ءۇندىستان رەسپۋبليكاسى سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ديرەكتورى پانكادج شريۆاستاۆا, ءۇندىستاننىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى دوكتور ت.ۆ. ناگەندرا پراساد, وسك مۇشەلەرى جانە اپپاراتىنىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى قاتىسقان كەزدەسۋدە ەكى ەلدىڭ ورتالىق سايلاۋ ورگاندارى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
وسك باسشىسى ۇندىلىك ارىپتەسىنە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاماشىلىق ەتكەن جانە 2022 جىلى وتكەن رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا جالپىحالىقتىق قولداۋعا يە بولعان كونستيتۋتسيالىق رەفورما اياسىندا ەلىمىزدىڭ جاڭارتىلعان سايلاۋ جۇيەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى حاباردار ەتتى.
سايلاۋ بايقاۋشىلارىن ءوزارا جىبەرۋدىڭ تاجىريبەسى تابىستى دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, ءۇندىستان وكىلدەرى 2019 جىلى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ جانە 2023 جىلى پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىنا حالىقارالىق بايقاۋعا قاتىستى. سونداي-اق وسك توراعاسى 4–8 مامىر ارالىعىندا ءۇندىستاننىڭ حالىقتىق وكىلدەر پالاتاسىنا (لوك سابحا) سايلاۋدىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىن حالىقارالىق بايقاۋعا العاش رەت قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرگەنى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ, ول ارىپتەسىن اۋقىمى بويىنشا بۇرىن-سوڭدى بولماعان سايلاۋ ناۋقانىنىڭ ءساتتى اياقتالۋىمەن قۇتتىقتادى.
كەزدەسۋ بارىسىندا رادجيۆ كۋمار لوك سابحا سايلاۋىن وتكىزۋدەگى قيىندىقتار, ونىڭ ىشىندە سايلاۋ ناۋقانىن اقپاراتتىق سۇيەمەلدەۋ, جالعان اقپارات پەن فەيككە قارسى تۇرۋ ماسەلەلەرى, سونىمەن قاتار سايلاۋدى قارجىلاندىرۋدىڭ كەيبىر اسپەكتىلەرى تۋرالى ايتتى. ول سونداي-اق قازاقستانعا كەلۋ ونىڭ وسى سايلاۋ اياقتالعاننان كەيىنگى العاشقى ساپارى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
حالىق وكىلدەرىن (لوك سابحا) سايلاۋ بويىنشا داۋىس بەرۋ ۇدەرىسى 44 كۇن ىشىندە (2024 جىلعى 19 ساۋىردەن 1 ماۋسىمعا دەيىن) جەتى كەزەڭدە ءوتتى. ءۇندىستان سايلاۋشىلار سانى بويىنشا الەمدەگى ەڭ ءىرى ەل (شامامەن 1 ملرد ادام), ولار اۆتونومدى ەلەكتروندىق داۋىس بەرۋ جۇيەلەرىن (EVM – Electronic Voting Machine) پايدالانا وتىرىپ, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە داۋىس بەرەدى. بۇل رەتتە ءۇندىستاننىڭ سايلاۋ جۇيەسىنىڭ ەرەكشەلىگى داۋىس بەرۋ ۇدەرىسىن فوتو-, بەينەتۇسىرىلىمگە, سونداي-اق سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە فوتو -, بەينەمونيتورينگكە تىيىم سالۋ بولىپ سانالادى.
ء«بىز ءۇندىستاننىڭ سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ قىزمەتىن تاڭدانىسپەن بايقايمىز, ول ءسىزدىڭ باسشىلىعىڭىزبەن سايلاۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق جانە ايماقتىق قاۋىمداستىقتار شەڭبەرىندە بەلسەندى قىزمەت اتقارادى. ءسىز 2021–2022 جىلدارى دۇنيەجۇزىلىك سايلاۋ ورگاندارى قاۋىمداستىعىنا (ا-WEB) توراعالىق ەتتىڭىز. سونىمەن قاتار 2022–2024 جىلدارى جانە الدىڭعى جىلدارى ازيا سايلاۋ ورگاندارى قاۋىمداستىعىنا (ااەا) توراعالىق ەتۋىڭىزدى جوعارى باعالايمىز», دەدى نۇرلان ءابدىروۆ.
كەزدەسۋ بارىسىندا ورتسايلاۋكومنىڭ باسشىسى ءۇندىستاننىڭ تاجىريبەسىن بىرەگەي جانە ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتا ءوزارا تاجىريبە الماسۋ وتە پايدالى دەپ سانايتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە ول ءوزارا ءىس-قيمىلدى نەعۇرلىم جوعارى, ستراتەگيالىق دەڭگەيگە شىعارۋعا مۇددەلىلىك ءبىلدىردى. ەكى مەملەكەتتىڭ سايلاۋ جۇيەلەرىن بىرىكتىرەتىن باسىمدىق سايلاۋشىلاردىڭ سەنىمىن ارتتىرۋعا ۇمتىلۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
تاراپتار ەكىجاقتى كاسىبي ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە جانە تەرەڭدەتۋگە كەلىستى. نۇرلان ءابدىروۆتىڭ قازاقستان مەن ءۇندىستاننىڭ ورتالىق سايلاۋ ورگاندارى اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويۋ تۋرالى ۇسىنىسىن ارىپتەسى رادجيۆ كۋمار قولدادى. جاقىن ارادا وسى قۇجاتقا قول قويىلعاننان كەيىن ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ءىس-شارالاردىڭ ەگجەي-تەگجەي جوسپارىن ازىرلەۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى.
ءۇندىستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سايلاۋ جونىندەگى باس كوميسسارى رادجيۆ كۋمار قازاقستاندىق ارىپتەستەرىنە ۇندىستانداعى دەموكراتيا جانە سايلاۋدى باسقارۋ حالىقارالىق ينستيتۋتى بازاسىندا حالىقارالىق وقىتۋ باعدارلامالارىنا قاتىسۋعا, سونداي-اق جىل سوڭىندا وتەتىن ءۇندىستاننىڭ جەكەلەگەن پروۆينتسيالارىنداعى جەرگىلىكتى سايلاۋدى بايقاۋعا قاتىسۋعا ۇسىنىس ءبىلدىردى.
رادجيۆ كۋمار ەلدەگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ساياسي وزگەرىستەردى, اتاپ ايتقاندا, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋعا باعىتتالعان وزگەرىستەردى جوعارى باعالاپ, پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا ءۇمىت ءبىلدىردى.
ساپار اياسىندا ءۇندىستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەلەگاتسياسى قر تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى جاسلان ماديەۆپەن كەزدەسىپ, قر تسيفرلىق ۇكىمەتىنىڭ تۇجىرىمداماسى جانە فۋنكتسيونالىمەن تانىستى. وعان ەلدىڭ تسيفرلىق ەكوجۇيەسىن ترانسفورماتسيالاۋ جونىندەگى جۇمىسى كورسەتىلدى.
رەسمي ساپارى اياسىندا رادجيۆ كۋمار مىرزا الماتى مەن استانانىڭ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ قىزمەتىمەن تانىسىپ, قالالار اكىمدەرىمەن جۇمىس كەزدەسۋلەرىن وتكىزدى.
