ايماقتار • 30 مامىر, 2024

«ارعىماق» دۇبىرلەگەن كۇن

112 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

قوستاناي اۋدانىنداعى «ارعىماق» يپپودرومىندا قوستا­نايدىڭ جيرەن قاسقا جۇيرىكتەرىنىڭ رەسپۋبليكالىق بايگەسى ءوتتى. تەك قوستاناي تۇقىمدى جىلقىلارعا ارنالعان ءداستۇرلى دودا كەيىنگى ءۇش جىل ىشىندە تۇراقتى تۇردە وتكىزىلىپ كەلەدى.

«ارعىماق» دۇبىرلەگەن كۇن

جۇرتتىڭ دەلەبەسىن قوزدىرعان ءدۇبىرلى دودادا قوستاناي, اق­مولا, قاراعاندى وبلىس­تارى مەن رەسەيدىڭ ىرگەلەس جات­قان وڭىرلەرىنەن كەلگەن 80-گە جۋىق سايگ ۇلىك بايگەگە ءتۇستى. رەسپۋب­ليكالىق «بايگە» فەدەراتسياسى مەن قوستانايداعى ۇلتتىق ات سپورتى فەدەراتسياسى ۇيىم­داستىرعان ايتۋلى سپورت ءىس-شارا­سىندا قازاقتىڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان قىز قۋ, تەڭگە ءىلۋ, اۋدا­رىسپاق, كوكپار ويىندارى مەن الامان, قۇنان جارىستارى ۇيىم­داستىرىلدى. بايگەنىڭ جالپى جۇلدە قورى – 19 ملن تەڭگە. جارىس ناتيجەسىندە بەس بىردەي جۇلدەلى ورىنعا اقشالاي سىيلىق تابىس ەتىلدى.

ات سپورتى مەرەكەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى مەملەكەتتىك ان­ۇرانمەن باستالدى. ودان كەيىن ات سپورتىن دامىتۋعا اتسالىسىپ جۇرگەن ازاماتتار مىنبەرگە كوتەرىلىپ, اتالعان ءىس-شارانىڭ باس­تى ماقساتى قوستاناي جىل­قىسىن ناسيحاتتاۋ ەكەنىن, بۇگىندە وسى تۇقىمدى كوبەيتۋ جولدارى قاراستىرىلىپ, وعان مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن قولداۋ كور­سەتىلىپ, قوماقتى قارجى ءبولىنىپ وتىرعانىن ايتتى.

«بيىل – ءۇشىنشى جىل. وسى قوستاناي جىلقىسىن دامىتۋعا مەملەكەت تاراپىنان قارجى ءبولى­نىپ, قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر. بيىل بايقاساڭىزدار, بايگە اتى­نىڭ سانى دا كوپ, ساپاسى دا جاقسارعان. جازعى ماۋسىمعا قىس بويى دايىندىق جۇرگىزىلدى. قوستاناي جىلقىلارىنان بو­لەك تازا قاندى اعىلشىن جىل­قىلارىن ۇستاپ وتىرعان ازاماتتار بار. ماۋسىماشار بولعان سوڭ, مۇنداي اۋقىمدى ءىس-شارادان شەت قالماسىن دەگەن نيەتپەن ءوزىمىز قارجى شىعارىپ, ولاردى دا بايگەگە قوسىپ وتىرمىز. ولار دا 1000, 1 800, 12 000 مەتر­گە شابادى. بيىل جىل سوڭىنا دەيىن 5 بايگە وتەدى. سونىڭ بارىنە 96 ملن تەڭگە قارجى بولىنگەن. قوستاناي جىلقىسىنىڭ بۇلايشا حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرىلۋى عالىمدارىمىزدىڭ ءجۇز جىل بويى جۇرگىزگەن تاباندى ىزدەنىسى مەن ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى دەپ ايتۋعا بولادى. قوستاناي تۇقىمىنىڭ سانى 1965 جىلى 45 مىڭعا دەيىن جەتكەن. وكىنىشكە قاراي, قازىر سودان 278 تازا قاندى جىلقى عانا قالىپ وتىر. سوندىقتان ۇكىمەتتىڭ قولداۋىمەن, سەنات دەپۋ­تاتتارىنىڭ ۇيىتقى بولۋى­مەن قوستاناي جىلقىسىن دامىتۋ تۋرالى زاڭ جوباسى ازىر­لەنىپ, ءماجىلىس تالقىسىنا ۇسى­نىلعان ەدى. اتالعان زاڭ جوباسىن 22 مامىردا ءماجىلىس ءبىرىن­­شى وقىلىمدا ماقۇلداپ, سەنات­قا جىبەردى. رەسپۋبليكالىق كوميسسيانىڭ شەشىمىمەن قوس­تاناي جىلقىسىن ءوسىرىپ وتىر­عان شارۋاشىلىقتاردى سۋبسيديا­لاۋعا 5 جىلعا 600 ملن تەڭگەگە جۋىق قاراجات ءبولىندى», دەدى ۇلت­تىق سپورت قاۋىمداستىعى ۆيتسە-پرەزيدەنتى تاستانبەك ەسەنتاەۆ.

سونىمەن قاتار ول پرەزي­دەنتتىڭ بىرقاتار ۇلتتىق سپورت ءتۇرىن وليمپيادالىق سپورت دەڭ­گەيىنە دەيىن كوتەرۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەنىن العا تارتتى.

«وسى ماقساتتا ەلىمىزدە V دۇنيە­جۇزىلىك كوشپەلىلەر ويى­نى وتەيىن دەپ وتىر. مىنە, وسىنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ ۇلتتىق سپور­تىمىزدىڭ ءارى قاراي دامۋى­نا سەپتىگىن تيگىزەدى. قوستاناي جىلقىسىن ايتپاعاندا, قازىر جالپىۇلتتىق سپورتتى دامىتۋ جو­نىندەگى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىس ايتى­­لىپ جاتىر. سوندىقتان بولا­شاقتا ۇلتتىق سپورتتى دامى­تۋدىڭ زاڭدىق نەگىزى جاسالادى. قوستاناي جىلقىسىنىڭ ىشىنەن كەلەشەكتە كوكپارعا, تەڭگە ءىلۋ, اۋدارىسپاق, جامبى اتۋ, ات بايگەسى سەكىلدى ات سپورتى تۇرلەرىنە ات دايىنداۋ كەرەك دەگەن ويدامىز. ءبىزدىڭ الدىمىزدا ءۇش ماقسات تۇر: ءبىرىنشىسى – ماماندار دايارلاۋ, ەكىنشىسى – ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, ءۇشىنشىسى – سپورتتىق يندۋستريا­نى دامىتۋ. ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ماقۇلداعان زاڭ جوباسى وسى مىندەتتەردىڭ شەشىم تابۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. ەگەر وسى يندۋستريانى مىقتاپ قولعا الىپ, ءوزىمىزدىڭ قوستاناي جىلقىسىن دامىتار بولساق, كەلەشەكتە ات سپورتى تۇرلەرىنە باسقا جاقتان ات ىزدەمەيمىز, قوستاناي تۇلپارلارى كوپتەگەن حا­لىقارالىق جارىسقا قاتى­سىپ, الەمدىك دەڭگەيدە تا­نىلۋ­عا مۇمكىندىك الادى», دەدى ت.ەسەن­تاەۆ.

جەرگىلىكتى جانكۇيەرلەردىڭ قۋانىشىنا وراي, قىسقا قاشىق­تىقتاعى 1 000 مەترلىك بايگەدە قوستاناي جىلقى زاۋىتىندا تۋعان تاكتيكا اتتى ۇشقىر ساي­گ ۇلىك ءبىرىنشى بولىپ كەلدى.

«بۇل – ەكى جاسار تاكتيكانىڭ العاشقى جەڭىسى. مىڭ مەترلىك قاشىقتىقتا باسەكە وتە جوعارى. جۇلدەلى ورىننان ۇمىتتەنگەنىم راس, بىراق تاكتيكا بۇلايشا توپ جارادى دەپ كۇتكەن جوقپىن. وسى ماۋ­سىمدا تاعى بىرنەشە رەت جەڭىسكە جەتەمىز دەگەن ءۇمىت وياندى», دەيدى شاباندوز ماريا كاريەۆا.

2 000 مەترلىك جارىستا اق­مولا وبلىسىنان كەلگەن باي­قۇرمان سابىرجان مىنگەن بار­بارا مارەنى ءبىرىنشى بولىپ كەسىپ ءوتتى.

«شامامەن 700 مەترگە دەيىن تىزگىندى تارتىڭقىراپ وتىردىم. ودان كەيىن بىرتىندەپ قارقىندى ۇدەتە ءتۇستىم, سوڭعى اينالىمدا باربارا بارىن سالدى. ابىروي بولعاندا, مارەگە ءبىرىنشى بولىپ كەلدىك. وسى سپورتقا 10 جاسىمدا اكەمنىڭ ايتۋىمەن كەلدىم. سودان بەرى اتتان تۇسكەن جوقپىن», دەيدى 18 جاستاعى شاباندوز.

5 مىڭ مەترلىك قۇنان بايگەدە قوستانايدىڭ سارما اتتى ساي­گ ۇلىگى ءبىرىنشى بولىپ كەلدى. باي­گەنىڭ بۇل تۇرىنە تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ جۇلدەسى بەرىلدى. سارمانىڭ شاباندوزى – تەمىرلان زاستەجكو, باپكەرى – ۆيتالي پۋگاچەۆ, ات يەسى – دانيار ەلەمەسوۆ.

21 مىڭ مەترلىك الامان باي­گەگە شاپقان 16 اتتىڭ 12-ءسى عانا مارەدەن كورىندى. قاراعاندى وبلى­­سىنىڭ تايفۋن اتتى تۇل­پارى بۇل جولعى الاماندا دا الدىنا قارا سالدىرمادى. تاي­­فۋن وسىمەن قاتارىنان 11-رەت جەڭىمپاز اتانىپ وتىر. 13 جاس­­تاعى شاباندوز جانبولات ءمى­نا­سىپتىڭ جاتتىقتىرۋشىسى ەربولات جاز­عى­بەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, تاي­فۋن – تىنىسى شاپقان سايىن اشىلا تۇسەتىن ناعىز الاماننىڭ الدىن بەرمەس قاس تۇلپاردىڭ ءوزى.

«مارەگە جاقىنداعان سايى­ن شابىسىن ۇدەتە تۇسەدى. تەك ش­ەشۋشى ساتكە دەيىن تىزگىندى بوساتپاي ۇستاي ءبىلۋ كەرەك. شا­مامەن سوڭعى 500 مەتر قال­عاندا ەركىنە جىبەرەمىز, جانۋار جەبە بولىپ زۋلاي جونەلەدى. بارىنە ريزامىز. ماۋسىماشار بايگە جوعارعى دەڭگەيدە ۇيىم­داستىرىلعان. ءبىز­دىڭ ەندىگى ماقساتىمىز – الماتىدا وتەتىن  دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىن­دارىنا قاتىسۋ», دەيدى اتبەگى.

بايگە قورىتىندىسى بويىنشا جالپى ەسەپتە اقمولا وبلىسى كوش باستاپ تۇر. ات جارىسىنىڭ حاتشىسى ايگۇل اماندىقوۆانىڭ ايتۋىنشا, قوستاناي وبلىسىنىڭ ارعىماقتارى دا جوعارى ناتيجە كورسەتىپ وتىر.

«قازاق تۇلپارى» جىلقى زاۋىتىنىڭ جۇيرىكتەرى ءارتۇرلى قاشىقتىقتا ءبىرىنشى جانە ءۇشىنشى ورىن الدى. بۇل – كەيىنگى ءۇش جىل ىشىندە جۇرگىزىلگەن سەلەكتسيالىق جۇمىستاردىڭ جەتىستىگى. بىرنەشە شاباندوزى­مىزدى الماتىداعى شاباندوزدار كلۋبىنا وقۋعا جىبەرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى ا.اماندىقوۆا.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قوستاناي جىلقىسى ۇشقىر­لىعىمەن قوسا الىسقا ەنتىكپەي شابا الاتىن توزىمدىلىگىمەن ەرەك­شەلەنەدى. سونىمەن قاتار كونكۋرعا دا ەپتى, ياعني بيىكتىككە دە سەكىرەدى. سوندىقتان كەلەشەكتە وسى قاسيەتىن ەسكەرە وتىرىپ دامىتار بولساق, وليمپيا ويىن­دارىنا دا قاتىسادى.

 

قوستاناي وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار