قازاقستان جاھاندىق يننوۆاتسيالىق يندەكس كورسەتكىشىندە 132 ەلدىڭ ىشىندە 81-ورىندا تۇر. بۇل ونەركاسىپ سالاسىن ءالى دە دامىتىپ, تەحنيكانى نارىقتىق قولدانىستا جيىلەتۋ كەرەكتىگىن اڭعارتادى. زامان تالابىنا ساي جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسىن باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋگە بىرقاتار سۇراققا جاۋاپ تابۋ كەرەك. ەندى سوعان توقتالايىق. بىرىنشىدەن, وتاندىق روبوتتەحنيكانى جاسايتىن مامان بار ما؟ ەلىمىزدە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – بىلىكتى مامانداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى. وسى سالادا ءتيىمدى ءىس اتقاراتىن جۇمىس كۇشىن دامىتۋ ءۇشىن كوبىرەك مامانداندىرىلعان باعدارلاما مەن وقىتۋ كۋرسى قاجەت. ويتكەنى بىلىكتى مامانسىز جاڭا ازىرلەمەنى جاساپ, ونى قولدانۋ مۇمكىن ەمەس. ەكىنشىدەن, جاساندى ينتەللەكتىنى قۇراستىرۋعا عالىمدارعا جاعداي جاسالعان با؟ اتاۋلى سالانىڭ تولىق دامۋى ءۇشىن رەسۋرس, مامانداندىرىلعان زەرتحانا جانە تەحنيكالىق قولداۋ كەرەك. بۇل ءوز كەزەگىندە ماماندارعا ەركىن جۇمىس ىستەپ, ويداعى يدەيانى جۇزەگە اسىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. عىلىمعا قۇيىلعان قارجى – بولاشاققا تارتىلعان ينۆەستيتسيا. ۇشىنشىدەن, قۇپيالىق پەن دەرەكتەر قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن دە ەسكەرگەن ءجون. جاساندى ينتەللەكت قوعامنىڭ بارلىق سالاسىنا ەنۋ ارقىلى جەكە تۇلعادان باستاپ, مەملەكەت تۋرالى بارلىق دەرەكتى قامتيدى. ەگەر ءبىر فۋنكتسيادان قاتە كەتسە, مالىمەتتەر بازاسى بارىنە قولجەتىمدى بولادى. ال ول كيبەرشابۋىلداۋشىلار ءۇشىن تاپتىرماس مۇمكىندىككە اينالادى. سوندىقتان ەلدەگى كيبەرقىلمىس ورشىمەۋى ءۇشىن دەرەكتى قورعاۋدى قاتاڭداتۋ كەرەك. تورتىنشىدەن, ەتيكالىق جانە قۇقىقتىق ماسەلەلەر. جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ جانە ەنگىزۋ ەتيكا مەن زاڭدىلىق ماسەلەلەرىن دە تۋعىزادى.
دەرەكتەردى قورعاۋ, الگوريتمنىڭ اشىقتىعى جانە جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرى قابىلداعان شەشىمدەر ءۇشىن ەسەپ بەرۋدى قوسا العاندا, ءارتۇرلى سالالاردا جي پايدالانۋدى رەتتەۋ ءۇشىن ءتيىستى زاڭدار مەن ەرەجەلەردى ازىرلەۋ قاجەتتىگى دە تۋىندايدى. ءتىپتى بۇل باعىتپەن اينالىساتىن عالىمداردى بىرىكتىرىپ جوبالاردى جاساۋ ءۇشىن ارنايى باسشىلىقتىڭ كەرەك ەكەندىگى دە ايتىلىپ ءجۇر. عالىم التىنبەك ءشارىپبايدىڭ پىكىرىنشە, ەلىمىزدە جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىگىن اشۋ كەرەك. ول بۇگىنگى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنەن تاۋەلسىز مەكەمە بولۋى شارت ەكەن. جاڭا مينيسترلىك ارنايى كوماندانىڭ جۇمىس بارىسىن قاداعالاپ, ساپالى تەحنيكالاردىڭ پايدا بولۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇعان دەيىن مۇنداي مينيسترلىك بىرىككەن اراب امىرلىگىندە قۇرىلعان ەدى. 2017 جىلى قالىپتاسقان مەكەمە AI-عا ينۆەستيتسيا سالۋ ارقىلى ۇكىمەتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە يننوۆاتسيالىق, جوعارى ءونىمدى ورتانى قۇرۋعا باعىتتالعان. سونىمەن ەلىمىز جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ مەن ەنگىزۋدە بىرنەشە قيىندىقپەن بەتپە-بەت كەلەدى. بىراق اتاعان ماسەلەلەردى وڭتايلى شەشۋ جاڭا مۇمكىندىكتەردىڭ كوزىنە اينالۋى مۇمكىن. بىلىكتى كادرلاردى دامىتۋعا, سايكەس ينفراقۇرىلىمدى قۇرۋعا جانە جاڭا تەحنولوگيالاردى ەل ءومىرىنىڭ ءارتۇرلى سالاسىندا ءساتتى پايدالانۋ ءۇشىن لايىقتى ستاندارتتاردى دامىتۋعا نازار اۋدارۋ قاجەت دەپ ويلايمىن.
بي-فاتيما ەرالحانقىزى,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى
ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى
