مەملەكەت باسشىسى باستاپ بەرگەن جالپى ۇلتتىق ەكواكتسيا اياسىنداعى «جاسىل ايماق» كۇنىنە وراي, ۇزىنكول اۋدانىنا قاراستى ەرشوۆ اۋلىنىڭ ورتالىق ساياباعىنا 250 ەمەن كوشەتى وتىرعىزىلدى. شالعاي اۋىلدا وتكەن ەكولوگيالىق ءىس-شارا جەرگىلىكتى شارۋاشىلىقتىڭ باسشىسى ءسابيت اعايداروۆتىڭ قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋىمەن وتكەنىن دە ايتا كەتكەن ءجون.
«بىزدە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جاعدايىن جاساپ, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, قولايلى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن شەشىپ بەرىپ جاتقان جەرگىلىكتى شارۋاشىلىق باسشىلارى, كاسىپكەرلەر بار. مىسالى, بۇگىنگى ساياباققا كوشەت وتىرعىزۋ اكتسياسى نەگىزىنەن «ەرشوۆ-2» جشس كومەگىمەن اتقارىلىپ جاتىر. بۇل ساياباقتىڭ بۇگىنگىدەي ابات كەيىپكە ەنۋىنە جوعارىدا اتالعان سەرىكتەستىك پەن «ەرجانوۆ ا.ج.», «نادەجدا» شارۋا قوجالىقتارى, ۇزىنكول ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ جۇمىسشىلارى كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. سونداي-اق ساياباققا ۇنەمى كۇتىم جاساپ, قوقىستان تازارتىپ وتىراتىن بيۋدجەتتىك مەكەمەلەردىڭ دە ەڭبەگى زور. وسىنىڭ ناتيجەسىندە كەيىنگى 7 جىل ىشىندە ساياباققا توسەمتاس توسەلىپ, ءتۇرلى دەمالىس الاڭى, جۇگىرۋ جولاعى, كوزتارتار گازون پايدا بولدى. ال مۇنداعى بالالار الاڭقايىن بيۋدجەتتىڭ قارجىسىنا سالدىق», دەيدى اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى ماريا گويان.
اۋىل اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, بيىل ەرشوۆتا بالالارعا ارنالعان تاعى ءبىر ويىن الاڭىن, سونداي-اق كونكي تەبۋ كورتىن سالۋ جوسپاردا تۇر.
رەسپۋبليكالىق ەكولوگيالىق اكتسياعا ساۋىردەن بەرى بەلسەندى اتسالىسىپ جاتقان رۋدنىيلىقتار توبىل وزەنىنىڭ جاعاسىندا «سپورتتىق ەكوجورىق» دەپ اتالاتىن تيمبيلدينگ وتكىزدى. ءىس-شاراعا جاستاردىڭ ەڭبەك جاساقتارى, كوللەدج ستۋدەنتتەرى, قالالىق توتەنشە جاعداي باسقارماسى مەن جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ وكىلدەرى – بارلىعى ۇزىن-ىرعاسى 60-تان استام ادام قاتىستى.
تيمبيلدينگ وزەن جاعاسىن قوقىستان, تۇرمىستىق قالدىقتاردان تازارتۋدان باستالدى. ودان ءارى قالالىق توتەنشە جاعداي باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءتۇرلى ماكەت پەن ارنايى قۇرال-جابدىقتاردى پايدالانا وتىرىپ, كوپشىلىككە سۋدا ءجۇزۋ, ءورت قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ ەرەجەلەرىن ءتۇسىندىرىپ, ترەنينگ ۇيىمداستىردى. سونىمەن قاتار توتەنشە جاعدايلار كەزىندە زارداپ شەككەندەرگە العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدىڭ ءجون-جوسىعىن كورسەتتى. ال رۋدنىي الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتتەرى كوڭىلدى مۋزىكالىق جاتتىعۋ, سپورت جارىستارى مەن كۆەست وتكىزدى.
ەكوجورىقتىڭ سوڭىندا ۇزدىك كوماندالار مەن ەڭ كوپ قوقىس جيناعان توپ ماراپاتتالدى. «سپورتتىق ەكوجورىق – قالا تۇرعىندارىنىڭ ەكولوگيالىق جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا, كوپشىلىكتىڭ تابيعاتقا جاناشىرلىقپەن قاراۋىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. ال سپورتتىق ءىس-شارالار, كۆەست, ترەنينگتەر تازالىق اكتسياسىنا قاتىسقان توپتاردى ءوزارا جاقىنداستىرىپ, كوپتەگەن وسىنداي يگى ىسكە اتسالىسۋعا قۇلشىندىرادى», دەيدى ۇيىمداستىرۋشىلار.
رۋدنىيداعى ەڭبەكشى جاستار جاساقتارى ماۋسىمنىڭ ۇشىنەن باستاپ قالانى اباتتاندىرۋ جۇمىسىن اتقارىپ جاتىر. قالانى قارا كۇزگە دەيىن تازا ۇستاپ تۇرۋعا بەكىنگەن بۇل جاساقتىڭ قۇرامىندا 150 جاس سارباز, 15 كوماندير ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.
ءدال وسى كۇنى شەكارا تۇبىندە جاتقان قارابالىق اۋدانىنىڭ ۆولونتەرلەرى مەن جاستاردىڭ ەڭبەك جاساقتارى بىرلەسىپ, «جاستار تازا قازاقستان ءۇشىن» دەپ اتالاتىن فلەشموب وتكىزدى. بەلسەندى جاستاردىڭ باسىن قوسقان ءىس-شاراعا 50-گە جۋىق بەلسەندى جاس قاتىستى.
«اتالعان ءىس-شارانىڭ باستى ماقساتى – سۋقويمالارىنىڭ اينالاسىنداعى سانيتارلىق تازالىقتى ساقتاۋ, جاستاردىڭ قوعامدىق بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ, كوپشىلىكتىڭ تابيعاتقا جاناشىرلىعىن دامىتۋ. اكتسيا اياسىندا توعىزاق وزەنىنىڭ بويىنداعى ۇزىندىعى 4 شاقىرىم بولاتىن جاعالاۋ قوقىستان تازارتىلدى. سونداي-اق وسى وزەندە تۇرعان بوگەتتىڭ اينالاسى رەتتەلىپ, اۋىل تۇرعىندارى ءجيى بارىپ دەمالاتىن جاعاجاي قوقىستان تازارتىلدى», دەيدى اۋىلدىڭ بەلسەندى تۇرعىنى يرينا التىننيكوۆا.
قوستاناي قالاسىندا «تازا قازاقستان» رەسپۋبليكالىق اكتسياسى اياسىندا پايدا بولىپ, بۇگىندە ءداستۇرلى ءىس-شارانىڭ بىرىنە اينالعان «تازا ويىندار» جاستار ەكولوگيالىق اكتسياسى ءوتتى. ويىنعا «Neco» ەكولوگيالىق قورى مەن قوستاناي وبلىسىنىڭ جاستار رەسۋرستىق ورتالىعى مۇرىندىق بولدى.
«مۇنداي كوڭىلدى, جاستاردى ەلىكتىرەتىن ءىس-شارانىڭ باستى ماقساتى – ەكولوگيالىق اكتسيالارعا ۇزبەي قاتىسىپ جۇرگەن جاستار قاتارىن كوبەيتۋ. ماسەلەن, بۇگىنگى اكتسيا بالالارعا وتە قاتتى ۇنادى. كەلەشەكتە «تازا ويىندار» كادىمگى سپورت جارىستارى سياقتى قوعامعا پايداسى مول ءداستۇرلى ءىس-شارالاردىڭ قاتارىنا قوسىلادى. ويتكەنى جاستاردىڭ بۇل ويىنعا دەگەن ىنتاسى زور», دەيدى وبلىستىق مرك باسشىسى اباي دۇيسەكوۆ.
«تازا ويىندار» اكتسياسىنا «جاسىل ەل» جاستار ەڭبەك جاساقتارىنىڭ مۇشەلەرى, جرو وكىلدەرى مەن ەرىكتىلەرى, جاستار اسسامبلەياسىنىڭ جەرگىلىكتى ۆولونتەرلەرى قاتىستى.
سونىمەن قاتار ارقالىق قالاسى مەن امانگەلدى, جانگەلدين, سارىكول, دەنيسوۆ, فەدوروۆ اۋداندارىندا دا تۇرعىنداردىڭ ەكولوگيالىق مادەنيەتىن ارتتىرۋعا ارنالعان ءتۇرلى مازمۇنداعى, ءار سيپاتتاعى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلدى. ماسەلەن, ارقالىقتا – «تازا ارقالىق» فلەشموبى, سارىكولدە – «قوقىسسىز سارىكول», دەنيسوۆ اۋدانىندا سپورت نىساندارىنىڭ اينالاسىن اباتتاندىرۋعا ارنالعان ءىس-شارا, فەدوروۆ اۋدانىندا «ەڭ تازا بالالار الاڭى» اكتسياسى ءوتتى.
«اۋىل تۇرعىندارى بىرلەسىپ ءبىر كۇن بويى بالالاردىڭ ويىن الاڭدارىن تازالادىق. الاڭداعى ويىن نىساندارىن جاڭالاپ, بوياپ, سىنعان ورىندىقتاردى بۇتىندەدىك, قوقىس جاشىكتەرىن ورناتتىق. بالالار اراسىندا ەكولوگيالىق تاقىرىپتا سايىستار مەن ۆيكتورينالار ۇيىمداستىرىلىپ, ويىن الاڭدارىندا تازالىق پەن ءتارتىپتى ساقتاۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنى تۋرالى اڭگىمەلەر وتكىزىلدى», دەيدى فەدوروۆ اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى مۇستافا احمەتچين.
بيىل وڭىردە ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋعا 11 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى بولىنگەن. 130 مىڭنان استام كوشەت وتىرعىزۋ جوسپارلانعان. بۇگىنگە دەيىن سونىڭ 51,4 مىڭنان استامى وتىرعىزىلدى. كوشەلەر 90 پايىزعا جارىقتاندىرىلىپ, 108 اۋىلعا 129 شاقىرىم قورشاۋ ورناتىلادى.
ءساۋىر ايىنان بەرى ۇزىلمەي كەلە جاتقان تازارتۋ جۇمىستارىنا ىشىندە مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەكە ۇيىمدار, شارۋا قوجالىقتارى, جاستار, ۆولونتەرلىك جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, ءماسليحات دەپۋتاتتارى, پيك, ميب وكىلدەرى بار – بارلىعى 249,6 مىڭ ادام قاتىسىپ, 106 رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس الاڭى جويىلدى, 300-گە جۋىق ساياباق اباتتاندىرىلىپ, 127,0 مىڭ توننا قوقىس شىعارىلدى.
قوستاناي وبلىسى
