ىشكى ىستەر سالاسىنا ەنگىزىلىپ جاتقان تسيفرلىق ۇدەرىستەر پوليتسيا قىزمەتىن ەڭ ءبىرىنشى بيۋروكراتيادان ارىلتۋعا سەپتەسەدى. سەبەبى تسيفرلىق تەحنولوگيامەن اتقارىلاتىن جۇمىستار ايقىن جانە اشىق جۇرگىزىلەدى. پوليتسيانىڭ بارلىق قىزمەتى كوز الدارىندا اشىق جۇرگەننەن كەيىن حالىقتىڭ دا بىرتىندەپ پوليتسياعا دەگەن سەنىمى ارتا تۇسەتىنى ءسوزسىز.
پوليتسيا قىزمەتىندە 2022 جىلى حابارلاردى قابىلداۋدىڭ كوپ ارنالى جۇيەسى ىسكە قوسىلعان بولاتىن. بۇل جۇيە «102» قوسىمشاسى, مەسسەندجەر, الەۋمەتتىك جەلى (Telegram, Facebook, ۆكونتاكتە, ءىىم سايتى) ارقىلى شاعىمدانۋشىلارمەن بىرلەسىپ ارەكەت ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, سونداي-اق ءتۇرلى تاسىلمەن جونەلتىلگەن حابارلامالاردى, بەينەقوڭىراۋلاردى قابىلدايدى.
جۇيە ىسكە قوسىلعاننان بەرى بۇگىنگە دەيىن پوليتسياعا وسىنداي تاسىلمەن 302,1 مىڭ قوڭىراۋ مەن حابارلاما كەلىپ تۇسكەن. سونىڭ ىشىندە اتالعان قوسىمشاعا 221 مىڭ حابارلاما تىركەلسە, ونىڭ 7839-ى اۋديو حابارلاما, 128083-ءى بەينەقوڭىراۋ. ال مەسسەندجەر ارقىلى 80 مىڭنان استام حابارلاما قابىلدانعان.
ورايى كەلگەندە اتالعان قوسىمشانىڭ ارتىقشىلىقتارىنا دا توقتالا كەتەيىك. بۇل ءموبيلدى قوسىمشاداعى «شاقىرتۋ» باتىرماسىن باسقان كەزدە 102 وپەراتورى ابونەنتپەن تىكەلەي بايلانىس ورناتادى, كارتادان قوڭىراۋ شالۋشىنىڭ تۇرعان ورنىن كورەدى جانە سول بويدا تەلەفونداعى بەينەكامەرانىڭ كومەگىمەن اينالاسىن شولىپ, جاعدايدى تەز باعامداپ, جاقىن ماڭداعى پوليتسيا جاساعىن جونەلتەدى.
ازاماتتاردىڭ شاعىمدارىن دەر كەزىندە قابىلداپ, قاراستىرۋ ءۇشىن ەلىمىز بويىنشا 2 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلعان. بۇگىنگە دەيىن 102 قوسىمشاسى ارقىلى ازاماتتاردىڭ ميلليوننان استام شاعىمى قارالعان. بۇعان قوسا, اتالعان قوسىمشادا اۆتوكولىكتىڭ تاريحىن قاراستىراتىن سەرۆيس تە بار. ۇيالى تەلەفوننىڭ ۇرلانعان م ۇلىكتەر تىزىمىندە بار-جوعىن دا تەكسەرۋگە بولادى. ول ءۇشىن ساتىپ الار كەزدە ۇيالى تەلەفوننىڭ IMEI-كودىن ەنگىزسەڭىز جەتكىلىكتى, وسىلايشا ونىڭ جوعالعان نەمەسە ۇرلانعان زاتتاردىڭ تىزىمىندە بار-جوعىن بىلە الاسىز.
وسىنداي جۇيەنىڭ ىسكە قوسىلۋى – تۇرعىندار مەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە قىلمىسقا قارسى كۇرەستە جاڭا فورماتتا بىرلەسىپ ارەكەت ەتۋگە قولايلى جاعداي جاساعانىن اتاپ وتكەن ءجون.
پوليتسيا قىزمەتىندەگى تاعى ءبىر ءتيىمدى تسيفرلى شەشىم – جول قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى «قورعاۋ» قوسىمشاسى. قوسىمشا كوشەدەگى كولىك اعىنى ىشىنەن جالعان ءنومىرلى كولىك قۇرالدارىن, سونداي-اق ىزدەستىرۋدە جۇرگەن نەمەسە جول ەرەجەسىن ءجيى بۇزاتىن جانە ايىپپ ۇلى تولەنبەگەن كولىكتەردى ءوزى ىزدەپ انىقتايدى.
بۇرىن وسىنداي كولىكتەردى انىقتاۋ ءۇشىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە بارلىق اۆتوكولىكتى توقتاتىپ, قۇجاتتارىن تەكسەرۋىنە تۋرا كەلەتىن. بۇل ءوز كەزەگىندە زاڭدى سىيلايتىن ازاماتتارعا ءتۇرلى قولايسىزدىق تۋدىرىپ, پوليتسەيلەر اراسىنداعى جەمقورلىقتىڭ ورشۋىنە سەپتەسكەنى بەلگىلى.
ال قازىر بارلىق كولىكتى توقتاتىپ, تەكسەرۋدىڭ قاجەتى جوق. «قورعاۋ» قوسىمشاسى كوشەدەگى بەينەكامەرالارداعى مالىمەتتەردى ءوزى-اق سۇرىپتاپ, كولىك اعىنى ىشىنەن تەكسەرىلۋگە ءتيىس كولىكتى انىقتاعان بويدا جاقىن ماڭدا جۇرگەن پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ پلانشەتىنە «قاۋىپتى» جۇرگىزۋشى قاسىنان ءوتىپ بارا جاتقانى جونىندە حابارلاما جونەلتەدى. ودان ءارى جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنداعى وپەراتورلار «جاپپاي بەينەباقىلاۋ» كومەگىمەن پوليتسيا قىزمەتكەرى قاۋىپتى كولىكتى قالاي توقتاتقانىن كورگەننەن كەيىن, پوليتسەيدىڭ بەينەجەتونى ارقىلى ونلاين-رەجىمدە بارلىق جاعدايدى تولىق باقىلاۋعا الادى. پوليتسيا قىزمەتكەرى جۇرگىزۋشىنى قالاي تەكسەرگەنىن, نە تۋرالى سويلەسكەنىن ءبارىن كورىپ, ەستىپ وتىرادى. وسىلايشا, قوسىمشا تەك جول ەرەجەسىن بۇزۋشىلاردى انىقتاۋعا عانا ەمەس, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى اراسىنداعى جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋعا دا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. جازادان قۇتىلىپ كەتۋشىلەردىڭ جولىن كەسۋگە دە سەپتىگى مول.
قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە قىلمىسقا قارسى كۇرەستە اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى بەلسەندى قولدانۋ ماڭىزدى. بۇگىندە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كوپشىلىگى قىزمەت بارىسىندا جەكە پلانشەتتەر قولدانادى. وسى پلانشەتتىڭ كومەگىمەن ولار ۆەدومستۆولىق اقپاراتتىق جۇيەلەرگە جانە باسقا دا دەرەك قورلارىنا قاۋىپسىز بايلانىس ارناسى ارقىلى كىرىپ, وزىنە قاجەتتى مالىمەتتى تەز الا الادى. قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىز بويىنشا 22 مىڭنان استام پلانشەت قولدانىلادى.
تسيفرلىق جوبالار پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە قۇقىقتىق ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىكتى ءتيىمدى قامتاماسىز ەتۋگە كوپ كومەگىن تيگىزىپ جاتىر. سونىڭ ارقاسىندا پوليتسيانىڭ ءوزى «تسيفرلى پوليتسياعا» اينالىپ كەلەدى. «تسيفرلى پوليتسيا» جوباسى قىزمەتكەرلەردى قولايلى ءارى جەڭىل سمارت-جەتوندارمەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. مۇنداي جەتوندار ناقتى ۋاقىت جاعدايىندا بەينەكورسەتىلىم جاسايدى, سونىمەن ءبىر مەزگىلدە بەينەجازبا دا جۇرگىزەدى.
قازىرگى ۋاقىتتا 11 اۋماقتىق پوليتسيا دەپارتامەنتىندە وسىنداي سمارت-جەتوندار قولدانىلادى. بولاشاقتا سمارت-جەتونداردى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە ەنگىزۋ جوسپارلانعان. بۇل سمارت-جەتونداردىڭ قانداي ارتىقشىلىقتارى بار؟ بىرىنشىدەن, سمارت-جەتونعا جازىلعان بەينەجازبالاردى ءوشىرىپ نەمەسە رەداكتسيالاپ وڭدەۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ول تەك پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ عانا ارەكەتىن قاداعالامايدى, سونىمەن بىرگە قۇقىق بۇزۋشىنى دا تارتىپكە شاقىرۋدا ۇلكەن ءرول اتقارادى. سمارت-جەتوندا پوليتسيانىڭ تۇرعان ورنى انىق كورسەتىلەدى. جاساق باسشىسى دا جاعدايدى سول ارقىلى ونلاين باقىلاي الادى. سمارت-جەتون قولدى بولعان جاعدايدا نەمەسە جوعالتىپ العان كەزدە ونىڭ ىشىندەگى بەينەجازبالاردى ارنايى باعدارلاما ارقىلى قاشىقتان جويۋعا بولادى. وسىنداي ارتىقشىلىقتارى ناتيجەسىندە بۇگىندە ءتارتىپ ساقشىلارى اراسىنداعى جەمقورلىق اناعۇرلىم ازايدى. پوليتسيا قىزمەتىنە تسيفرلىق ونىمدەردى ەنگىزۋ الداعى ۋاقىتتا دا توقتاۋسىز جالعاسا بەرەدى.
