دەيىن جەتكىزۋدى ماقسات ەتىپ قويعانىن ايتتى.
«ول ءۇشىن الىس-بەرىستەگى تاۋار ءتۇرىن كوبەيتۋىمىز كەرەك. سونداي-اق ەكونوميكالىق ىقپالداستىقتى تەجەيتىن كەدەرگىلەردى جويۋ قاجەت. جالپى, ساۋدا-ساتتىقتىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋگە ەكى ەلدىڭ دە مۇمكىندىگى مول. قازىردىڭ وزىندە وزبەكستانعا شىعاراتىن ەكسپورتتى 550 ميلليون دوللارعا ارتتىرا الامىز, ياعني وڭدەلگەن تاۋاردىڭ تاعى 40 ءتۇرى بويىنشا ەكسپورت جاساۋعا مۇمكىندىك بار. وزبەك ەلى دە قازاقستانعا كوپتەگەن ونىمدەرىن جىبەرىپ وتىر. بۇدان بولەك, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەسىن تالقىلادىق. بىلتىر وسى سالاداعى تاۋار اينالىمى 1,7 ميلليارد دوللارعا جەتتى. بۇل – جالپى ساۋدا-ساتتىقتىڭ شامامەن ۇشتەن ءبىر بولىگى دەگەن ءسوز. ەلىمىز الەۋمەتتىك ماڭىزى جوعارى اگروونەركاسىپ ونىمدەرىن وزبەكستاننان يمپورتتاۋعا مۇددەلى. سونىمەن قاتار وزبەك ەلىنە ۇن, بيداي جانە وزگە دە ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋدى جالعاستىرا بەرەمىز», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت ونەركاسىپ سالاسىنداعى جاڭا ءارى اۋقىمدى جوبالاردى قولعا الۋ ماسەلەسىنە ايرىقشا ءمان بەرىلگەنىنە توقتالدى.
«قازىر جالپى قۇنى 3 ميلليارد دوللاردان اساتىن 70-كە جۋىق جوبا بار. ماشينا جاساۋ, مەتاللۋرگيا, اۆتوكولىك قۇراستىرۋ, تۇرمىستىق تەحنيكا ءوندىرۋ, توقىما ونەركاسىبى, فارماتسەۆتيكا جانە باسقا دا باعىتتاعى جوبالار تابىستى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. مۇنىڭ ءبارى ەكى ەلگە 14 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەنەرگەتيكا, كوممۋنيكاتسيا, عارىشتىق تەحنولوگيالار, تسيفرلاندىرۋ سياقتى سالالاردىڭ الەۋەتى مول. ءبىز وسى باعىتتاعى سەرىكتەستىكتى نىعايتۋعا باسا نازار اۋدارىپ وتىرمىز. كەشە استانادا بيزنەس فورۋم جانە ىسكەرلىك كەڭەستىڭ التىنشى وتىرىسى ءوتتى. وندا كاسىپكەرلەرىمىز ءىرى كوممەرتسيالىق كەلىسىم-شارتتارعا جانە وزگە دە قۇجاتتارعا قول قويدى. ۇكىمەتتەرىمىز بىرلەسكەن كاسىپورىنداردىڭ تابىستى جۇمىس ىستەۋىنە قولايلى جاعداي جاساۋى كەرەك. سونداي-اق ايماقارالىق بايلانىستىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋ اسا ماڭىزدى. قارىم-قاتىناستى نىعايتۋعا ايماقتار اراسىندا جاسالعان كەلىسىمدەر دە ەداۋىر ىقپال ەتەدى. وسى رەتتە, جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن كەزەكتى ايماقارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىن وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ەكىجاقتى كەلىسسوز بارىسىندا تالقىلانعان تاعى ءبىر ماڭىزدى تاقىرىپتىڭ ءبىرى – كولىك-لوگيستيكا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق.
ترانسكاسپي باعىتىن جانە سولتۇستىك – وڭتۇستىك ءدالىزىن ءتيىمدى پايدالانۋ جايىن تالقىلادىق. سونداي-اق, اۋعانستان ارقىلى وتەتىن تەمىر جول قۇرىلىسى اياسىندا بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ تۋرالى پىكىر الماستىق. شەكارادا جاڭا وتكىزۋ بەكەتتەرىن اشۋ ماسەلەسىن پىسىقتادىق. جالپى, وسى باعىتتاعى ىقپالداستىق ءوزارا ساۋدا-ساتتىققا تىڭ سەرپىن بەرەدى دەپ ويلايمىز», دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ سۋ-ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى جۇمىستى ۇيلەستىرۋ ماسەلەسىنە قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى.
«قازىر ەكى ەلدىڭ جاۋاپتى ۆەدومستۆولارى اراسىندا تىعىز قارىم-قاتىناس ورناعان. مەملەكەتارالىق سۋ شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارى ارنايى كەستەگە سايكەس جۇمىس ىستەپ تۇر. ءبىز بۇل باعىتتاعى بىرلەسكەن جۇمىستى جالعاستىرا بەرەمىز», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت مادەني-گۋمانيتارلىق, عىلىم-ءبىلىم سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىق تاقىرىبىنا ارنايى توقتالدى.
«جاستاردى جاقىنداتا تۇسەتىن ماڭىزدى باستامالاردى تالقىلادىق. جىل سايىن ەكى ەل جاستارىنىڭ كونگرەسىن وتكىزۋ داستۇرگە اينالعان. قازىر قازاقستاندا وزبەكستاننان كەلگەن التى مىڭعا جۋىق ستۋدەنت وقىپ جاتىر. قازاق جاستارى دا وزبەكستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الىپ ءجۇر. بۇگىن وزبەكستاننىڭ شىرشىق قالاسىندا مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى اشىلدى. الماتىدا تاشكەنت يرريگاتسيا جانە اۋىل شارۋاشىلىعىن مەحانيكالاندىرۋ ينجەنەرلەرى ينستيتۋتىنىڭ فيليالى ءوز جۇمىسىن باستادى. جاڭا ءبىز وسى وقۋ ورىندارىن سالتاناتتى تۇردە اشتىق. مۇنىڭ ءبارى باۋىرلاس ەكى حالىقتىڭ ورتاق يگىلىگى ءۇشىن جاسالىپ جاتىر», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
شاۆكات ميرزيوەۆ بىرلەسكەن جۇيەلى جانە پراكتيكالىق شارالاردىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان مەن وزبەكستان ءوزارا ىنتىماقتاستىعىن وداقتاستىق دەڭگەيىنە شىعارعانىن اتاپ ءوتتى.
كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا ساۋدا, ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا, ەنەرگەتيكا, كولىك, اۋىل جانە سۋ شارۋاشىلىعى, مادەنيەت سالالارىنداعى بايلانىستاردى ودان ءارى كەڭەيتۋ جونىندە ناقتى ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكىزىلدى.
ء«وزارا ىقپالداستىعىمىزدىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن وڭىرارالىق بايلانىستاردى جانداندىرۋ جونىندە كەلىستىك. قازىرگى ايماقارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىن ەلدەرىمىزدىڭ بارلىق وبلىسىن تارتا وتىرىپ, ءوڭىر باسشىلارىنىڭ كەڭەسى رەتىندە قايتا قۇرىلىمداۋ تۋرالى باستاما كوتەرىلدى. تاياۋ كەلەشەكتە ءوزارا تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋدى كوزدەيتىن كەشەندى باعدارلاما قابىلدانادى. ەكى ەلدىڭ الەۋەتى زور», دەدى شاۆكات ميرزيوەۆ.
ەرتەڭ, 9 تامىزدا قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن شاۆكات ميرزيوەۆ ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ VI كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋىنە قاتىسادى.
