الەمنىڭ 9 ەلى جۇلدىزدارىنىڭ باسىن قوسقان «وپەراليا» فەستيۆالى – ونەر جانكۇيەرلەرىنىڭ جىل سايىن اسىعا كۇتەتىن باستى مادەني وقيعالارىنىڭ ءبىرى. ويتكەنى ايتۋلى جوبا ءتۇرلى مۋزىكالىق داستۇرلەردى بىرىكتىرىپ, وپەرا, بالەت جانە سيمفونيالىق ونەردىڭ بارلىق اسەمدىگىن كورسەتەدى. مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ەلىمىزدەن بولەك, گرۋزيا, يسپانيا, يتاليا, قىتاي, رەسەي, تاجىكستان, ۋكراينا مەن چەحيادان كەلگەن تانىمال ارتىستەر ونەرى شىن مانىندەگى كاسىبي شەبەرلىكتىڭ شىڭىن كورسەتۋگە دايىن.
«تەاترىمىزدىڭ ساحناسىندا «وپەراليانى» وسىمەن ەكىنشى جىل وتكىزگەلى جاتقانىمىزدى ماقتان ەتەمىز. بۇل كەرەمەت فەستيۆال وسىدان جيىرما جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن پايدا بولعانى بەلگىلى. جىل سايىن ول تەاتر ونەرىنىڭ بەدەلىن اسقاقتاتىپ, ەلوردانىڭ مادەني ءومىرىن بايىتا تۇسەدى. «وپەراليا-2024» الەمدىك اۋقىمداعى ونەر كورسەتۋلەردى ۇسىناتىنىنا ەش كۇمان جوق», دەپ اتاپ ءوتتى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى «استانا وپەرا» ديرەكتورى عالىم احمەدياروۆ.
فەستيۆالدىڭ اشىلۋ راسىمىندە تەاتر فويەسىندە تەاترلاندىرىلعان شوۋ ءوتتى. وندا وپەرالىق نومىرلەر ورىندالىپ, «وپەراليا» باعدارلاماسىنا ەنگەن سپەكتاكلدەردىڭ كوستيۋمدەرى مەن رەكۆيزيتتەرى تانىستىرىلدى. م.تولەباەۆتىڭ ء«بىرجان – سارا» وپەراسىنداعى ايتىس ساحناسىندا ءبىرىنشى بولىپ كورەرمەندەر اۋديتورياسىنا شىققان بيبىگۇل جانۇزاق پەن مەيىر باينەش كەشتىڭ شىمىلدىعىن اشىپ بەردى. ولار وزدەرىنىڭ اسەرلى ءارى شەبەر ورىنداۋلارىمەن كوپشىلىكتى باۋراپ الدى.
سونداي-اق فەستيۆالدىڭ اشىلۋى تانىمال يتاليالىق ارتىستەردىڭ ونەر كورسەتۋىمەن ەستە قالدى. ولاردىڭ قاتارىندا سوپرانو دەزيرە رانكاتورە, باريتون البەرتو گازالە مەن تەنور دجۋليو پەلليگرا بولدى. سيمفونيالىق وركەسترگە باعدارلاما اۆتورى دجۋزەپپە اكۋاۆيۆا مەن ماەسترو ابزال مۇحيتدين ديريجەرلىك ەتتى, ولار بارلىق مۋزىكالىق تۋىندىنى ناقىشىنا كەلتىرە وتىرىپ جەتكىزدى.
يتاليالىق مەيماندار, اتاپ ايتقاندا دەزيرە رانكاتورە, البەرتو گازالە مەن دجۋليو پەلليگرا «استانا وپەرا» سوليستەرىمەن بىرلەسىپ, وپەرا ونەرى جاۋھارلارىنان اريالار ۇسىندى. ولاردىڭ دجۋزەپپە ۆەرديدىڭ «ريگولەتتو» جانە «تراۆياتا», سونداي-اق دجاكومو ءپۋچچينيدىڭ «توسكا» جانە «بوگەما» وپەرالارىنان ورىنداعان نومىرلەرى كورەرمەندەردىڭ زور قوشەمەتىنە بولەندى. ال البەرتو گازالە رۋدجەرو لەونكاۆاللونىڭ «پاياتستار» وپەراسىنان پرولوگپەن ساحناعا شىعىپ, ءوزىنىڭ بىرەگەي دارىنى مەن درامالىق ويىننىڭ تەرەڭدىگىن پاش ەتتى.
«استانا وپەرا» تەاترىنداعى فەستيۆالدا ونەر كورسەتكەنىمە وتە قۋانىشتىمىن جانە مەنى شاقىرعانى ءۇشىن تەاتر ۇجىمىنا راقمەتىمدى ايتقىم كەلەدى. قازاقستانعا كەلگەنىمە, وسىنداعى ماڭىزدى دەبيۋتتىك ونەر كورسەتۋگە قۋانىپ وتىرمىن. قازاقستاندىق كورەرمەندەرگە جەتكىزگىم كەلەتىن نارسە – بۇل يتاليالىق وپەراعا دەگەن ماحاببات پەن ونىڭ ناتيجەسىندە بولاتىن سەزىمدەرگە دەگەن ىقىلاس. قازاق ونەرىمەن جاقىنىراق تانىسۋ ءۇشىن بۇل جاققا تاعى دا كەلگىم كەلەدى. فەستيۆال يتاليالىق مەلودراما رەپەرتۋارىنىڭ عاجاپ مۋزىكاسى ارقىلى كورەرمەندەر كوڭىلىنە ۇزاق تۇراقتاپ, جۇرەگىنەن وشپەس ورىن الادى دەگەن ۇمىتتەمىن», دەپ اتاپ ءوتتى تەنور دجۋليو پەلليگرا ونەر كورسەتۋدەن كەيىن.
فەستيۆال اياسىندا وپەرا مەن بالەت ونەرىنىڭ وزىق ۇلگىلەرى كورسەتىلەدى. باعدارلاماعا ارقايسىسى ەرەكشە نازار اۋدارۋعا تۇرارلىق جارقىن وپەرالار ەنىپتى. اتاپ ايتساق, قازاق كومپوزيتورى م.تولەباەۆتىڭ ء«بىرجان – سارا» كلاسسيكالىق تۋىندىسى ۇلتتىق وپەرانىڭ باي الەمىنە ەسىك اشسا, دج.ءپۋچچينيدىڭ «تۋراندوت» ايگىلى وپەراسى شاقىرىلعان سوليستەردىڭ قاتىسۋىمەن كورسەتىلەدى. سونىمەن قاتار گرۋزيالىق تەنور گەورگي ونياني, ۋكراينالىق سوپرانو وكسانا كرامارەۆا, چەح سوپرانوسى ليبۋشە سانتوريسوۆا باستاعان تالانتتى ارتىستەر ونەرىمەن تىڭدارماندارىنا تاماشا تارتۋ جاساماق. ال گ.دونيتسەتتيدىڭ «ماحاببات سۋسىنى» كومەديالىق وپەراسىنىڭ كورسەتىلۋى – فەستيۆالعا جەڭىلدىك پەن رومانتيكالىق كوڭىل كۇي ۇستەرى ءسوزسىز. ودان بولەك پ.چايكوۆسكيدىڭ «ەۆگەني ونەگين» وپەراسى شاقىرىلعان سوليستەر – رەسەيلىك ەلەونورا ماكاروۆا مەن ەۆگەني كاچۋروۆسكيدىڭ, سونداي-اق تاجىكستاننان شوحرۋح يۋنۋسوۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتەدى. انشىلەردىڭ شەبەرلىگى تىڭدارماندارعا ءوزى ءۇشىن الەمدىك وپەرا جاۋھارىن جاڭادان اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بالەت ونەرىن سۇيەر قاۋىمدى دا بىرەگەي قويىلىمدار كۇتەدى. ولاردىڭ قاتارىندا ايگىلى حورەوگراف رولان پەتيدىڭ 100 جىلدىعىنا وراي قويىلعان م.جارردىڭ «پاريج قۇداي اناسىنىڭ سوبورى» قويىلىمى مەن ل.دەليبتىڭ جان بىتكەن قۋىرشاق تۋرالى جەڭىل ءارى كوڭىلدى «كوپپەليا» بالەتى ۇسىنىلادى.
«گالا-وپەراعا» يتاليالىق جۇلدىزدار قاتىسسا, «گالا-بالەتكە» ەلەنا ۆوروبەۆا, الەكسەي سەليۆەرستوۆ, سونداي-اق چجان حايدۋن, چجان يۋي مەن سۋن حۋەيسين سىندى رەسەيلىك جانە قىتايلىق سوليستەر شاقىرىلىپتى. كامەرالىق زالدا جەتى كونتسەرت وتەدى, ولاردىڭ كوبىنە ينياكي البەردي (اككوردەون, يسپانيا), كەتەۆان ابياتاري (سوپرانو, يتاليا / گرۋزيا), ەليزاۆەتا الەكساندروۆا (ارفا, سانكت-پەتەربۋرگ) سىندى شەتەلدىك ارتىستەر وزدەرىنىڭ ونەر كورسەتۋلەرىمەن كورىك بەرەدى دەپ كۇتىلۋدە. سونىمەن قاتار گەنريك ۆەنياۆسكي اتىنداعى XVI حالىقارالىق سكريپكاشىلار بەدەلدى بايقاۋىنىڭ لاۋرەاتى مەرۋەرت كارمەنوۆانىڭ (بەلگيا/قازاقستان) كونتسەرتى جانە Astana Piano Passion حالىقارالىق بايقاۋىنىڭ لاۋرەاتتارى الەكساندر كۋتۋزوۆ پەن بەكزات راقىموۆتىڭ (الماتى / ماسكەۋ) شىعارماشىلىق كەشى دە كورەرمەنىن رۋحاني لاززاتقا كەنەلتەرى ءسوزسىز.
تەاتردىڭ ۇلكەن زالى مەن ك.بايسەيىتوۆا اتىنداعى كامەرالىق زالدا جوسپارلانعان كونتسەرتتىك باعدارلامالار دا بۇدان قىزىقتى بولماسا, كەم تۇسپەيدى. ولاردىڭ قاتارىنداعى «دارقان دالا» ۇلتتىق مۋزىكا كونتسەرتى قازاقستاننىڭ ءداستۇرى مەن مادەنيەتىنە بويلاۋعا مۇمكىندىك بەرسە, العاش رەت «استانا وپەرا» ساحناسىندا تاتتىمبەت اتىنداعى اكادەميالىق وركەسترىنىڭ ەلوردالىق تەاتردىڭ حورىمەن جانە وپەرا سوليستەرىمەن بىرگە ونەر كورسەتۋى دە وزىنشە ۇلكەن جاڭالىق بولماق.
ديريجەر تۇعىرىنان الان بورىباەۆ, ابزال مۇحيتدين, دجۋزەپپە اكۋاۆيۆا, ەرلان باقتىگەرەي, رۋسلان بايمۋرزين مەن ەلمار بورىباەۆ سىندى دارىندى تۇلعالاردى كورۋگە بولادى.
ايتۋلى ونەر دۋمانىڭ وسى جىلداعى باستى ەرەكشەلىگى – بيىل قازاقستان مەن يتاليا اراسىندا ءوزارا تۇسىنىستىك پەن ارىپتەستىك جونىندە مەموراندۋمعا قول قويىلدى. «وپەراليا» ەكى ەل اراسىندا ارتىستەردى ءوزارا الماستىرۋ تۋرالى جوسپارلاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ءبىر بولشەگىنە اينالدى. وسىلايشا, مەموراندۋم قازاق مادەنيەتىنە الەمدىك مادەني كەڭىستىكتە ويىپ تۇرىپ ورىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇگىندە فەستيۆال ەلىمىزدىڭ وپەرا ونەرىن ناسيحاتتايتىن بىرەگەي الاڭعا اينالدى. كوپشىلىك ع.جۇبانوۆانىڭ «ەڭلىك – كەبەك», ە.برۋسيلوۆسكيدىڭ «قىز جىبەك», ە.راحماديەۆتىڭ «الپامىس» جانە «قامار سۇلۋ» وپەرالارىنىڭ نومىرلەرىنەن ءلاززات الدى. «استانا وپەرا» ارتىستەرى – جۇپار عابدۋللينا, سالتانات احمەتوۆا, ايزادا قاپونوۆا, گۇلجانات ساپاقوۆا, ۇلپان اۋباكىروۆا, دىنمۇحامەد كوشكىنباەۆ, تالعات عالەەۆ, شىڭعىس راسىلحان, راسۋل جارماعامبەتوۆ, تالعات اللابيرينوۆ, ازات مالىك, ءاليحان زەينوللا, رامزات بالاكيشيەۆ, بەيىمبەت تاڭارىقوۆ جانە بولات ەسىمحانوۆ جوعارى كاسىبيلىك پەن شەبەرلىكتەرىن كورسەتىپ, ساحنادا جارقىن ونەر كورسەتتى.
«حالىقارالىق جانە وتاندىق ورىنداۋشىلاردىڭ مۇنداي بايلانىسى «وپەراليانى» بىرەگەي ەتەدى. بۇگىن مەن العاش رەت قازاق ۇلتتىق وپەراسىنىڭ ۇلگىلەرىمەن تانىسىپ, قاتتى قايران قالدىم», دەپ اتاپ ءوتتى شەتەلدىك مەيمان اندرەاس گرااب.
«استانا وپەرا» ساحناسىنداعى «وپەراليا» حالىقارالىق فەستيۆالىنىڭ اشىلۋى شىن مانىندە كەرەمەت ءوتتى. ەندى الدا عاجايىپ مۋزىكا مەن تاماشا ونەر كورسەتۋلەرگە تولى جيىرمادان استام تابىستى تۋىندى كورەرمەنىن كۇتەدى.
