سۋرەتتى تۇسىرگەن – دميتري ەروفەەۆ
سويا مەن كۇنباعىس مايىن, سونداي-اق كۇنجارا شىعاراتىن كاسىپورىن وسى باعىتتا جۇيەلى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. كۇنباعىستىڭ مايىن تازارتۋ جانە قۇيۋ جەلىسى بيىل ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا ىسكە قوسىلىپتى. شىنىندا, وسىمدىك مايىن ءوندىرۋدىڭ شيكىزات وڭدەۋدەن باستاپ ورالعان دايىن ونىمگە دەيىنگى تۇتاس تسيكلىن جولعا قويعان مۇنداي كاسىپورىندى وڭىردەن تاپپايسىز. سول ءۇشىن كاسىپورىن نارىقتا باسەكەگە قابىلەتتى بولىپ وتىر. زاۋىت باسشىلىعى الداعى ۋاقىتتا سۇرانىس ارتا بەرسە, جاڭا ونىمدەر شىعارۋعا بەيىل ەكەنىن جەتكىزدى.
ء«بىز قازان ايىندا كۇنباعىس وڭدەۋمەن اينالىستىق. بۇعان دەيىن سويامەن جۇمىس ىستەگەنبىز. ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىنان باستاپ دايىن ونىمدەردى, ياعني جوعارى سورتتى تازارتىلعان كۇنباعىس مايىن شىعارا باستادىق. وڭدەۋگە كىرىسكەلى بەرى شامامەن 80 توننا ءونىم ءوندىرىلدى. «سارقان ماي» زاۋىتىندا شيكىزاتتى قايتا وڭدەپ, وسىمدىك مايىن شىعارامىز, ال تالدىقورعانداعى ەكىنشى «جەتىسۋ ماي» زاۋىتىندا ماي قاجەتتى تازارتۋ ساتىلارىنان وتەدى, سودان كەيىن ءوزىمىز وندىرەتىن 2 جانە 5 ليترلىك بوتەلكەلەرگە قۇيامىز. دايىن ءونىمدى ازىرشە سارقان قالاسىندا ساتىپ جاتىرمىز, سونداي-اق سارىوزەك, شەڭگەلدى اۋىلدارى مەن ءۇشارال, تەكەلى قالالارىنا دا جونەلتەمىز. ءبىزدىڭ «Sarqan» كۇنباعىس مايىن «فۋدمارت» دۇكەندەرىنەن تابۋعا بولادى», دەيدى «سارقان ماي» جشس زاۋىتىنىڭ ديرەكتورى داستان تۇراروۆ.
ايتۋىنشا, قازىر وڭىردەگى «تويمارت», «سۆەتوفور» سەكىلدى ءىرى ساۋدا جەلىلەرىنىڭ دۇكەندەرىمەن كەلىسسوز جۇرگىزىپ جاتىر. مايدى تىكەلەي زاۋىتتان دا ساتىپ الۋعا بولادى. قازىر كوتەرمە باعادا 5 ليترلىك مايدىڭ قۇنى – 2600 تەڭگە, بولشەك ساۋدادا – 2750 تەڭگە. شيكىزات وتاندىق بولعاندىقتان قۇنى تومەن. سونداي-اق ءونىم تسيستەرنامەن دە, بوتەلكەدەگى دايىن تۇردە دە ەكسپورتقا شىعادى. جاڭا ءونىم «ۇلتتىق ساراپتاۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىعى» اق-دا سەرتيفيكاتتاۋدان وتكەن.
«قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالاردى قولدانۋدىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ مايىمىز پرەميۋم ساپاسىنا يە. جالپى, ماي تازارتۋدان ءوتۋى كەرەك, ونىڭ قوسپالاردان, ساپاسى مەن قاسيەتتەرىن تومەندەتەتىن ىلەسپە زاتتاردان تازارتىلۋى وتە ماڭىزدى. ماي ءوندىرۋ ءۇشىن شيكىزاتتى نەگىزىنەن سارقان اۋدانىنداعى جەرگىلىكتى شارۋاشىلىقتاردان, اباي, قوستاناي, شىعىس قازاقستان وبلىستارىنداعى سەرىكتەستەرىمىزدەن ساتىپ الامىز. شيكىزات جەتىسپەي جاتسا, ءتىپتى رەسەيدەن دە الامىز. بۇدان كەيىنگى دامۋ جوسپارلارى تۋرالى ايتسام, زاۋىت تولىق قۋاتىنا جەتۋ ءۇشىن بىرقاتار پروبلەمالىق ماسەلەنى شەشۋىمىز كەرەك», دەيدى «PCD Group» جشس اتقارۋشى ديرەكتورى ساتىبالدى شالقاروۆ.
تالدىقورعانداعى زاۋىتقا گاز جەتكىزۋگە جەرگىلىكتى اكىمدىك قولداۋ كورسەتىپ, جۇمىستى ءبىرشاما جەدەلدەتىپتى.
«ەندى رافينادتاۋ ءۇشىن جاقىن جەردەن جەتكىلىكتى مولشەردە سۋ قاجەت ەكەن. وكىنىشكە قاراي, ونى ازىرگە تاسىمالداۋعا تۋرا كەلىپ وتىر. ۇڭعىمانى بۇرعىلاساق پا دەپ ەدىك, بىراق وعان دا قاراجات قاجەت. وسىعان بايلانىستى جەڭىلدىكتى كرەديت نەمەسە گرانت الۋعا, اسىرەسە شيكىزات ساتىپ الۋ كەزىندە مەملەكەتتىڭ قولداۋىنا جۇگىنسەك دەيمىز. كادر ماسەلەسى دە وزەكتى. كاسىپورىنعا تاماق ونەركاسىبىنىڭ ينجەنەر-تەحنولوگتەرى قاجەت. ەكى زاۋىتتا 80-گە جۋىق ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرمىز, ورتاشا جالاقى –150 مىڭ تەڭگە», دەيدى زاۋىت باسشىسى.
2019 جىلدان باستاپ سارقان اۋدانى مەن تالدىقورعان قالاسىندا ەكى زاۋىتتى ىسكە قوسۋ ءۇشىن «PCD Group» جشس ينۆەستور كومپانياسى 4 ملرد تەڭگەگە جۋىق جەكە قاراجات قۇيدى. قىتايدان قۇرال-جابدىق اكەلىپ, جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. بۇگىندە مايلى داندەردى وڭدەيتىن كاسىپورىننىڭ وندىرىستىك قۋاتى 100 توننا جانە تاۋلىگىنە 30-40 توننا ماي تازارتۋعا قاۋقارلى.
كاسىپورىن ازياعا دا جول اشپاق نيەتتە. قازىر اۋعانستانمەن كەلىسسوز جۇرگىزىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا سول جاققا ءونىم جەتكىزۋدى جولعا قويماق. سول ءۇشىن جاقىندا ىسكەرلىك ساپارعا شىعىپ, ءوزارا كەلىسىمگە كەلۋگە بەكىنىپ وتىر.
«ەگەر شيكىزات پەن قاجەتتى مەملەكەتتىك قولداۋ بولسا, جوسپارلانعان وندىرىستىك قۋاتىمىزعا شىعىپ قانا قويماي, ودان ءارى دامي تۇسەمىز. بولاشاقتا «القاپتان تۇتىنۋشىعا دەيىن» قاعيداتى بويىنشا بەرىك تىزبەك قۇرعىمىز كەلەدى. ەڭ الدىمەن, جەرگىلىكتى فەرمەرلەردەن كۇنباعىستىڭ بارلىق قاجەتتى كولەمىن ساتىپ الىپ, ولاردىڭ ءونىمىن وتكىزۋ ماسەلەسىن شەشۋگە كومەكتەسسەم دەيمىن. سودان كەيىنگى ماقساتىم – شيكىزاتتى وڭدەپ, ساپالى وتاندىق ءونىم شىعارۋ, حالىقتى قولجەتىمدى باعادا وتاندىق ونىممەن قامتۋ, ەكسپورت كولەمىن ۇلعايتۋ», دەيدى س.شالقاروۆ.
ءوڭىر اكىمى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, بيىل جەتىسۋدا مايلى داقىل القابى 90 مىڭ گەكتارعا دەيىن ارتادى. ونىڭ ىشىندە 14 مىڭ گەكتارعا جۋىعى كۇنباعىس شارۋاشىلىعىنا تيەسىلى. وسى كولەمنىڭ 7 880 گەكتاردان استامى سارقان اۋدانىندا وسىرىلەدى. بۇل «سارقان ماي» زاۋىتى ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك بولىپ وتىر.
جەتىسۋ وبلىسى