سۋرەتتى سالعان – ايداربەك عازيز ۇلى
– جالپى, بەكەجان جامان جىگىت ەمەس, – دەپ جينالعان جۇرتتى ەرىكسىز ەلەڭ ەتكىزگەن اسەكەڭ وقشاۋ ويىن ارمەن قاراي جالعادى. – ەلىنىڭ ەڭىرەگەن ەرى. سىرتتان جاۋ شاپسا, الدىمەن اتقا قوناتىن سول. وندا دا سۇلۋدى سۇيەتىن جۇرەك بار. جانى قالاعان جىبەگىن جار ەتكىسى كەلسە, قىمىز ءىشىپ, قىز ىزدەگەن كولدەنەڭ كوك اتتىلار جولىن كەس-كەستەيدى. كەۋدەسىن كەرنەگەن ەركەكتىك نامىس ونە بويىن ورتەپ بارا جاتسا, قايرات قىلماي قايتپەك ەندى؟ ونىڭ ورنىنا وزدەرىڭدى قويىپ كورىڭدەرشى. ديسكوتەكاعا ەرتىپ اپارعان بيكەشتەرىڭدى جەلىككەن بىرەۋلەر جەتەكتەپ اكەتسە, نە ىستەر ەدىڭدەر؟ ودان زورعىسىن ايتايىن, تەگىندە تولەگەن, قوزىلاردان ۇرپاق قالماعان. وسى وتىرعان ءبارىمىز بەكەجان مەن قوداردىڭ ءۇرىم-بۇتاعىمىز...
ال كەرەك بولسا!
سوتسياليستىك رەاليزمنىڭ قاساڭ قاعيداسى بويىنشا جاعىمسىز كەيىپكەر جايىنداعى بۇل «جاعىمدى» پىكىر تىڭدارماندى سىلتىدەي تىندىرعان-تۇعىن.
كەيدە اينالامىزداعى ادامداردىڭ استام قىلىقتارىن كورگەندە كوڭىلىمىز قۇلازىپ, بۇدان قىرىق جىل بۇرىن ەستىگەن اساعاڭ ءسوزىنىڭ جانى بار ما دەپ قالام. ماسەلەن, ءوزى باسقاراتىن مەملەكەتتىك مەكەمەنى جەكەمەنشىك قوجالىعىنداي بيلەپ-توستەپ, قاراماعىنداعى قىزمەتكەرلەردى قان قاقساتىپ, بولماشى سەبەپتەرگە بولا جەر جەبىرى, جەكەن سۋىنا جەتىپ جەكىرەتىن اشۋ شاقىرىپ ايقايلاعاندا اۋزىنان اق يت كىرىپ, كوك يت شىعاتىن اكىرەڭباي اكىم-قارالاردىڭ جاعا ۇستاتار جامان ادەتتەرى اركىمنىڭ-اق جيىركەنىشىن تۋدىرارى تالاسسىز. ءبىلىم-بىلىگى تومەن, بىراق وزدەرىن بيىك تۇلعا سانايتىن مۇنداي ۇرداجىق باستىقسىماقتاردى امالسىز «الپامىس باتىر» جىرىنداعى ۇلتان قۇلعا ۇقساتاسىڭ. ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك, الپامىس باتىر باي اكەسى ءبايبورىنىڭ بار مالىن بارىمتالاعان قالماقتىڭ تايشىق حانىمەن اتىسىپ-شابىسۋعا اتتانىپ, جەتى جىل جورىقتا جۇرگەندە جۋىندىعا سەكىرگەن يتتەي الگى ۇلتان ابدەن ەسىرىپ, ارتىندا اڭىراپ قالعان ەل-جۇرتتىڭ ەڭسەسىن ەزىپ, ازىپ-توزعان اعايىندارىنىڭ باسىنا اڭگىرتاياق ويناتپاۋشى ما ەدى؟
قوجىراعان قوعامنىڭ ءالسىز تۇستارىن پايدالانىپ الدەكىمدەردىڭ الەۋەتتى قولداۋىمەن قوقاڭداپ, بيلىكتىڭ بيشىگىن ۇستاعان بازبىرەۋلەر تاپقان-تايانعاندارى تاماعىنان اسپايتىن باعىنىشتىلارىن باسىنىپ بىتەدى.
اپەرباقاندىقتان ابدەن تيتىقتاعان كونتەرىلى الەۋمەت وسىنىڭ بارىنە كونەتىنىن قايتەرسىڭ. كونبەگەندەرى اۋىلداعى اتقامىنەرلەردىڭ ۇستىنەن اۋدان, وبلىس, استاناعا ارىزدانادى. «تۇرىمتايدان قورلىق كورگەن بوزتورعايلار» بورباي ەتى بورشا بولىپ ىزدەگەن الەۋمەتتىك ادىلەتىن تاپسا جاقسى. تاپپاسا شە؟
قازىر بىزگە «قولىنان كەلسە, قونىشىنان باساتىن» تاسىر مىنەزدى تالتاڭبايلاردى تارتىپكە سالاتىن الپامىس ءتارىزدى اسىل تەكتى ازاماتتار قاجەت!
